Kanal tipi aksiyel fan, silindirik bir sac kasanın içine yerleştirilmiş pervane ve onu taşıyan motordan oluşur; kasanın iki ucundaki flanşlar fanı yuvarlak bir hava kanalının ara parçası haline getirir. Otopark egzoz hatlarında, tünel ve galeri havalandırmasında, endüstriyel boya kabinlerinde ve uzun kanal hatlarında bu fanlarla karşılaşılır. Bu sayfa kasanın içindeki motorun koşullarına odaklanır; fan türlerinin genel tablosu için fan ve aspiratör motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Motor Kasanın Ortasında, Havanın İçinde
Kanal tipi aksiyel fanda motor, kasanın eksenine yerleştirilmiş bir taşıyıcı sehpaya ya da radyal kollara bağlanır; pervane doğrudan mil ucundadır. Taşınan hava motorun gövdesini dört bir yandan yalayarak geçer. Bu durum iki sonuç doğurur. Olumlu tarafı, hava serin ve temizse motorun kendi fanına ek olarak güçlü bir dış soğutma almasıdır. Olumsuz tarafı ise havanın taşıdığı her şeyin, yani sıcaklığın, nemin, tozun ve buharın doğrudan motora ulaşmasıdır.
Motorun gövde çapı kasanın içinde havanın geçtiği kesiti daraltır. Bu nedenle fan tasarımcısı belli bir kasa çapında belli bir gövde büyüklüğünün üstüne çıkamaz; aynı güçteki motorlardan daha küçük gövdeli olanı tercih edilebilir. Değişim yaparken eski motorun IEC gövde numarası (ör. 100L, 112M) ve mil ölçüsü bu yüzden kW kadar önemlidir. Gövde ölçüleri için gövde ölçü tablosu yazımız yol gösterir.
Kablo Kasadan Nasıl Çıkar?
Motorun klemens kutusu hava akımının içinde kaldığından besleme kablosu kasanın duvarındaki bir geçişten dışarı alınır ve çoğunlukla kasanın üzerindeki ayrı bir bağlantı kutusunda sonlanır. Kablo, pervaneye temas etmeyecek şekilde taşıyıcı kola sabitlenmeli, kasa geçişinde contalı rakor kullanılmalıdır. Klemens kutusunun yönü siparişte belirtilirse kablonun kasa duvarına en kısa yoldan ulaşması sağlanır.
Sargı sıcaklığını izlemek için PTC ya da PT100 sensörü istenecekse sensör kabloları da aynı geçişten çıkarılır; bu bilgi de siparişte yazılmalıdır.
Yatay ve Dikey Kanallar
Kanal fanlarının çoğu yatay kanalda çalışır ve motor yatay milli, ayaklı ya da flanşlı biçimde taşıyıcıya bağlanır. Çatıdan dışarı açılan dikey kanallarda ise fan dik durur; motor mili aşağı ya da yukarı bakar. Bu durumda motorun dikey montaja (V1, V3, V5, V6 ya da gövdeye göre V15) uygun düzenlenmesi gerekir; rulmanlar dikey yüke göre seçilir, mil yukarı bakan düzende ise yağmur suyunun motora girmemesi için ek önlem gerekir. Konuyla ilgili ayrıntı dikey montaj yazımızda. Hangi montaj şeklinin hangi gövdede verildiği siparişte teyit edilir.
Basınç Bölgesi ve Stall: Aksiyel Fana Özgü Bir Durum
Kanal tipi aksiyel fan, duvar fanından daha uzun bir kanal hattına karşı çalıştığı için daha yüksek bir basınç farkı görür. Aksiyel fanların karakteristik eğrisinde, debi belli bir değerin altına düştüğünde akışın kanattan koptuğu kararsız bir bölge (stall bölgesi) vardır. Bu bölgede fan titreşir, sesi değişir ve motor mili dalgalı bir moment görür. Kanalda bir damperin fazla kısılması, filtrenin tıkanması ya da kanal hattına yeni dirençler eklenmesi fanı bu bölgeye itebilir.
Motor açısından sonuç, rulmanlara ve mil-pervane bağlantısına binen ek yüktür. Aksiyel fanlarda kısılmış çıkışa karşı çalışma güç ihtiyacını da artırabilir; bu yönüyle aksiyel fan, kapalı ağızda yükü azalan geriye eğik bir santrifüj fandan farklı davranır. Damper ya da kanal değişikliği yapıldığında motor akımının ölçülmesi bu yüzden önemlidir.
