Kimyasal Proses Pompası Motoru

Kimya, boya, deterjan ve petrokimya tesislerinde asit, baz, çözücü ya da reçine taşıyan proses pompasını çoğunlukla standart bir üç fazlı asenkron motor döndürür. Bu sayfa sıvının kendisini ya da pompanın malzemesini değil, o motoru konu alır: yoğunluk ve viskozitenin mil gücüne etkisi, sızdırmazlık tipinin motor tarafına yansıması, aşındırıcı buharlı ortamda gövdenin korunması ve tehlikeli bölge sınırı. Pompa ailesinin geneli için Pompa Elektrik Motorları sayfamıza bakabilirsiniz.

Proses Pompasını Su Pompasından Ayıran Şey

Su pompası için yapılan güç hesabı, suyun yoğunluğu üzerine kuruludur. Kimyasal hatta ise sıvı sudan ağır ya da hafif olabilir. Santrifüj bir pompada aynı debi ve basma yüksekliği için çekilen mil gücü, sıvının özgül ağırlığıyla doğru orantılı değişir: yoğunluğu suyun bir buçuk katı olan bir çözeltiyi basan pompa, aynı noktada suya göre kabaca bir buçuk kat güç ister. Pompa üreticisinin su için verdiği eğriyle motor seçmek bu yüzden yanıltıcı olabilir.

İkinci fark çalışma sürekliliğidir. Proses hatları vardiyalarca, çoğu zaman haftalarca durmadan döner; bir pompanın durması reaktörü, karıştırma tankını ya da dolum hattını bekletir. Motor seçiminde etiket gücüne yakın değil, bir miktar pay bırakan bir çalışma noktası hedeflenir; payın ne kadar olacağına proses mühendisi ve pompa tedarikçisi birlikte karar verir.

Yoğunluk, Viskozite ve Pompa Tipine Göre Motor Yükü

Santrifüj proses pompası (uçtan emişli, kaide üstünde) ince akışkanlarda yaygındır. Viskozite yükseldikçe çarkın verimi düşer, aynı işi yapmak için motor daha çok güç verir. Reçine ya da yoğun şurup gibi ağır sıvılarda bu etki belirgindir.

Dişli, loblu ve vidalı pompalar gibi pozitif deplasmanlı tipler koyu akışkanlar için seçilir. Bunlarda moment devirden çok hattaki basınca bağlıdır ve kalkıştan itibaren neredeyse sabit kalır. Soğuk havada katılaşmış bir sıvı, pompanın ilk dönüşünde motoru zorlar; ısıtmalı ceketli hatlarda ön ısıtma beklenmeden çalıştırmamak gerekir. Bu pompalar düşük devirde çalıştığından araya çoğu zaman bir dişli kutusu girer; redüktörlü düzen için redüktör için elektrik motorları sayfası yol gösterir.

Dozaj pompaları küçük güçlüdür ve kimyasalı ayarlı miktarda hatta katar. Debi çoğunlukla strok ayarıyla ya da motor hızı değiştirilerek ayarlanır.

Salmastra, Mekanik Keçe ve Manyetik Kaplin

Sızdırmazlık tipi motorun gördüğü yükü de etkiler. Çift mekanik keçeli pompalarda keçe yüzeylerinin sürtünmesi küçük ama sürekli bir moment ekler. Keçe arızası çoğunlukla sıvının mil boyunca motor tarafına sızmasıyla fark edilir; kaçak sıvı motorun ön kapağına ve rulman yuvasına ulaşmadan pompa kaidesindeki damlama kabından tahliye edilmelidir.

Manyetik kaplinli (sızdırmaz) pompalarda motor ile pompa çarkı arasında doğrudan mil bağlantısı yoktur; moment mıknatıslar aracılığıyla bir koruyucu kılıfın içinden aktarılır. Bu düzenin bir sınırı vardır: kalkış momenti mıknatısların taşıyabileceğinden büyükse kaplin kayar. Bu nedenle ağır ataletli çarklarda yumuşak bir kalkış rampası tercih edilir; pompa üreticisinin verdiği kalkış şartı esas alınır.

Aşındırıcı Buhar ve Tehlikeli Bölge Sınırı

Asit buharı, klor ya da amonyak bulunan bir pompa odasında motorun en çok etkilenen kısımları fan kapağı, bağlantı kutusu vidaları ve mil ucudur. Gövde koruma sınıfı IP55, sargı yalıtımı F sınıfıdır; IP55 toz ve su sıçramasına karşı korur, kimyasal korozyona karşı ek bir kaplama anlamına gelmez. Sürekli aşındırıcı ortamda özel boya ya da kaplama gerekiyorsa siparişte belirtin; yapılabilirliğini ayrıca değerlendiririz.

