Blok Kesme (Este) Makinesi Motoru

Blok kesme makinesi, sektörde daha çok “este” adıyla bilinir. Ocaktan gelen ham bloğu, büyük çaplı elmas disklerle doğrudan plaka ya da kalın dilim hâline getirir; katraktan farklı olarak ileri geri giden lamalar değil, dönen diskler keser. Fabrikadaki öteki tezgâhlara mermer ve doğal taş işleme motorları sayfasından ulaşabilirsiniz; bu sayfada estenin disk milini, yatay alt kesme diskini ve yardımcı hareketlerini çeviren üç fazlı motorlar ele alınıyor.

Estenin kesim düzeni

Este, iki ya da dört kolona oturan bir köprüden ve bu köprüde aşağı yukarı hareket eden bir kafadan oluşur. Kafadaki yatay milde bir veya birkaç düşey disk vardır. Blok, raylar üzerinde yürüyen bir arabaya oturtulur ve disklerin altından geçirilir. Her geçişte disk biraz daha aşağı iner; blok baştan sona dilimlenene kadar bu gidiş dönüş sürer.

Çok diskli kafalarda disklerin arası, çıkacak plaka kalınlığına göre ara burçlarla ayarlanır. Tek diskli kafalar ise kalın dilim ya da kaba boyutlandırma için kullanılır. Bazı estelerde ayrıca yatay bir alt kesme diski bulunur: düşey diskler istenen derinliğe ulaşınca yatay disk tabandan girip dilimleri bloktan ayırır. Böylece plaka ayrı bir makineye gerek kalmadan kopar.

Ana disk motoru: büyük kütle, düzenli kesme

Este diskleri katrağın lamalarından çok daha büyük bir kesme hızıyla çalışır ve çapları da büyüktür. Disk ve mil ağır bir dönen kütle oluşturur. Bu kütle bir kez devrine ulaştıktan sonra kesme yükü oldukça düzgündür; motor, kafa her geçişte taşa gömüldüğünde artan, geçiş sonunda boşta azalan bir akım çizer.

Akımı belirleyen başlıca etkenler disk sayısı, dalış derinliği, arabanın yürüme hızı ve taşın sertliğidir. Granitte operatör dalışı sığ tutar ve arabayı yavaş yürütür; mermerde daha derin ve hızlı çalışılabilir. Motor akımını izleyerek araba hızını ayarlamak, ana motoru sınırında ama aşırı yüklemeden kullanmanın pratik yoludur.

Disk milinin bağlantısı

Ana motor genellikle köprü üzerinde ayaklı durur ve disk milini çoklu kayışla çevirir. Kasnak oranı, motor devrini diskin ihtiyaç duyduğu çevre hızına indirir. Disk çapı küçüldükçe (bileme ve aşınmayla) aynı devirde çevre hızı düşer; bazı makinelerde bu fark sürücüyle telafi edilir. Mevcut kasnaklar korunacaksa yeni motoru eski motorla aynı kutup sayısında seçmek gerekir.

Kalkış ve enerji kesintisi

Büyük disk ve kasnak kütlesi kalkışı uzatır. Doğrudan şebekeye bağlı kalkışta yüksek akım tesis trafosunu zorlayabilir; yıldız-üçgen, yumuşak yol verici ya da frekans konvertörünün hangisinin kullanılacağına elektrik projesi karar verir. Motor koruma ayarı, bu uzun hızlanmaya izin verecek şekilde yapılmalıdır.

Kesim sırasında enerji giderse disk taşın içinde durur. Yeniden kalkmadan önce kafanın biraz kaldırılması, motorun dolu diskle ağır bir kalkış yapmasını önler. Bu adım makine üreticisinin talimatına göre yapılır. Sargıya yerleştirilen PTC termistör ya da PT100 sensörü sipariş seçeneğidir; uzun kalkışlarda gerçek sargı ısısını izlemek bu sensörle mümkün olur.

Yatay disk, araba ve kafa hareketleri

Yatay alt kesme diski ayrı bir motorla döner ve ana diskten daha küçük güç ister; genellikle kafanın yan tarafına yerleştirilir. Bloğu taşıyan araba redüktörlü bir motorla yürür ve hızı çoğunlukla sürücüyle ayarlanır. Kafanın inip kalkması da vidalı mil ve redüktörlü küçük bir motorla yapılır. Bu tahriklerin redüktör eşleşmesi için redüktör için elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Disklere su basan pompa ve kesim suyunu geri kazanan çöktürme düzenindeki pompalar ayrı motorlarla çalışır; pompa tahriki pompa elektrik motorları sayfasında ele alınır.

