Bir hidrolik güç ünitesinde elektrik motorunun görevi tektir: pompa milini sabit bir devirde döndürmek. Silindiri iten, kalıbı kapatan ya da yükü kaldıran kuvveti motor değil, pompanın bastığı yağ ve valf bloğu üretir. Bu sayfa o pompayı tahrik eden üç fazlı motoru anlatır; tüm pompa türlerinin genel çerçevesi için Pompa Elektrik Motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Hidrolik güç ünitesinde pompayı kaplin ve çan ile tahrik eden üç fazlı elektrik motoru
Motor, çan (fener) gövdesi ve kaplin üzerinden hidrolik pompayı döndürür; basıncı hidrolik devre oluşturur.

Motor dönüş verir, kuvveti yağ taşır

Ünitenin elektrikli kısmı yalnızca mekanik güç sağlar. Pompa bu gücü debiye çevirir; debi bir dirençle karşılaştığında basınç yükselir. Silindirin önünde direnç yoksa pompa düşük basınçla çok yağ basar ve motor rahat döner. Pres plakası parçaya değdiğinde basınç tırmanır, aynı debi için gereken mil gücü artar ve motor akımı yükselir.

Bu yüzden motor etiketindeki kW değeri, makinenin ton cinsinden kuvvetini doğrudan söylemez. Aynı kuvveti yavaş bir silindir küçük motorla, hızlı bir silindir daha büyük motorla verir. Seçimde hep iki soru vardır: kaç litre yağ, hangi basınçta?

Debi ve basınçtan motor gücüne

Ön boyutlandırma için yaklaşık bir bağıntı yeterlidir:

P [kW] ≈ Q [l/dk] × p [bar] / (600 × η)

Burada η, pompa ile aktarma organlarının toplam verimi için yapılan bir kabuldür; dişli pompalarda örnek olarak 0,85 alınabilir. Örnek: dakikada 20 litre yağın 160 bar basınçta istendiği bir devrede 20 × 160 / (600 × 0,85) ≈ 6,3 kW çıkar. Bir üst standart güç olan 7,5 kW, örneğin 132M-4 pik döküm motor (7,5 kW, 1460 d/d), bu hesap için makul bir başlangıçtır.

Debinin kendisi de devre bağlıdır: pompanın bir turda bastığı hacim (cm³/dev) ile devir çarpılıp 1.000'e bölününce litre/dakika bulunur. 14 cm³/dev bir pompa 1460 d/d ile yaklaşık 20 l/dk verir; aynı pompa 2 kutuplu motorla iki katına yakın debi verir ama gücü de o oranda ister. Hesap ön fikir içindir; kesin değer pompa üreticisinin eğrisinden ve makinenin çevriminden çıkar.

Dişli, paletli ve pistonlu pompada devir ve kalkış

Dişli pompa: Sabit deplasmanlıdır, basit ve dayanıklıdır. Çoğu ünitede 4 kutuplu (1500 d/d sınıfı) motorla çalışır. Debisi devirle orantılı olduğundan motor değişirse silindir hızı da değişir.

Paletli pompa: Daha sessiz çalışır; değişken deplasmanlı türleri basınç yükseldikçe debiyi kendiliğinden azaltarak motorun yükünü sınırlar. Paletlerin düzgün açılması için pompa üreticisinin verdiği en düşük devrin altına inilmemelidir.

Pistonlu (eksenel) pompa: Yüksek basınçlı ve sürekli görevli devrelerde tercih edilir. Basınç kompansatörlü olanlarda motor gücü, en yüksek basınç ile en yüksek debinin aynı anda istenmediği kabulüyle seçilebilir; bu kabulü pompa tedarikçisiyle doğrulayın.

Kalkışta iyi tasarlanmış bir ünite yağı tanka boşaltarak, yani yüksüz başlar. Bu durumda yıldız-üçgen ya da yumuşak yol verici çoğu zaman yeterlidir. Pompa basınç altında kalkmak zorundaysa motorun kalkış momenti ayrıca kontrol edilmelidir.

Pompaya bağlantı: B35, B5, kaplin ve çan

Yatay ünitelerde motor genellikle ayaklarından kaideye oturur ve ön flanşından çana (fener) bağlanır; bu yapı B35 ayaklı-flanşlı motor düzenidir. Tank kapağına dik oturan ünitelerde motor yalnız flanşından taşınır: B5 ya da dikey V1 düzeni kullanılır; seçenekler için flanşlı motorlar sayfasına bakın.

Çanın içinde iki yarım kaplin vardır: biri motor miline, diğeri pompa miline geçer. Çan, motor flanşının merkezleme çapını pompa flanşına taşıdığı için eksen kaçıklığını büyük ölçüde önler. Siparişte flanş tipi, mil çapı ve kama ölçüsü pompa tarafındaki çan ile karşılaştırılmalıdır. Gövdeye göre B3, B5, B14, B34, B35 ve V1/V3/V5/V6/V15 düzenleri sunulur; flanş ve mil ölçüsü siparişte teyit edilir.

