Metal İşleme Tezgâhı ve Atölye Makinesi Motorları

Torna, freze, matkap, testere ve zımpara gibi metal işleme tezgâhları, küçük bir tamir atölyesinden seri parça üreten imalathaneye kadar her yerde aynı ihtiyaçla çalışır: mili istenen devirde, kesim sırasında düşmeden döndüren güvenilir bir elektrik motoru. Farklı sektörlerdeki tahrikleri görmek isterseniz sektörler için elektrik motorları listesine bakabilirsiniz. Bu sayfa atölye makinelerinin genel tablosunu çizer; her makinenin ayrıntısı kendi alt sayfasında anlatılır.

Atölyede motorun dokunduğu makineler

Bir metal atölyesinde motorların çoğu görünmez yerlerdedir: tornanın ayak dolabında, frezenin sütun arkasında, matkabın kafasının üstünde ya da testerenin kasnak kutusunun yanında. Hepsi üç fazlı asenkron motorla çalışabilir, ama her birinin yük biçimi farklıdır.

Tornada parça döner ve kesici sabit durur; frezede tersine, kesici döner ve parça tablayla ilerler. Matkapta mil hem döner hem aşağı iner. Şerit testerede motor sürekli bir bant hareketi üretir, zımpara ve polisaj makinesinde ise aşındırıcı bant ya da keçe sabit hızda döner. Bu farklar motor seçiminde kutup sayısını, montaj biçimini ve yön değiştirme ihtiyacını belirler.

Talaş kaldıran tezgâhlarda ana mil ve ilerleme

Klasik torna ve üniversal frezede ana mil motoru genellikle 4 kutuplu, yani 1500 d/d sınıfındadır. Motor gücünü kayışla bir dişli kutusuna verir; operatör kollarla dişli kademesi seçerek mil devrini değiştirir. Bu düzende motor tek bir sabit devirde çalışır, hız aralığını dişliler sağlar.

Frezede tabla ilerlemesi çoğu zaman ayrı ve daha küçük bir motorla yapılır; tornada ise ilerleme ana milden dişliyle alınır. Ayrıca her iki tezgâhta da kesme sıvısını taşıyan küçük bir soğutma pompası bulunur. Bu yüzden tek bir tezgâhta güçleri birbirinden çok farklı iki ya da üç motor olabilir.

Sütunlu matkapta motor kafanın üstünde dik durur; kasnaklı modellerde kayış basamakları, dişli kafalı modellerde dişli kademeleri devri belirler. Kılavuz çekmede mil sık sık ters yöne döndürülür.

Kesme, zımpara ve yüzey işleme makineleri

Metal şerit testere uzun süre düşük şerit hızıyla çalışır; motor çoğu zaman bir redüktör ya da sonsuz vida kutusu üzerinden kasnağı çevirir. Bant zımpara ve polisaj makinelerinde ise yüksek bant hızı istenir ve motor 2 ya da 4 kutuplu seçilir; burada metal tozu ve kıvılcım, motorun soğutma kanatları için asıl sorundur.

Redüktörle çalışan tahrikler için redüktör için elektrik motorları sayfasında flanş ve bağlantı konuları ayrıca anlatılır.

Profil, cam ve yıkama hatları

Atölye makineleri yalnız talaşlı imalatla sınırlı değildir. PVC ve alüminyum doğrama atölyelerindeki profil kesme, kopya freze ve köşe temizleme makineleri yüksek devirli küçük motorlar kullanır. Cam işleme ve cam yıkama makinelerinde konveyör, fırça ve rodaj taşları ayrı motorlarla döner; burada su ve sis motora yakın olabilir. Oto yıkama makinelerinde fırça, pompa ve fan tahrikleri ıslak bir ortamda çalışır.

Islak ortamlarda bir not önemlidir: standart IP55 motor basınçlı suyla yıkanmak ya da su altında kalmak için tasarlanmamıştır. Böyle bir koşulda makine üreticisinin sıçrama koruması ya da özel motor gerekir; siparişte belirtin.

Atölye makinelerinde örnek motor seçimi

Tablodaki modeller örnektir; kesin seçim makinenin gerçek yükü, gereken devir, bağlantı şekli ve atölye koşullarına göre yapılır. Mevcut motorun plakası en sağlam başlangıç noktasıdır.

Elektrik tarafı: yön değiştirme, hız ayarı, tek faz

Tornada diş açarken ve matkapta kılavuz çekerken motor sık sık durup ters yöne kalkar. Bu, sargıyı ısıtan bir çalışma biçimidir; günde çok sayıda yön değişimi varsa bunu bildirin, gerekirse sargıya PTC ya da PT100 sensör eklenebilir. Bazı tezgâhlarda frenli motor kullanılır; frenli motor gerekiyorsa siparişte belirtin.

Dişli kademeleri yerine frekans konvertörüyle devir ayarı yapmak isteyen atölyeler de var. Üç fazlı motorlarımız sürücüyle beslenebilir; motor uzun süre çok düşük devirde ve tam yükte kalacaksa bağımsız soğutma fanı, sürücüden motora giden kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülür. Bu çalışma koşullarını sipariş sırasında yazın.

Gövdeler büyüklüğe göre ayaklı B3, flanşlı B5 veya B14, ayaklı-flanşlı B34/B35 ve dikey V1, V3, V5, V6, V15 konumlarında hazırlanır; flanş ve mil ölçüsü sipariş aşamasında karşılıklı kontrol edilir. Şebekesinde yalnız tek faz olan küçük işyerleri, 0,18 ile 5,5 kW arasını kapsayan monofaze elektrik motoru serisine bakabilir.

Teklif için gönderilecek bilgiler

Size uygun motoru çıkarabilmemiz için makine türünü (torna, freze, matkap, testere, zımpara), motor gücünü (kW), devir değerini (d/d), şebeke gerilimini, montaj şeklini (ayaklı, flanşlı, dik), motorun yön değiştirip değiştirmediğini ve kaç adet gerektiğini yazın.

Eski motorun plakası okunuyorsa fotoğrafı çoğu zaman yeterlidir; nasıl yapılacağı motor etiketinden muadil bulma yazısında anlatılıyor. Modelleri ve güncel fiyatları elektrik motoru mağazamızda görebilir, WhatsApp ya da telefon için iletişim sayfasına geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Eski tornamdaki iki hızlı motorun yerine ne takılabilir?

İki hızlı (Dahlander) sargılı motorlar HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz. Böyle bir tezgâhta tek hızlı motor ile frekans konvertörü düzeni, tezgâhın şalter devresiyle birlikte bir elektrikçi tarafından değerlendirilmelidir.

Atölye tezgâhlarında hangi devir daha yaygındır?

Torna, freze ve matkapta ana mil motoru çoğunlukla 1500 d/d sınıfındadır; devir aralığını dişli ya da kasnak sağlar. Zımpara ve bazı profil makinelerinde 3000 d/d sınıfı da görülür. Kesin değer eski motorun plakasından okunmalıdır.

Soğutma sıvısı pompası için ayrı motor gerekir mi?

Çoğu tezgâhta pompa kendi küçük motoruyla gelir. Çok küçük pompa motorları için en küçük üç fazlı modelimiz 0,25 kW'tır; bundan küçük özel pompa motorları için pompa üreticisine danışmak gerekir.

Metal tozu motora zarar verir mi?

Toz doğrudan sargıya girmez, ama fan kapağını ve gövde kanatlarını kaplayarak soğumayı azaltır. Zımpara ve taşlama yapılan yerlerde motor gövdesini düzenli temizlemek ısınmanın önüne geçer.