Çok kademeli pompa, aynı milin üzerine sıralanmış birkaç çarkla suyu adım adım yükseltir: her çark bir öncekinin bastığı suyu alıp basıncını biraz daha artırır. Bu yapı tek çarkla ulaşılması zor basma yüksekliklerine kompakt bir gövdeyle çıkmayı sağlar. Burada konu, bu kademeleri döndüren trifaze asenkron motordur; pompa türlerinin genel özeti Pompa Elektrik Motorları sayfasında.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – çok kademeli pompa tahriki için örnek motor
HEM Motor trifaze elektrik motoru; dikey ya da yatay çok kademeli pompayı çevirmek için örnek bir motor.

Kademe Sayısı Arttıkça Motora Düşen Yük

Çok kademeli bir pompa serisinde aynı debi sınıfındaki modeller çoğunlukla kademe sayısıyla ayrılır. Kademe eklendikçe basma yüksekliği yaklaşık aynı oranda artar; suyu daha yükseğe basmak için gereken mil gücü de büyür. Bu yüzden aynı pompa ailesinde gövdeyi dışarıdan hemen hemen aynı gösteren iki modelin motorları birbirinden epeyce farklı olabilir.

Motor değiştirirken pompanın ailesine değil, kendi etiketine bakmanın nedeni budur. Etikette yazan kademe sayısı ve motor gücü, yerine gelecek motorun alt sınırıdır. Kademe sayısı sonradan değiştirilmiş (kademe eklenmiş ya da çıkarılmış) pompalarda motor gücünü pompa üreticisinin eğrisinden yeniden kontrol etmek gerekir.

2 Kutuplu Devir ve Çarkın Çevre Hızı

Çarkın verdiği basma yüksekliği çevre hızının karesiyle büyür. Çok kademeli pompalar küçük çaplı çarklarla çalıştığı için bu hızı yüksek devirle sağlar; motor büyük çoğunlukla 2 kutuplu, 3000 d/d sınıfındadır. Aynı pompaya 4 kutuplu bir motor takmak basma yüksekliğini kabaca dörtte bire indirir; yani devir, bu pompada pazarlık konusu değildir.

Kataloğumuzdaki 2 kutuplu modellerin nominal devri güce göre 2730 ile 2980 d/d arasındadır. Yenileme işinde eski motorun etiketindeki devre yakın bir model seçmek, pompanın tasarım noktasında kalmasını sağlar. Büyük debili yatay çok kademeli pompalarda 4 kutuplu düzenler de bulunur; bunu pompa etiketinden doğrulayın.

Dikey ve Yatay Yapıda Bağlantı Farkı

Dikey çok kademeli pompada kademeler bir paslanmaz gömlek içinde üst üste dizilir; emme ve basma ağızları tabandaki aynı hizadadır. Motor tepedeki fenere V1 konumunda, büyük flanşıyla oturur ve pompa milini bir kaplinle çevirir. Kademeler yukarıya doğru itme ürettiğinden, pompanın tasarımına göre bu eksenel kuvvet motor rulmanına da aktarılabilir; motorun dikey çalışacağını ve eksenel yük durumunu siparişte belirtin.

Yatay (segmentli) çok kademeli pompada kademeler cıvatalarla birbirine sıkıştırılmış halkalar gibi yan yana durur. Motor ayaklı (B3) ya da ayaklı-flanşlı (B35) olarak ortak bir kaide üzerine yerleştirilir ve elastik kaplinle bağlanır. Burada kaplin hizası belirleyicidir: uzun pompa milinde küçük bir eksen kaçıklığı hem salmastra ya da mekanik keçeyi hem de motorun kaplin tarafı rulmanını zorlar.

Her iki yapıda da flanş tipi ve mil ölçüsü siparişte teyit edilir. Montaj kodları için hangi montaj şekilleri sunuluyor sorusu, ayaklı-flanşlı gövde için B34/B35 motorlar sayfası bilgi verir.

Yüksek Basınçlı Uygulamalarda Kalkış ve Durma

Kazan besleme, ters ozmoz (RO) ön basıncı, yüksek basınçlı yıkama hatları ve maden ocağı drenajı gibi işlerde pompa yüksek basma yüksekliğinde sürekli çalışır. Çarklar küçük ve hafif olduğundan rotor ataleti düşüktür; motor tam devire kısa sürede ulaşır. Asıl dikkat isteyen nokta duruştur: basma hattı uzun ve yüksekse çek valf hızlı kapanmazsa su geri döner ve koç darbesi oluşur. Bu nedenle bazı tesislerde yumuşak yol verici ya da inverterle hem kalkış hem duruş rampalı yapılır.