Kanal Fanında Hız Kontrolü ve Çift Hız
Otopark ve tünel gibi uygulamalarda fan, normal havalandırmada düşük, kirlilik arttığında yüksek hızda çalıştırılır. Bunun için frekans konvertörü kullanılabilir; üç fazlı motorlarımız konvertörle sürülmeye uygundur. Kasanın içindeki motor, fan yavaşladığında hem kendi fanından hem de taşınan havadan daha az soğutma alır; fan yükü düşük devirde hafiflediği için bu genellikle sorun olmaz, ancak alışılmadık bir işletme düşünülüyorsa ayrı soğutma gerekebilir. Konvertör uzaktaysa kablo uzunluğu nedeniyle filtre değerlendirilir; ayrıntılar inverter uyumlu elektrik motorları sayfasında.
Yangın anında duman tahliyesi için çalışacak kanal fanları, fan ve motoruyla birlikte belgelenmiş set ister. Standart motorlarımız böyle bir belgeyle sunulmaz; bu görevlerde motor fan üreticisinin onayladığı yapıda olmalıdır.
Kanal Tipi Aksiyel Fanlar İçin Örnek Motorlar
| Uygulama | Motorun koşulu | Kontrol edilecek nokta | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Kısa kanal hattında egzoz fanı | Serin, temiz hava içinde | Gövde numarası ve mil ölçüsü | 1,1 kW, 1.445 d/d, 90S-4 |
| Boya kabini kanal fanı | Boya zerresi ve solvent buharı | Ortam koşulu, fan üreticisinin şartı | 2,2 kW, 1.450 d/d, 100L1-4 |
| Yüksek basınçlı küçük çaplı fan | Yüksek devir, dar kasa | Pervane uç hızı, rulman | 1,5 kW, 2.895 d/d, 90S-2 |
| Uzun hatlı otopark / galeri fanı | Konvertörlü, iki kademeli işletme | Düşük devirde soğuma, kablo | 5,5 kW, 1.460 d/d, 132S-4 |
Bu motorlar örnek olarak verilmiştir; kesin seçimi fanın güç ihtiyacı, istenen devir, kasa içindeki montaj düzeni ve taşınan havanın özellikleri belirler.
Boya kabini gibi solvent buharı taşıyan hatlarda patlayıcı ortam söz konusu olabilir. Standart IP55 motor patlama korumalı değildir; Ex motor HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz. Böyle bir ortam varsa bunu siparişte açıkça belirtin.
Sipariş İçin Gerekenler
Kanal fanı motoru isterken şu bilgileri iletin: makine ya da tesis tipi, motor gücü, devir, gerilim, montaj şekli (yatay ya da dikey, ayaklı ya da flanşlı), IEC gövde numarası, klemens kutusunun yönü, taşınan havanın sıcaklık ve içeriği ve adet. Eski motorun etiketini fotoğraflayıp göndermek çoğu zaman yeterlidir.
Modeller ve güncel fiyatlar satın alma sayfamızda; WhatsApp ve telefon bilgileri iletişim sayfasında.
Sık Sorulan Sorular
Kanal fanı motorunun gövde numarası neden önemli?
Motor kasanın içinde durduğundan gövde çapı hava geçişini ve taşıyıcı ölçüsünü belirler. Aynı güçte daha büyük gövdeli bir motor kasaya sığmayabilir ya da hava kesitini daraltır; değişimde eski motorun gövde numarası esas alınmalıdır.
Damperi kısınca kanal tipi aksiyel fan motoru rahatlar mı?
Aksiyel fanda çoğu zaman rahatlamaz; kısılmış çıkış güç ihtiyacını artırabilir ve fan kararsız bölgeye girebilir. Debiyi azaltmanın daha uygun yolu hızı konvertörle düşürmektir.
Dikey kanaldaki fan için normal motor kullanılabilir mi?
Dikey çalışmada motor V1, V5 gibi dikey montaj şekline göre düzenlenmelidir. Rulman ve yağmur koruması bu düzene göre değişir; fanın mil yönü ve montaj şekli siparişte belirtilmelidir.
Taşınan hava sıcaksa motor kasanın içinde kalabilir mi?
Standart motor normal ortam sıcaklığı için tasarlanmıştır. Taşınan hava belirgin şekilde sıcaksa motor havanın dışına alınmalı ya da kayışlı bir fan düzeni seçilmelidir; sıcaklık değeri siparişte bildirilmelidir.



