Yanıcı çözücü buharının bulunabileceği bölgeler ayrı bir konudur. Patlayıcı ortama uygun (Ex/ATEX) motorlar HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz; bu sayfadaki motorlar yalnız tehlikeli bölge sınıflandırması gerektirmeyen alanlar içindir. Bölge sınıflandırmasını tesisin yetkili mühendisi yapar.

Yoğuşma, gece duran pompalarda gövde içinde nem biriktirir; yoğuşma ısıtıcısı ve sargıda PTC veya PT100 sensörü sipariş seçeneğidir.

Devir, Kaplin Hizası ve Hız Kontrolü

İnce akışkan basan proses pompaları çoğunlukla iki kutuplu motorla, yaklaşık 2900 d/d civarında çalışır; aşınma riski olan, katı partikül taşıyan ya da köpüren sıvılarda daha yavaş dört kutuplu motor tercih edilebilir. Kesin devir pompa eğrisinden gelir.

Kaide üstündeki grupta motor ile pompa ayrı ayaklara oturur ve aradaki esnek kaplin hizalanır. Sıcak sıvı basan pompalarda gövde çalışırken ısınıp genleşir; soğukken yapılan hizalama sıcakta kayabilir. Hizalamayı çalışma sıcaklığında tekrar kontrol etmek kaplin ve rulman ömrünü uzatır. Ayaklı B3 yaygındır; B5, B14, B34, B35 ve dikey V1/V3/V5/V6/V15 de gövdeye göre sunulur, flanş ve mil ölçüsü siparişte teyit edilir.

Debiyi vanayla kısmak yerine motor hızını değiştirmek, özellikle dozaj ve transfer hatlarında yaygındır. Üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle sürülebilir; düşük hızda uzun süre tam momentle dönen pozitif deplasmanlı pompalarda ayrı fan, uzun kablolu kurulumda dv/dt ya da sinüs filtresi gündeme gelir ve siparişte bildirilir. Bkz. inverter uyumlu elektrik motorları.

Proses Pompası Tipine Göre Örnek Motorlar

Modeller örnektir; kesin seçim pompanın yükü, sıvının özellikleri, gerekli devir, montaj ve çalışma koşullarına göre belirlenir. Mevcut motorun etiketindeki güç ve devir iyi bir başlangıçtır.

Proses Pompası Motoru İçin Talep Bilgileri

Teklif için makine ya da pompa tipini, sıvının adı, yoğunluğu ve sıcaklığını, motor gücünü (kW), devri (d/d), şebeke gerilimini, montaj şeklini, kalkış yöntemini ve adet bilgisini iletin. Ortamda aşındırıcı buhar varsa bunu da yazın. Eski motorun etiket fotoğrafı çoğu bilgiyi verir; nasıl gönderileceği motor etiketi gönder yazısında.

Güncel fiyatlar elektrik motoru satın al sayfasındaki ürünlerde görünür. WhatsApp ve telefon için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Tesisin atık su tarafındaki tahrikler arıtma tesisi pompa ve karıştırıcı motorları sayfasında anlatılır.

Sık Sorulan Sorular

Pompa eğrisi su için verilmiş; yoğun bir çözeltide aynı motor yeter mi?

Her zaman yetmez. Santrifüj pompada mil gücü sıvının özgül ağırlığıyla orantılı artar; yoğunluğu yüksek sıvıda motor etiket gücünü aşabilir. Yoğunluğu pompa tedarikçisine bildirip gücü yeniden hesaplatın.

Solvent pompası için bu motorları kullanabilir miyim?

Ortam patlayıcı bölge olarak sınıflandırılmışsa hayır; Ex/ATEX motorlar HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz. Bölge sınıflandırması gerekmeyen alanlarda standart motor kullanılabilir.

Manyetik kaplinli pompam kalkışta neden boşa dönüyor?

Kalkış momenti mıknatısların aktarabileceği sınırı aşınca kaplin kayar. Doğrudan yol verme yerine yumuşak yol verici ya da inverterle kalkış rampası uygulanması genellikle sorunu giderir.

Keçe kaçağı motora zarar verir mi?

Kaçak sıvı mil boyunca ön kapağa ve rulmana ulaşırsa zarar verir. Kaçağın kaide üzerindeki tahliye kabından uzaklaştırıldığını kontrol edin ve keçeyi geciktirmeden değiştirin.