Mermer ve Doğal Taş İşleme Motorları

Bir mermer bloğu fabrikaya girdiği andan cilalı plaka olarak çıkana kadar en az dört farklı tezgâhtan geçer: bloğu biçen kesici, plakayı ölçüye getiren köprü, yüzeyi düzleyen kalibre ve silim hattı, en son da kenarı şekillendiren tezgâh. Bu makinelerin hepsinde üç fazlı asenkron motor çalışır, ama her birinden beklenen iş farklıdır. Bu sayfa motoru makinenin görevine göre ele alır ve yenileme ya da yedek alımında hangi bilgilerin teyit edilmesi gerektiğini anlatır.

Kesme tarafı: bloğu biçen makinelerde motorun yükü

Kesme makinelerinde motor, taşın içinde ilerleyen elmas segmentleri saatlerce aynı hızda tutmak zorundadır. Yük kısa darbeler hâlinde değil, uzun ve kesintisiz biçimde gelir. Bu yüzden kesme tarafında belirleyici olan, motorun anma gücünde uzun süre ısınmadan kalabilmesidir.

Köprü kesme makinesi

Köprü kesme tezgâhında ana motor tek bir büyük diski döndürür; disk çoğu makinede kayış ve kasnak üzerinden tahrik edilir. Kasnak oranı disk çevre hızını belirlediği için, motor devri değiştirilirse kesme hızı da değişir. Yenilemede eski motorla aynı kutup sayısında kalmak, kasnak düzenini korumanın en basit yoludur. Köprünün yürüyüşü, kafanın inip kalkması ve tablanın dönmesi ise ana motordan ayrı, daha küçük tahriklerle yapılır.

Çok diskli blok kesme

Blok kesicilerde aynı mile dizilmiş birden fazla disk aynı anda taşa girer. Disk sayısı arttıkça kalkışta ve kesim sırasında istenen tork büyür; bu makinelerde ana motor tesisin en yüksek güçlü tüketicilerinden biri olur. Kalkış yöntemi, yumuşak yolvericiler ya da inverter kullanımı makine üreticisinin elektrik projesine göre seçilir.

Elmas tel kesme

Tel kesme makinesinde motor, elmas boncuklu teli taşıyan büyük volanı döndürür. Tel boyu kesim ilerledikçe kısalır, gerdirme ve ilerleme ayrı bir mekanizmayla sağlanır. Tel hızı çoğu zaman inverterle ayarlandığı için motor seçiminde frekans konvertörüyle çalışma koşulları baştan konuşulmalıdır.

Yüzey tarafı: kalibre, silim, parlatma ve este hattı

Plaka kesildikten sonra iş yüzeye geçer. Burada tek büyük motor yerine, yan yana dizilmiş çok sayıda kafa ve her kafada ayrı bir motor bulunur. Kafa motoru çoğunlukla düşey konumda, mili aşağı bakacak şekilde bağlanır ve aşındırıcı taşı doğrudan ya da kısa bir aktarma ile döndürür.

Kalibre makinesi plakayı belirli kalınlığa getirir; kafalar en fazla talaşı burada kaldırır. Silim makinesi kalibreden kalan izleri giderir. Parlatma hattında ise aşındırıcılar inceldikçe yük düşer, ama kafa sayısı artar. Bant motoru plakayı hattın içinden belirli hızda geçirir, köprü veya kiriş motoru da kafaları plaka genişliği boyunca salındırır.

Este makinesi, plaka yüzeyine fırçalama ile dokulu ve eskitilmiş bir görünüm vermek için kullanılan yüzey makinesidir. Burada da kafa başına ayrı motor düzeni yaygındır; seçim mantığı silim kafalarına benzer. Makinenin kafa tipi ve fırça düzeni üreticiye göre değiştiği için motor ölçüsü mutlaka mevcut motordan alınmalıdır.

Kenar işleme ve yardımcı tahrikler

Kenar işleme tezgâhları plakanın kenarına pah, yarım yuvarlak veya düz profil verir. Sırayla dizilmiş küçük milli kafalarda her biri kendi motoruyla döner; bu motorlar kesme motorlarına göre küçük, fakat sayıca fazladır. Tezgâhın besleme bandı ayrı bir redüktörlü tahrikle çalışır.

Fabrikada motor bulunan diğer yerler de unutulmamalıdır: kesme suyunu ve çamuru taşıyan pompalar, çamur filtre presinin besleme ekipmanı, vinç ve plaka taşıma sistemleri. Su ve çamur pompaları için pompa elektrik motorları sayfası, ocak ve kırma tarafındaki makineler için konkasör ve taş kırma tesisleri motorları sayfası ayrıntı verir.

Su, çamur ve nem: motorun gerçek çalışma ortamı

Taş işleme yaş bir iştir. Diskler, teller ve kafalar sürekli su ile soğutulur; ortaya çıkan ince taş çamuru motorların üzerine sıçrar, kuruyunca da fan kapağını ve soğutma kanatçıklarını kapatır. Kapanan kanatçık motorun ısısını dışarı atamamasına yol açar.

