Bir fabrikadaki motorların çoğu tek bir makine için özel yapılmamıştır. Pompayı, aspiratörü, bant tamburunu ya da redüktör girişini çeviren motor, IEC standardındaki gövde numarasıyla tanımlanan sıradan bir trifaze motordur ve aynı model başka bir hatta da iş görür. HEM Motor'un satıştaki 117 modeli bu mantıkla dizilir: 0,25–355 kW arası, 2, 4 ve 6 kutuplu üç devir grubu (3000/1500/1000 d/d), her grupta 39 model. Bu sayfa, atölyede yeni motor alırken veya yanan motoru değiştirirken işe yarayacak pratik bilgiyi toplar.

Atölye tezgâhı üzerinde değişim için hazırlanan HEM Motor sanayi tipi trifaze elektrik motoru
Standart IEC gövdeli trifaze motor: aynı model farklı makinelerde yedek olarak kullanılabilir.

Belirli Bir Makineye Bağlı Olmayan Motorun Tesisteki Yeri

Bakım ekibinin gözünden bakıldığında genel maksatlı motorun değeri, değiştirilebilir olmasıdır. Makine üreticisi motoru seçerken gücü, devri ve montaj biçimini belirler; motorun kendisi ise standart bir parçadır. Bu yüzden yıllar sonra arızalanan bir motorun yerine aynı özellikleri taşıyan başka bir üreticinin motoru takılabilir.

Seride tüm modeller IP55 koruma sınıfında, F sınıfı yalıtımlı ve 50 Hz içindir. Gövde malzemesi 0,25–11 kW aralığında alüminyum, 0,55–355 kW aralığında pik dökümdür; gövde malzemesinin seçimi ayrıca pik döküm gövdeli motorlar ve alüminyum gövdeli motorlar sayfalarında ele alınıyor. Rotorun nasıl döndüğü merak ediliyorsa asenkron motorlar sayfasına bakılabilir.

IEC Gövde Numarası: Ayak, Mil ve Flanş Aynı Dili Konuşur

Etikette 90S, 132M veya 160L gibi yazan kod, motorun mil yüksekliğini ve gövde boyunu gösterir. Ayak deliklerinin aralığı, mil ucunun çapı ve boyu, flanşın bağlantı dairesi bu numaraya bağlıdır. Yeni motorun aynı gövde numarasını taşıması, eski şasiye, kaplin yarımına veya pompa çanına uyumu değerlendirmek için ilk bilgidir; kesin uygunluk için montaj tipi, mil çapı ve boyu, ayak delik aralıkları, varsa flanş ölçüleri ile güç, devir ve elektriksel değerler birlikte karşılaştırılmalıdır. Ölçülerin kendisi gövde ölçü tablosu yazısında ve 2D teknik çizimlerde verilmiştir.

HEM listesinde 63M'den 400L'ye kadar 25 farklı gövde kodu bulunur. 0,55–11 kW arasındaki 30 güç–devir çiftinde alüminyum ve pik döküm kayıtları aynı model kodunu ve aynı gövde numarasını taşır; malzeme değişse de bağlantı mantığı korunur.

Aynı güç, farklı gövde

Gövde numarası güçten bağımsız düşünülmemeli. 7,5 kW örneğinde 3000 d/d model 132S, 1500 d/d model 132M, 1000 d/d model ise 160M gövdededir. Yani 6 kutuplu bir motorun yerine aynı kW'ta 4 kutuplu motor koymak, hem makinenin hızını hem de ayak ve mil ölçüsünü değiştirir. Tersi de geçerlidir: 315L gövde kodu listede sekiz farklı güç–devir kombinasyonunda karşımıza çıkar, dolayısıyla gövde numarası tek başına güç bilgisi vermez.

Arızalı Motorun Etiketinden Doğru Modele Geçiş

Değişim siparişinde en sık hata, etiketten yalnız kW değerini okumaktır. Aşağıdaki satırlar birlikte okunduğunda doğru model kendiliğinden ortaya çıkar:

Etiket satırıDeğişimde ne işe yararHEM verisinden örnek
Güç (kW)Yükü taşıyacak değer; düşürülmez7,5 kW üç devir grubunda da var
Nominal devir (d/d)Kutup sayısını ve devir grubunu gösterir1460 d/d → 1500 d/d grubu (132M-4)
Gövde kodu (IEC)Ayak, mil ucu ve flanş eşleşmesi132M-4 modeli 132M gövdede
Gerilim (Δ/Y)Klemens bağlantısı ve şebeke uyumu3 kW’a kadar 230/400 V, 4 kW’tan itibaren 400/690 V
Anma akımıTermik koruma ayarı132M-4: 14,3 A (400 V)
Montaj (IM)Ayaklı, flanşlı veya dikey bağlantıB3, B5, B35 ve diğerleri

Tablodaki modeller örnektir; kesin seçimi makinenin yükü, istenen devir, montaj ve çalışma koşulları belirler. Akım ve tork değerlerini karşılaştırmak için akım tablosu ve tork tablosu işe yarar. Etiket okunamıyorsa fotoğrafını motor etiketi gönder sayfasından iletebilirsiniz.