Pres, enjeksiyon ve kaldırma düzenlerinde çevrim

Hidrolik makinelerin ortak özelliği yükün sürekli değişmesidir. Bir pres çevriminde hızlı yaklaşma, presleme, basınç tutma ve geri dönüş adımları ard arda gelir. Atık balya presi uzun sıkıştırma adımlarıyla çalışır; plastik enjeksiyon makinesi kalıp kapama, enjeksiyon, ütüleme ve soğuma süresi boyunca farklı debi ister.

Hidrolik uygulamaPompanın çalışma biçimiMotor seçiminde bakılacakÖrnek HEM modeli
Atölye ve derin çekme presiYaklaşmada yüksek debi, preslemede yüksek basınçDebi × basıncın en büyük olduğu adım, saatteki çevrim sayısı132M-4 · 7,5 kW
Atık ve hurda balya presiUzun sıkıştırma, araya giren dolum beklemeleriSıkıştırma süresi, tozlu ortam, ısınma200L-4 · 30 kW
Plastik enjeksiyon makinesiAdım adım değişen debi, soğumada düşük yükDeğişken deplasmanlı pompa ya da hız kontrolü, sürekli görev160L-4 · 15 kW
Kaldırma platformu ve yük asansörüYalnız kalkışta basar, inişte yağ yer çekimiyle dönerSaatteki kalkış sayısı, kalkış yöntemi112M-4 · 4 kW
Bağlama ve test ünitesiKısa basma, uzun basınç tutmaBoşta dönme süresi, akümülatör kullanımı112M-4 · 4 kW

Tablodaki modeller örnektir; kesin seçim makine yükü, gerekli devir, montaj ve çalışma koşullarına göre belirlenir.

Boşta bekleme, ısınma ve sargı koruması

Pek çok hidrolik makinede motor, çevrimin önemli bölümünde boşta döner: pompa yağı düşük basınçla tanka gönderir. Bu sırada akım düşer ama motor durmaz; sık dur-kalk yerine sürekli dönme tercih edilir çünkü her kalkış sargıyı ısıtır. Kaldırma düzenlerinde ise motor her hareket için yeniden kalkar; saatteki kalkış sayısını mutlaka bildirin.

Isı iki kaynaktan gelir. Birincisi sargı: kısa süreli basınç zirveleri motoru etiket gücünün üstüne çıkarabilir, ortalama yük düşük kalsa da tekrarlanan zirveler ısı biriktirir. İkincisi ünite: sıcak yağ tankının üstüne oturan bir motor, soğutma havasını ısınmış ortamdan alır. Fan kapağının önünü boş bırakın ve kapalı kabinlerde havalandırmayı hesaba katın.

PTC ya da PT100 sargı sensörü ve yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir. Pompa devrini frekans konvertörüyle ayarlamak istiyorsanız üç fazlı serilerimiz buna uygundur; motor uzun süre düşük devirde tam momentle dönecekse harici fan, sürücü ile motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi değerlendirilir. Ayrıntılar inverter uyumlu motorlar sayfasındadır.

Teklif için hangi bilgiler gerekir?

Hızlı ve doğru teklif için şunları iletin: makine türü (pres, enjeksiyon, kaldırma vb.), istenen motor gücü (kW) ya da pompanın debi ve basınç değeri, devir (d/d), şebeke gerilimi, montaj tipi (B35, B5, V1) ve adet. Mevcut bir motoru değiştiriyorsanız motor etiketinin fotoğrafını gönderin; muadilini etiketten buluruz.

Stoktan teslim edilen modellere elektrik motoru mağazamızdan ulaşabilir, güncel fiyatı ürün sayfasında görebilirsiniz. Çan ve kaplin ölçüsü konusunda emin değilseniz iletişim sayfamızdan pompa bilgisini paylaşın.

Sık Sorulan Sorular

Hidrolik ünitede 2 kutuplu mu, 4 kutuplu motor mu kullanılmalı?

Çoğu dişli ve paletli pompa 1500 d/d sınıfı için tasarlanır, bu yüzden 4 kutuplu motor yaygındır. 3000 d/d sınıfında çalışacaksa pompanın bu devre izin verdiği üretici verisinden doğrulanmalıdır.

Pres tonajından motor gücünü bulabilir miyim?

Doğrudan bulamazsınız. Tonaj silindir alanı ve basınçla ilgilidir; motor gücünü ise basınca ek olarak silindir hızını belirleyen debi belirler. Önce debi ve basıncı netleştirin, sonra yaklaşık formülü kullanın.

Motor çalışırken neden boşta da akım çekiyor?

Pompa boşaltma konumunda bile döner ve yağı tanka basar; motor mıknatıslanma akımı ve sürtünme kayıpları kadar akım çeker. Bu normaldir; uzun beklemelerde makine üreticisi motoru durduran bir mantık kurabilir.

Motoru tank kapağına dikey bağlayabilir miyim?

Evet, flanşlı V1 düzeni bu iş içindir. Mil aşağı bakar, motor çan üzerinden pompaya bağlanır. Siparişte dikey montajı ve çan flanş ölçüsünü belirtin.

Mevcut motorum yetersiz kalıyor gibi ısınıyor; ne yapmalıyım?

Önce basınç ayarının pompa ve makine değerinde olup olmadığını, fanın temiz hava alıp almadığını kontrol edin. Ardından etiket bilgisini ve çevrim süresini bize gönderin; bir üst güç ya da sargı sensörlü seçenek birlikte değerlendirilir.