Bir tekstil işletmesinde motorlar iki ayrı dünyada çalışır. Bir yanda iplik, dokuma ve örme salonları vardır: hava sıcak ve nemlidir, havada sürekli elyaf uçuşur, makineler vardiyalar boyunca aynı hızda döner. Öbür yanda boyahane, apre ve yıkama bölümleri bulunur: su, buhar ve kimyasal buharı ortamın parçasıdır. Bu sayfa iki dünyadaki makineleri döndüren üç fazlı asenkron motorları ele alır. Hangi makinede motorun hangi yükü taşıdığını, elyaf ve nemin motoru nasıl etkilediğini ve sipariş öncesinde nelerin netleştirilmesi gerektiğini anlatır.

Dokuma, boya ve kurutma makineleri için HEM Motor üç fazlı asenkron elektrik motoru
Tekstil makinelerinde motor; tamburu, merdaneyi, fanı ya da pompayı kayış, redüktör veya kaplinle döndürür.

Tekstil Makinelerinde Motorun Taşıdığı Yükler

Sabit hızlı sürekli yük: İplik ve dokuma salonlarındaki birçok tahrikte motorun işi, yükü değişmeyen bir mili saatlerce aynı devirde döndürmektir. Burada belirleyici olan ısıl denge ve rulman ömrüdür.

Gerginlik kontrollü hat yükü: Kumaş hatlarında, örneğin ram, sanfor ya da sarım ünitelerinde, ardışık merdanelerin hızı birbirine uymazsa kumaş gerilir veya gevşer. Bu yüzden bu tahriklerde motor çoğunlukla frekans konvertörüyle çalışır ve hız kumaş gerginliğine göre ayarlanır.

Değişken hızlı tambur yükü: Yıkama, boyama ve sıkma makinelerinde tambur bir yönde yavaş döner, yön değiştirir, sonra sıkmada hızlanır. Motor kısa aralıklarla hızlanıp yavaşlar; yük ıslak kumaşın dağılımına göre değişir.

Fan ve pompa yükü: Kurutma fırınlarının fanları, boya kazanlarının sirkülasyon pompaları ve salon iklimlendirme fanları fabrikada en uzun süre çalışan motorlardır. Bu tahrikler için fan ve aspiratör motorları ile pompa elektrik motorları sayfaları ayrıntı verir.

Bu Sektörün Makinelerine Ayrılmış Sayfalar

Tekstil ve yıkama makinelerinin bazıları için ayrı sayfalarımız var; her birinde o makinenin motoru ayrıntılı anlatılır:

  • Halı Yıkama ve Sıkma Makinesi Motoru sayfası, halının fırçalanması ve suyunun alınması sırasında motorun gördüğü yükü ele alır.
  • Endüstriyel Çamaşırhane Makinesi Motoru sayfası, otel ve hastane çamaşırhanelerindeki yıkama makinelerinin tambur tahrikini anlatır.
  • Endüstriyel Santrifüj (Sıkma) Makinesi Motoru sayfası, yüksek devirli sepetin kalkışını ve dengesiz yükü inceler.
  • Endüstriyel Kurutucu Motoru sayfası, tambur ile sıcak hava fanının birlikte çalıştığı kurutucuları konu alır.

Elyaf Tozu ve Nem: Salon Koşullarının Motora Etkisi

Pamuk ve sentetik elyaf, motorun soğutma havasıyla birlikte fan kapağına emilir. Kapağın ızgarasında ve gövde kanatçıklarında biriken tüy, havanın geçişini daraltır ve motoru yavaş yavaş ısıtır. Tüy ayrıca yanıcıdır; sıcak bir motor yüzeyinde biriken tabaka atılmalıdır. Vardiya düzeninde yapılan kısa bir hava ile temizlik, motor arızalarının önemli bir bölümünü önler.

İplik salonlarında iplik kopmasını azaltmak için ortam nemlendirilir; boyahanede ise buhar yoğundur. Motorlarımızın gövdesi toz ve su jetine karşı IP55 düzeyinde korunur, sargıları F sınıfı yalıtımlıdır. Makine sabah soğuk başlıyorsa ya da hafta sonu duruyorsa gövde içinde yoğuşma oluşabilir; buna karşı yoğuşma ısıtıcısı siparişle birlikte istenebilir. Boya ya da yıkama suyunun motora doğrudan çarptığı yerler ise IP55'in sınırını aşar; orada ya makineyi yapan firma motoru bir siperle korumalı ya da özel bir motor kullanılmalıdır, böyle bir durumu siparişte belirtin.

Hız Uyumu, Konvertör ve Kalkış

Gerginlik kontrollü hatlarda her merdane motorunun hızı kendi konvertörüyle ayarlanır; üç fazlı serilerimiz bu sürücülerle çalışmaya elverişlidir. Hat yavaş ilerlerken motor tam momentle dönmeyi sürdürürse milindeki kendi fanı soğutmaya yetmez; o durumda gövdeye bağımsız beslenen bir fan takılır. Pano motordan uzaktaysa uzun kablonun yarattığı gerilim tepelerine karşı dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülür. Bu ayrıntıları siparişle birlikte iletin; konu inverter uyumlu elektrik motorları sayfasında açıklanır.

