Bir binanın iklimlendirme tesisatında elektrik motorları görünmeyen yerlerde çalışır: çatıdaki klima santralinin fan bölmesinde, bodrumdaki kazan dairesinin sirkülasyon pompalarında, soğutma grubunun yanındaki pompa istasyonunda ve çatıdaki soğutma kulesinin üzerinde. Bu sayfa HVAC tesisatlarında fan ve pompa tahriki için kullanılan üç fazlı asenkron motorları ele alır. Odak, mekanik tesisatçının ve bina işletmecisinin karşılaştığı sorular: yük mevsime göre nasıl değişir, kayışlı ve doğrudan akuple düzenler nasıl farklılaşır, motor değişiminde etiket dışında neye bakılır.

Klima santrali fanı ve sirkülasyon pompası tahriki için HEM Motor üç fazlı asenkron elektrik motoru
HVAC tesisatında motorlar çoğunlukla fan çarkını kayışla ya da pompayı kaplinle döndürür.

HVAC Tesisatında Motorun Çalıştığı Yerler

Klima santrali ve havalandırma fanları: Taze hava ve egzoz fanları binanın çalışma saatleri boyunca dönen tahriklerdir. Eski santrallerde motor çarkı kayışla çevirir; yeni tasarımlarda çark çoğunlukla doğrudan motor miline oturur.

Sirkülasyon ve kazan pompaları: Isıtma ve soğutma suyunu döşemedeki terminal cihazlara dolaştıran pompalar uzun saatler çalışır. Pompa tarafındaki ayrıntılar pompa elektrik motorları sayfasında, boru hattına dik bağlanan tipler ise inline pompa motoru sayfasında anlatılır.

Soğutma grubu çevresi: Chiller'ın kendi kompresörü cihazla birlikte gelir; tesisatçının seçtiği motorlar kondenser suyu pompası, soğutulmuş su pompası ve kule fanıdır.

Soğutma kulesi: Çatıda, nemli ve sıcak hava akışının içinde çalışan fan motoru ayrı bir dikkat ister. Soğutma Kulesi Motoru sayfası dikey montajı, nemli ortamı ve fanın devir ayarını ayrıntılı ele alır.

Mevsimle Değişen Yük ve Fanın Devir Davranışı

HVAC sistemi yılın büyük bölümünde tam kapasitede çalışmaz; bahar aylarında ve gece saatlerinde ihtiyaç düşer. Fan ve santrifüj pompada mile binen moment devirle birlikte artar; çekilen güç ise devrin yaklaşık küpüyle değişir. Bu ilişki sisteme göre değişen yaklaşık bir kuraldır, yine de debiyi damperle kısmak yerine devri düşürmenin neden yaygınlaştığını açıklar.

Devir ayarı için kullanılan frekans konvertörüyle üç fazlı serilerimiz çalışabilir. Fan yükü düşük devirde hafiflediği için soğutma sorunu çoğunlukla çıkmaz; yine de motor düşük devirde uzun süre yüksek yük taşıyacaksa ayrı beslenen bir fan gerekebilir. Konvertör panosu tesisat katında, motor ise çatıdaysa kablo uzar; bu durumda dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülmelidir. Bu iki bilgiyi siparişte iletmeniz yeterlidir; kapsamlı açıklama inverter uyumlu elektrik motorları sayfasındadır.

Kayışlı ve Doğrudan Akuple Fanlarda Motor

Kayışlı santrallerde fan devri kasnak oranıyla ayarlanır ve motor çoğunlukla bir kızakta durur. Gerdirme fazla olursa kasnak tarafındaki rulman zorlanır; bakım ekiplerinin en sık değiştirdiği parça burasıdır. Kayışı yenilerken kasnakların aynı hizada olduğunu kontrol etmek motor ömrünü uzatır.

Doğrudan akuple fanlarda çarkın ağırlığı ve dengesizliği doğrudan motor miline biner. Bu düzende mil çapı, mil boyu ve flanş ölçüsünün eski motorla birebir aynı olması gerekir. Ayaklı B3, flanşlı B5 ve B14 ile karma B34 ve B35 yapılar, gövdeye bağlı olarak dikey V1, V3, V5, V6, V15 seçenekleriyle birlikte sunulur; ölçüler siparişte netleştirilir. Flanşlı yapılar için flanşlı elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz. Fan türlerine göre ayrıntı ise fan ve aspiratör motorları başlığı altındadır.

Tesisat Odası ve Çatı: Ortam Koşulları

Kazan dairesi sıcaktır; boru yalıtımı iyi değilse ortam sıcaklığı yaz aylarında da yüksek kalır. Motor kendi fanıyla gövde yüzeyinden soğuduğu için havası kısıtlı bir köşeye sıkıştırılmış pompa motoru daha sıcak çalışır. Çatıdaki motorlar ise güneşe, yağmura ve gece-gündüz sıcaklık farkına maruz kalır.

