Kalibre makinesi, katraktan ya da blok kesiciden çıkan plakanın kalınlığını her noktada eşitler; silim makinesi ise o düzlenmiş yüzeyi giderek incelen aşındırıcılarla mat ya da parlak hâle getirir. İki makinede de motor aynı türden bir işi yapar: tabla üzerinde akan taşa dönen bir kafayı bastırır. Taş fabrikasının öteki tezgâhları için mermer ve doğal taş işleme motorları sayfasına göz atabilirsiniz.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – kalibre ve silim makinesi kafa ve bant tahriki için örnek motor
Görseldeki motor HEM Motor'un ayaklı pik döküm trifaze motorudur; kalibre ve silim makinelerinde kafa motorları çoğunlukla flanşlı ve dikey bağlanır, bağlantı biçimi siparişte belirlenir.

Hat düzeni: kafalar, bant ve köprü

Tipik bir hatta plaka, lastik kaplı bir taşıyıcı bant üstünde sabit hızla ilerler. Bandın üstünde yan yana ya da arka arkaya dizilmiş kafalar bulunur. Kalibre tarafında kafalar elmas segmentli frezelerdir ve plakanın fazla kalınlığını kaldırır. Silim tarafında her kafaya bir öncekinden daha ince kum numaralı aşındırıcı takılır; son kafalar cila ve parlatma için çalışır.

Geniş plakalarda kafalar sabit durmaz. Kafaları taşıyan köprü ya da kiriş, plaka genişliği boyunca sağa sola salınır ki aşındırıcı tüm yüzeyi tarasın. Böylece bir hatta üç ayrı motor görevi ortaya çıkar: kafayı çeviren motor, bandı süren motor ve köprüyü salındıran motor. Her biri farklı bir yük karakterine sahiptir.

Kafa motoru: dikey mil ve sürekli sürtünme yükü

Kafa motoru çoğu makinede mili aşağı bakacak şekilde, dikey konumda bağlanır. Aşındırıcı ya doğrudan motor miline oturan bir taşıyıcı tablaya takılır ya da motor kısa bir kayışla ayrı bir kafa milini çevirir. Doğrudan bağlı düzende motorun alt rulmanı hem kafanın ağırlığını hem de taşa bastırma kuvvetinin tepkisini taşır; bu nedenle rulman düzeni ve mil ucu ölçüsü önemlidir.

Yük darbeli değildir; aşındırıcı ile taş arasındaki sürtünme kafa taşa indiği andan kalktığı ana kadar neredeyse düz bir çizgide sürer. Kalibre kafalarında kaldırılan malzeme fazla olduğu için motor anma gücüne yakın çalışır. Silimin ilk kafaları da yüklüdür; aşındırıcı inceldikçe kafa başına yük azalır. Kafanın taşa basma kuvveti pnömatik ya da hidrolik silindirle ayarlanır; bu basınç yükseltildikçe motor akımı da yükselir. Akımı izleyerek basınç ayarlamak, kafa motorunu aşırı ısıtmadan çalışmanın pratik yoludur.

Bant ve köprü tahrikleri

Taşıyıcı bant, plakayı hattın başından sonuna götürür. Bant motoru genellikle bir redüktöre bağlıdır ve ilerleme hızı hattın verimini belirler; taş sertleştikçe ya da aşındırıcı inceldikçe bant yavaşlatılır. Hız ayarı için çoğu hatta frekans konvertörü kullanılır. Redüktörlü tahrikler için redüktör için elektrik motorları sayfası bilgi verir.

Köprü salınım motoru küçük güçlüdür ama sürekli yön değiştirir. Her uçta durup ters yöne kalkan bir motor, aynı güçte tek yönde dönen bir motordan daha çok ısınır; bu tahriklerde kalkış sayısı ve salınım periyodu makine üreticisinden öğrenilmelidir.

Islak çalışma ve çamurlu su

Kalibre ve silim tamamen yaş yapılır. Her kafanın merkezinden ya da yanından su verilir; bu su aşındırıcıyı soğutur ve taş tozunu çamur olarak taşır. Kafa motoru tam bu suyun üstünde durur. Mil boyunca yukarı tırmanan su buharı ve sıçrayan çamur, bakım eksik kaldığında motorun alt kapağına kadar ulaşır.

HEM'in motorları IP55 sınıfındadır; toza ve sıçrayan suya karşı korunur. Su altında kalma, sürekli su püskürtülmesi ya da basınçlı suyla yıkama için tasarlanmamıştır. Kafadaki sızdırmazlık keçeleri, sıçrama siperi ve damlama kapağı makinenin parçasıdır ve yerinde, sağlam olmaları gerekir; bunlar yetersizse makine üreticisinin ek koruması veya özel motor gerekir, siparişte belirtin.

Dikey ve mili aşağı bakan motorlarda fan kapağının üstüne düşen çamur, havanın girişini tıkayabilir. Hattın her vardiya sonunda yıkanması sırasında motorlara doğrudan hortum tutulmamalıdır. Gece duruşlarında iç yoğuşmaya karşı yoğuşma ısıtıcısı, sargı ısısını izlemek için PTC ya da PT100 sensörü siparişte eklenebilir.