Tamburlu makinelerde kalkışı belirleyen, ıslak yük ve tamburun ataletidir. Sabit hızlı fan ve pompa tahriklerinde 4 kW ve üzerindeki modellerimizin 400/690 V sargısı 400 V şebekede üçgen çalışır ve yıldız-üçgen yol vermeye imkân verir. Sık kalkışlı makinelerde PTC veya PT100 sargı sensörü sipariş seçeneği olarak eklenebilir.

Tekstil Makinesine Göre Motor Ön Seçim Tablosu

MakineMotorun yüküSeçimde bakılacak değerÖrnek HEM modeli
Dokuma / örme makinesi tahrikiSabit hızlı sürekli çalışmaKasnak oranı, elyaf temizliği2,2 kW 100L1-4 (1450 d/d)
Ram / sanfor hattı merdane tahrikiGerginlik kontrollü, konvertörlüHız aralığı, redüktör, soğutma fanı4 kW 112M-4 (1450 d/d)
Kurutma fırını sirkülasyon fanıSıcak hava içinde uzun çalışmaFan devri, motorun sıcak bölgeden uzaklığı11 kW 160M-4 (1465 d/d)
Boya kazanı sirkülasyon pompasıSürekli yük, buharlı ortamPompa devri, yoğuşma önlemi15 kW 160M2-2 (2945 d/d)
Salon iklimlendirme fanıDevirle artan fan yüküFan çapı, montaj yönü22 kW 200L2-6 (980 d/d)

Tabloda yer alan modeller yalnızca örnektir; asıl seçim makinenin yüküne, gereken devre, bağlantı biçimine ve salon koşullarına göre yapılır. Değiştirilecek motorun etiketi en güvenilir başlangıçtır.

Bakım, Montaj ve Yedek Motor

Tekstil fabrikalarında aynı makine tipinden onlarca adet bulunur ve her birinde benzer motor çalışır. Bu durum yedek motor stokunu kolaylaştırır: gövde büyüklüğü, mil ve flanş ölçüsü aynı olan tek bir modelle birçok makine karşılanabilir. Bağlantı tarafında gövde büyüklüğüne bağlı olarak ayaklı (B3), flanşlı (B5, B14), ayak ve flanşı bir arada taşıyan (B34, B35) ve dikey (V1, V3, V5, V6, V15) yapılar mümkündür; flanş ile milin ölçüsü siparişte birlikte kontrol edilir. Elinizdeki motorun ölçülerini gövde ölçü tablosu ile karşılaştırabilirsiniz.

Uzun süre rafta bekleyen yedek motorların nem ve rulman açısından korunması gerekir; bu konuda yedek motoru rafta bekletme yazımız yardımcı olur. Redüktörlü merdane tahrikleri için redüktör için elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Siparişte İstenen Bilgiler

Size uygun motoru seçebilmemiz için şu bilgiler yeterlidir: makine türü (dokuma, ram, boya, kurutma, yıkama vb.), güç (kW), devir (d/d), işletmedeki gerilim, montaj şekli, konvertörle çalışıp çalışmayacağı ve istediğiniz adet. Aynı tipten çok sayıda makine varsa toplam adet ve yedek ihtiyacını da belirtin. Mevcut motorun etiketini fotoğraflayıp göndermeniz çoğu soruyu ortadan kaldırır; ayrıntılar motor etiketi gönder yazısında.

Modellerin fiyatlarını elektrik motoru satın al sayfasında bulabilirsiniz. Bize WhatsApp ya da telefonla ulaşmak için iletişim sayfasını kullanın.

Sık Sorulan Sorular

Dokuma salonundaki motorlar neden sık ısınıyor?

En yaygın neden, fan kapağı ızgarasına ve gövde kanatçıklarına yapışan elyaf tüyüdür. Düzenli temizlik ve kayış gerginliğinin kontrolü ısınmayı belirgin biçimde azaltır.

Ram makinesinde her merdane için ayrı motor mu gerekir?

Gerginlik kontrollü hatlarda genellikle her bölümün kendi motoru ve konvertörü vardır. Hangi düzenin kullanılacağına makine üreticisi karar verir; biz motor tarafını bu bilgiye göre seçeriz.

Boyahanedeki motorlar için özel boya ya da koruma var mı?

Standart boya RAL 7012 ve RAL 7024 tonlarındadır, gövde koruması IP55'tir. Doğrudan kimyasal ya da su sıçraması varsa makine tarafında koruma ya da özel motor gerekir; bunu siparişte belirtin.

Küçük bir nakış ya da dikiş atölyesinde monofaze motor kullanılabilir mi?

Atölyede yalnızca 220 V priz varsa monofaze serimize bakabilirsiniz; en küçük modeli 0,18 kW, en büyüğü 5,5 kW'tır. Ayrıntı için monofaze elektrik motoru sayfasına bakın.