Ortam: su, taş çamuru ve açık saha

Esteler bazen kapalı fabrikada, bazen ocağa yakın yarı açık bir sundurmada çalışır. Kesim boyunca disklere bol su verilir; köprü üstündeki ana motor sıçramadan kısmen uzak dursa da yatay disk motoru ve araba motoru çamura yakındır. Kuruyan taş tozu fan kapağının ızgarasını tıkar; vardiya sonu temizliği bu makinelerde ısınmayı önlemenin en kolay yoludur.

HEM trifaze serileri IP55 korumalıdır. Bu sınıf, motora ulaşan toza ve sıçrayan suya karşı yeterlidir; fakat motorun su jeti altında kalması ya da hortumla yıkanması öngörülmemiştir. Böyle bir durumda makine tarafında siper veya özel motor gerekir, bunu siparişte belirtin. Yarı açık sahada gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı motor içinde yoğuşmaya yol açabilir; yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir.

Este tahrikleri için örnek motorlar

Güçler bu tip makinelerde sık görülen aralığı yansıtır; kesin seçim değildir. Uygun motor, makinenin gerçek yüküne, gereken devre, bağlantı şekline ve çalışma ortamına göre belirlenir. Ana motoru değiştirirken ilk bakılacak yer eski motorun etiketidir.

Montaj ve sürücüyle çalışma

Ana motorlar köprü üzerinde çoğunlukla ayaklı bağlanır; yatay disk ve yürüyüş motorlarında flanşlı yapı yaygındır. Gövde büyüklüğüne göre B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1, V3, V5, V6, V15 seçenekleri vardır; flanş ölçüsü ile mil ucunu siparişten önce birlikte kontrol ederiz. Ayrıntı montaj şekilleri sorusunda.

Disk çevre hızını sabit tutmak ya da arabayı taşa göre yavaşlatmak için sürücü kullanılacaksa motorlarımız buna uygundur. Düşük frekansta saatlerce ağır yük taşıyacak bir motorda milin ucundaki fan yetersiz kalabilir; bu durumda bağımsız beslenen fan eklenir. Sürücü panosu köprüden uzaksa çıkış kablosu için dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülür. Kısa bilgi inverterle kullanım sayfasında.

Teklif talebinde istenen bilgiler

Este motoru için yazarken şunları belirtin: makinenin türü (tek ya da çok diskli, yatay diskli olup olmadığı) ve motorun hangi tahrikte olduğu, güç (kW), devir (d/d), şebeke gerilimi, montaj biçimi, kaç adet istendiği ve yol verme yöntemi. Ana motor kayışlıysa kasnak çapını da ekleyin.

Etiket fotoğrafı göndermek en hızlı yoldur: etiketten muadil motor bulma. Güç ve devir seçenekleri, fiyatlarıyla mağaza sayfasında listelenir; WhatsApp ve telefon numaralarımız iletişim sayfasındadır.

Sık Sorulan Sorular

Este ile katrak arasında motor açısından fark nedir?

Katrakta motor bir volan ve biyel üzerinden ileri geri giden lamaları sürer. Estede ise motor kayışla dönen büyük diskleri çevirir; yük dönme hareketinde kalır ve araba hızıyla ayarlanır. İkisinde de kalkış uzundur, ama mekanik aktarma tamamen farklıdır.

Disk küçüldükçe motor devrini artırmak gerekir mi?

Disk çapı azaldıkça aynı devirde çevre hızı düşer ve kesim yavaşlar. Bazı makinelerde bu fark sürücüyle telafi edilir. Devri artırırken diskin üreticisinin izin verdiği en yüksek hız aşılmamalıdır.

Yatay alt kesme diski için ayrı motor mu kullanılır?

Çoğu estede evet. Yatay disk kendi motoruyla döner ve ana diskten daha küçük güç ister. Mil ucu ile flanş ölçüsü makineye özgü olabileceği için değişimde eski motor ölçülmelidir.

Ana motor kalkışta trafoyu zorluyor, ne yapılabilir?

Doğrudan kalkış yerine yıldız-üçgen, yumuşak yol verici ya da frekans konvertörü kullanılabilir. Hangisinin uygun olduğu tesisin elektrik projesiyle birlikte değerlendirilir; motoru büyütmek bu sorunu çözmez.

Yarı açık sahada çalışan este motoru için ek önlem gerekir mi?

Doğrudan yağmur ve hortum suyu motora gelmemeli, gerekirse makineye siper eklenmelidir. Sıcaklık farkının büyük olduğu yerlerde yoğuşma ısıtıcısı siparişte istenebilir.