Kalibre ve silim hattında örnek motorlar

Hattaki görevYükün niteliğiTeyit edilecek bilgiÖrnek HEM modeli
Kalibre kafasıKalın talaş, anma gücüne yakın sürekli sürtünmeDikey montaj, flanş, mil ucu, rulman düzeni11 kW 1500 d/d pik 160M-4
Silim veya cila kafasıAşındırıcı inceldikçe azalan sürekli yükKafa sayısı, flanş tipi, adet5,5 kW 1500 d/d alüminyum 132S-4
Taşıyıcı bantRedüktör üzerinden ayarlı hızda ilerlemeRedüktör bağlantısı, inverterle çalışma2,2 kW 1500 d/d pik 100L1-4
Köprü salınımıSık yön değiştiren küçük yükKalkış sayısı, salınım periyodu0,75 kW 1500 d/d alüminyum 80M2-4

Bu satırlar yön göstermek için verilmiştir. Hangi motorun uygun olduğu kafa tipine, istenen devre, bağlantı şekline ve hattın çalışma şartlarına bakılarak kararlaştırılır; işe makinedeki motorun etiketiyle başlamak en doğrusudur.

Kafa motoru değişiminde ölçü ve devir

Kafa motorlarının bir kısmı makine üreticisine özel mil boyu, kama yuvası ve flanşla yapılmıştır. Etiketteki kW ve d/d aynı olsa bile mil ucu farklıysa aşındırıcı tablası oturmaz. Bu yüzden eski motorun mil çapı, mil boyu, flanş delik çemberi ve merkezleme çapı ölçülüp bize iletilmelidir.

Gövde boyutuna göre B3 ayaklı, B5 ve B14 flanşlı, B34 ve B35 ayak-flanş karma ve V1, V3, V5, V6, V15 dikey konumlar seçilebilir; flanş ile milin ölçüleri sipariş sırasında birlikte doğrulanır. Ayrıntı montaj şekilleri sorusundadır.

Kafa devri aşındırıcının çevre hızını belirler. Doğrudan bağlı kafada 4 kutuplu motorun yerine 2 kutuplu motor konursa aşındırıcı yaklaşık iki kat hızla döner ve üreticinin sınırını aşabilir. Bazı hatlarda kafa devri sürücüyle ayarlanır; HEM'in üç fazlı motorları buna elverişlidir. Kafa uzun süre düşük frekansta tam yük altında kalacaksa ayrı fan, sürücü ile motor arası kablo uzunsa çıkış filtresi gerekebilir; bunu teklif isterken belirtin. Ayrıntı: inverterle kullanım.

Motor talebinde bize yazmanız gerekenler

Teklif için şunları gönderin: makine kalibre mi silim mi, motor kafada mı bantta mı köprüde mi; güç (kW); devir (d/d); şebeke gerilimi; montaj şekli (dikey flanşlı, ayaklı vb.); kaç adet gerektiği. Çok kafalı hatlarda aynı motordan birkaç adet istendiği için adet bilgisi teslim planını da etkiler. Eski motorun etiket fotoğrafı ve mil ucunun ölçüsü işi hızlandırır: etiketten muadil motor bulma.

Model ve fiyatlar mağazamızda listelidir; WhatsApp ve telefon için iletişim sayfasını kullanın.

Sık Sorulan Sorular

Silim kafası motoru neden sürekli yüksek akım çekiyor olabilir?

Kafa baskı basıncı yüksek ayarlanmış, aşındırıcı körleşmiş ya da su yetersiz olabilir. Bu üç durum sürtünmeyi artırır. Basınç düşürülüp akım yeniden ölçülmeli; motor yine anma akımının üstündeyse kafa yükü motorun gücünü aşıyor demektir.

Kalibre ve silim kafalarında aynı motor kullanılabilir mi?

Bağlantı ölçüleri aynıysa mekanik olarak takılabilir, ama kalibre kafası daha fazla malzeme kaldırdığı için genellikle daha güçlü motor ister. Her kafanın gücü makine üreticisinin verisine göre belirlenmelidir.

Dikey kafa motorunda alt rulmana su girmemesi için ne yapılmalı?

Kafadaki keçe ve sıçrama siperlerinin sağlam olduğu düzenli kontrol edilmeli, motor yıkama sırasında hortumla ıslatılmamalıdır. IP55 motor sürekli suya karşı korumalı değildir; sızdırmazlık makine tarafında sağlanır.

Bant hızını inverterle ayarlamak motoru etkiler mi?

Bant motoru düşük frekansta uzun süre tam yük taşıyorsa kendi fanı yetersiz kalabilir ve ayrı fan gerekebilir. Hız aralığını ve çalışma süresini teklif aşamasında bildirmeniz yeterlidir.

Alüminyum gövdeli motor kafa motoru olarak uygun mu?

Alüminyum gövdeli modeller 0,25–11 kW aralığındadır ve hafif kafa motorlarında tercih edilir. Ağır kalibre kafalarında ve yüksek güçte pik döküm gövdeli modeller öne çıkar; seçim kafanın bağlantı ölçüsüne göre yapılır.