Gövde koruması IP55, sargı yalıtımı F sınıfıdır. Uzun süre duran ve gece soğuyan dış ortam motorlarında yoğuşma görülebilir; yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir. Sargıyı izlemek isteyen tesisler için PTC veya PT100 sensörü de siparişte eklenebilir. Duman tahliye fanları gibi yangın senaryosunda çalışan ve belge isteyen uygulamalarda motor seçimi proje şartnamesine göre yapılır; bu tür bir ihtiyacı siparişte belirtin.

HVAC Ekipmanına Göre Motor Ön Seçim Tablosu

EkipmanMotorun yüküSeçimde bakılacak değerÖrnek HEM modeli
Klima santrali besleme / egzoz fanıDevirle artan fan yükü, uzun çalışmaFan devri, kasnak oranı veya doğrudan akuple ölçü5,5 kW 132S-4 (1460 d/d)
Isıtma / soğutma sirkülasyon pompasıSürekli çalışma, değişken debiPompa devri, kaplin veya flanş bağlantısı7,5 kW 132S2-2 (2930 d/d)
Kondenser suyu pompasıSoğutma sezonunda sürekli yükDebi ve basma yüksekliği30 kW 200L-4 (1475 d/d)
Soğutma kulesi fanıNemli hava akışı, dikey montajMontaj yönü, yoğuşma önlemi11 kW 160L-6 (970 d/d)

Verilen modeller örnek niteliğindedir; son seçimi fan veya pompanın yükü, istenen devir, bağlantı şekli ve tesisatın koşulları belirler. Değiştirilecek motorun etiketi her zaman ilk bakılacak yerdir.

Motor Değişimi ve Kalkış

Çalışan bir binada motor değişimi çoğunlukla gece ya da hafta sonu yapılır, bu yüzden yeni motorun sahaya geldiğinde sorunsuz oturması önemlidir. Eski motorun gövde büyüklüğünü, mil ve flanş ölçüsünü, klemens kutusunun yönünü önceden bildirmek montaj süresini kısaltır. Gövde ölçüleri için gövde ölçü tablosu yazısı faydalıdır.

Büyük çaplı fanlarda çarkın ataleti kalkış süresini uzatır. 4 kW ve üzerindeki modellerimizde sargı 400/690 V'tur; 400 V şebekede üçgen bağlandıkları için yıldız-üçgen kalkışa elverişlidirler. Konvertörlü sistemlerde kalkış rampası konvertörden ayarlanır.

Teklif İsterken Gönderilecekler

Hızlı bir teklif için şu bilgileri iletin: makine ya da ekipman türü (santral fanı, sirkülasyon pompası, kule fanı vb.), motor gücü (kW), devir (d/d), besleme gerilimi, montaj şekli ve yönü, konvertörlü çalışıp çalışmayacağı ve adet. Eski motorun etiket fotoğrafını motor etiketi gönder yazısındaki gibi çekip paylaşmanız işi kolaylaştırır.

Modellerin güncel fiyatları elektrik motoru satın al sayfasındadır. WhatsApp ve telefon bilgilerimiz iletişim sayfasında yer alır.

Sık Sorulan Sorular

Klima santrali fan motorunu daha güçlü bir modelle değiştirmek debiyi artırır mı?

Hayır. Debiyi fan devri ve çark belirler; güç yalnızca bu devirde fanın istediği yükü karşılar. Debi artırılmak isteniyorsa fan tarafının ve kanal sisteminin değerlendirilmesi gerekir.

Sirkülasyon pompası motoru için 2 kutuplu mu 4 kutuplu mu seçilmeli?

Pompanın tasarım devrine bağlıdır; pompa etiketinde ya da katalog eğrisinde yazan devir esas alınır. Farklı devirli motor pompanın çalışma noktasını değiştirir.

Çatıdaki motor kışın uzun süre durduktan sonra neden zor kalkıyor?

Uzun duruşlarda gövdede yoğuşma oluşabilir ve rulman gresi soğuyunca koyulaşır. Yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir; ilk çalıştırmadan önce izolasyon ölçümü yapmak da önerilir.

Küçük bir havalandırma ünitesi için monofaze motor var mı?

Üç fazlı besleme bulunmayan küçük yapılarda 220 V ile çalışan monofaze serimiz kullanılabilir; güç aralığı 0,18 kW'tan 5,5 kW'a uzanır. Ayrıntılar monofaze elektrik motoru sayfasındadır.