Atölye İçin Yedek Motor Planı

Her motorun yedeğini tutmak gereksiz sermaye bağlar. Daha verimli yol, tesisteki motorları gövde numarası, devir ve montaj biçimine göre gruplamaktır. Aynı grupta çok sayıda motor varsa tek bir yedek birkaç makineyi korur.

HEM verisi bu gruplamaya yardım eder. Listedeki 117 modelin üçte biri (39 model) 1500 d/d grubundadır ve 0,25–355 kW arasında 29 güç basamağını kapsar. Modellerin 75'i 22 kW ve altındadır; 1500 d/d grubunda bu sınırın altında 25 model (12 alüminyum, 13 pik döküm) bulunur. Konveyör, karıştırıcı ve redüktör girişlerinde 4 kutuplu motorlar sık görüldüğü için bu grup çoğu yedek listesinde öne çıkar; yine de listenizi tesisteki motorların etiketlerine bakarak kurun.

  • Kritik makine: duruşu tüm hattı durduran makinenin motoru için aynı gövde ve montajda bir yedek.
  • Tekrarlayan gövdeler: beş-altı makinede kullanılan gövde numarası için ortak yedek.
  • Büyük güçler: 75 kW ve üstündeki pik döküm modellerde servis faktörü 1,15'tir; bu sınıfta yedek kararı üretim planıyla birlikte verilir.

Rafta bekleyen motorun nem ve rulman bakımı için yedek motoru bekletme yazısına göz atın. Yedek listesine uyan modelleri mağazadaki tüm modeller arasından gövde ve devire göre süzebilirsiniz.

Genel Maksatlı Motorun Yetmediği Durumlar

Standart motor sürekli, düzgün yükte rahat çalışır. Şu koşullarda ise siparişte ek bilgi veya sektöre göre farklı bir değerlendirme gerekir:

  • Darbeli ve ağır kalkışlı yük: kırıcıda, değirmende ve titreşimli elekte durum farklıdır; bkz. taş kırma tesisi motorları.
  • Hidrolik ünite: motor pompayı çevirir, seçim debi ve basınca göre yapılır; hidrolik pompa motorları.
  • Düşük devirde uzun süre tam tork: hız kontrol cihazıyla bu şekilde çalışmada harici fan gerekebilir; ayrıntı inverter SSS sayfasında.
  • Su altı, basınçlı yıkama, gıda teması veya patlayıcı ortam: standart IP55 motor bu koşullar için tasarlanmamıştır; makine üreticisinin koruma önlemi veya özel motor gerekir, siparişte belirtin.
  • Tek fazlı şebeke: 0,18–5,5 kW arası ayrı bir monofaze seri vardır.

Sektöre özel sayfaların tamamı sektörler için elektrik motorları başlığında toplanır.

Değişim veya Yeni Sipariş İçin Bize İletmeniz Gerekenler

Doğru modeli hızla eşleştirebilmemiz için motorun takılacağı makine türünü, istenen güç değerini (kW), devir değerini (d/d), şebeke gerilimini, montaj tipini (ayaklı, flanşlı, dikey) ve adet bilgisini yazmanız yeterli. Eski motor duruyorsa etiket fotoğrafı çoğu soruyu tek seferde yanıtlar. Ürünler Türkiye'deki depodan sevk edilir.

Bilgileri iletişim sayfasından gönderebilir, güncel fiyatları ise elektrik motoru mağazası üzerinden görebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Motorun etiketi okunmuyor; yenisini nasıl bulurum?

Mil yüksekliğini, mil ucu çapını ve ayak deliği aralığını ölçüp gövde ölçü tablosuyla karşılaştırın. Gövde numarası ortaya çıktıktan sonra makinenin devrini ve gücünü birlikte netleştiririz; motorun fotoğrafını iletişim sayfasından gönderebilirsiniz.

1000 d/d motorun yerine eşit kW değerinde 4 kutuplu motor takabilir miyim?

Doğrudan önerilmez. 7,5 kW örneğinde 6 kutuplu 160M-6 modeli 73,8 Nm, 4 kutuplu 132M-4 modeli 49,1 Nm nominal tork verir ve gövdeleri de farklıdır (160M ve 132M). Makine daha hızlı döner, bağlantı ölçüsü değişir.

Alüminyum gövdeli motorun yerine pik döküm gövdeli takabilir miyim?

0,55 ile 11 kW arasındaki modellerde iki malzeme aynı model kodu ve IEC gövde numarasıyla listelenir; bu, bağlantı uyumu için iyi bir başlangıçtır ama tek başına yeterli değildir. Flanş ve mil ölçüsünü siparişte birlikte teyit ederiz. Karar için alüminyum mu pik mi sayfasına bakabilirsiniz.

Hangi montaj şekilleri sunuluyor?

B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1/V3/V5/V6/V15 gövdeye göre sunulur; flanş ve mil ölçüsü siparişte teyit edilir. Ayrıntılar montaj şekilleri sayfasında.

Uzun süre rafta kalan yedek motoru doğrudan çalıştırabilir miyim?

Önce sargı yalıtımını ve rulmanları kontrol etmek gerekir. Adımlar motor devreye alma yazısında sıralanmıştır.