Çok kademeli pompa, kapalı vanaya karşı uzun süre çalıştırılırsa içindeki su hızla ısınır. Minimum debi hattı ve kuru çalışma koruması pompa ve tesisat tarafının işidir; motor bu durumu kendisi algılamaz. Trifaze serilerimiz frekans konvertörüyle sürülebilir; uzun kablo veya çok düşük devirde uzun çalışma varsa filtre ve harici fan konuları teklifte ele alınır. Ayrıntı: inverter uyumlu elektrik motorları.

Sıcak Su, Nem ve Bakım Aralıkları

Kazan besleme pompalarında pompa gövdesi sıcaktır ve bu ısı fener üzerinden motor flanşına iletilir; kazan dairesinin kendisi de sıcak olabilir. Ortam sıcaklığı yüksekse teklif aşamasında bildirin. Tüm modellerimiz IP55 korumalı, F sınıfı yalıtımlıdır; sargı sıcaklığını izlemek isteyen işletmeler için PTC/PT100 sensörü, nemli pompa odaları için yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir.

Bakımda mekanik keçede kaçak, kaplin lastiği ve motor rulmanının sesi düzenli kontrol edilir. Keçe kaçağı motorun üstüne ya da kaplin bölgesine su sıçratıyorsa bu durum uzun vadede rulmana zarar verir; keçe değişimini geciktirmeyin.

Uygulamaya Göre Örnek Motorlar

Çok kademeli pompa işiPompa yapısıMotor seçiminde ayrıntıÖrnek HEM modeli
Küçük RO ünitesi ön basıncıDikey, motor üstteV1 flanş, 2 kutuplu devir3 kW 100L-2 (2895 d/d)
Endüstriyel yıkama hattıDikey, motor üstteEksenel yük, keçe sıçraması7,5 kW 132S2-2 (2930 d/d)
Kazan besleme pompasıYatay segmentliSıcak oda, kaplin hizası15 kW 160M2-2 pik (2945 d/d)
Yüksek basma yükseklikli transferYatay segmentliDuruş rampası, koç darbesi22 kW 180M-2 pik (2955 d/d)

Tablo yön göstermek içindir; kesin model pompa etiketindeki güç ve devir, montaj yapısı ve tesis koşullarına göre belirlenir.

Çok Kademeli Pompa Motoru İçin İletmeniz Gerekenler

Teklif hazırlarken bilmemiz gerekenler: pompanın kullanıldığı makine ya da tesis, pompa markası ve kademe sayısı, motor gücü ve devri, gerilim, montaj (dikey V1 flanşlı ya da yatay kaideli), varsa inverter kullanımı ve adet. Eski motorun plakasının fotoğrafı çoğu soruyu tek seferde yanıtlar.

Model kartları ve fiyatlar elektrik motoru mağazamızda listelenir; flanş ya da mil ölçüsünde tereddüt ederseniz iletişim sayfasındaki WhatsApp hattından fotoğraf gönderebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Çok kademeli pompaya 4 kutuplu motor takarsam ne olur?

Devir yarıya iner ve basma yüksekliği kabaca dörtte bire düşer; pompa tasarım basıncına çıkamaz. Pompa 2 kutuplu tasarlanmışsa motor da 2 kutuplu olmalıdır.

Pompaya kademe ekletirsem motor yeter mi?

Kademe eklemek gereken mil gücünü artırır. Yeni kademe sayısındaki güç ihtiyacını pompa üreticisinin eğrisinden kontrol edin; gerekirse bir üst güçte motor seçin.

Dikey çok kademeli pompa motoru neden siparişte ayrıca belirtilmeli?

Motor mili aşağı bakacak şekilde çalışır ve pompanın eksenel itmesi rulmana gelebilir. V1 konumu ve eksenel yük bilgisi rulman düzeni için seçimin parçasıdır.

Pompa kapalı vanaya karşı çalışırsa motor zarar görür mü?

Motor genellikle aşırı yüklenmez, ama pompanın içindeki su ısınır ve keçe zarar görür. Minimum debi hattı ve kuru çalışma koruması tesisatta bulunmalıdır.