HEM Motor serileri IP55 koruma sınıfındadır. IP55 her yönden gelen su sıçramasına ve toza karşı korumayı ifade eder; motorun su altında, sürekli su jetinin içinde ya da basınçlı su ile yıkanarak çalışması için tasarlanmamıştır. Bu koşullar makinede varsa, makine üreticisinin koruma kapağı, sıçrama perdesi veya özel motor çözümü gerekir; siparişte belirtilmelidir.

Gece duruşlarında soğuyan motorun içinde nem yoğuşabilir. Buna karşı yoğuşma ısıtıcısı ile PTC ya da PT100 sargı sensörü siparişte opsiyon olarak istenebilir. Düşey kafa motorlarında suyun mil boyunca motora yürümemesi için makinedeki sızdırmazlık parçaları da kontrol edilmelidir.

Makineye göre motor seçim tablosu

Satırlardaki modeller birer örnektir. Kesin seçimi tezgâhın yükü, istenen devir, bağlantı şekli ve çalışma şartları belirler; en güvenilir başlangıç noktası da mevcut motorun etiketidir.

Kafa motoru değişirken ölçü teyidi

Yüzey hatlarındaki kafa motorları sıklıkla makineye özel mil boyu, kama ve flanşla üretilmiştir. Etiketteki güç ve devir aynı olsa bile mil ucu veya flanş farklıysa motor kafaya oturmaz. Bu nedenle standart bir motorun her taş makinesine doğrudan uyacağı varsayılmamalıdır.

Gövde büyüklüğüne bağlı olarak ayaklı B3, flanşlı B5 ile B14, karma B34 ile B35 ve düşey V1, V3, V5, V6, V15 bağlantıları sunulur. Kafanın istediği flanş ile mil ölçüsünü sipariş sırasında sizinle birlikte netleştiririz. Montaj seçenekleri için montaj şekilleri sorusuna bakabilirsiniz.

Tel kesme ve bazı köprü makinelerinde motor inverterle sürülür. Üç fazlı motorlarımız frekans konvertörü ile devir ayarına uygundur. Motor uzun süre düşük frekansta tam torkla yük taşıyacaksa kendi fanı yetmeyebilir ve harici fan gerekebilir; sürücü ile motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülür. Bu çalışma şeklini siparişte belirtin. Ayrıntı: inverterle kullanım.

Teklif için hangi bilgileri göndermelisiniz?

Teklifi tek seferde hazırlayabilmemiz için bize şunları yazın: hangi makine olduğu (köprü kesme, blok kesme, kalibre, silim, este, kenar), motorun güç değeri (kW), devir sayısı (d/d), tesisteki gerilim, montaj şekli (ayaklı, flanşlı, düşey) ve kaç adet gerektiği. Kafa motorlarında mil çapı, mil boyu ve flanş ölçüsünü de ekleyin.

En kısa yol, mevcut motorun etiket fotoğrafını göndermektir: motor etiketinden muadil bulma. Modelleri ve güncel fiyatları elektrik motoru satın al mağazasında görebilir, sorularınız için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz. Stoktan teslim edilebilen modellerin sevkiyatı Türkiye'deki depomuzdan yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Silim kafasındaki motor yerine katalogdaki standart flanşlı motor takılabilir mi?

Ancak mil çapı, mil boyu, kama ve flanş ölçüleri kafayla birebir uyuyorsa. Kafa motorlarının bir kısmı makineye özel üretildiği için önce eski motorun ölçüleri ve etiketi karşılaştırılmalıdır.

Köprü kesme motorunu daha yüksek devirli bir motorla değiştirmek kesimi hızlandırır mı?

Devir değişirse kasnak oranıyla birlikte disk çevre hızı da değişir. Disk üreticisinin önerdiği hız aşılabilir; bu yüzden yenilemede eski motorla aynı kutup sayısında kalmak önerilir.

Motor sürekli suya maruz kalan bir kafada kullanılabilir mi?

IP55 motor su sıçramasına karşı korunur, fakat su altında veya sürekli su jeti içinde çalışmak için tasarlanmamıştır. Böyle bir konumda makine tarafında bir koruma düzeni kurulmalı veya özel motor istenmelidir.

Gece duran motorlarda nem sorununa karşı ne yapılabilir?

Siparişte yoğuşma ısıtıcısı istenebilir. Sargı sıcaklığını izlemek için PTC veya PT100 sensörü de seçenek olarak eklenebilir.

Kenar işleme tezgâhındaki küçük motorlar için alüminyum gövde uygun mu?

Alüminyum gövdeli modeller 0,25–11 kW aralığındadır ve küçük kafa motorlarında sık tercih edilir. Titreşimli ve darbeli yerlerde pik döküm gövde değerlendirilebilir; karar makinenin montaj ölçüsüne göre verilir.