Bir un fabrikası, buğdayı kabul eden silodan torbaya kadar birbirine borular ve elevatörlerle bağlı makinelerden oluşan uzun bir zincirdir. Tahıl önce temizlenir ve tavlanır, ardından valslerde aşama aşama kırılır, plansifterde elenir, şasörde irmik ayrılır ve en sonunda paketlenir. Bu işlemlerin arasında havayla taşıma ve toz emme hiç durmadan sürer. Bu sayfa değirmenin motor tarafını bir bütün olarak anlatır; her makinenin ayrıntısı kendi alt sayfasında yer alır.

HEM Motor elektrik motorlarıyla tahrik edilen tahıl öğütme makinesi – un değirmeni motor uygulaması
Tahıl öğütme makinesinde ana motor kaide üzerinde, besleme tahriki ise makinenin üstünde durur.

Değirmen Akışında Motorlar

Temizleme bölümü: Tarar, taş ayırıcı, triyör ve kabuk soyucu buğdayı yabancı maddeden ayırır. Eksantrik sarsıntıdan yavaş dönen silindire kadar farklı yükler barındırır; ayrıntılar Tahıl Temizleme Makinesi Motoru sayfasındadır.

Valsler: Öğütmenin asıl işi burada yapılır. Farklı hızda dönen vals çiftleri tahılı kırar ve inceltir; değirmenin en çok güç çeken grubu genellikle valslerdir. Valsli Değirmen Motoru sayfası bu konuyu işler.

Eleme: Plansifter asılı kasasıyla dairesel salınım yaparak ürünü inceliğine göre ayırır; Plansifter Motoru sayfası salınan kasadaki motoru anlatır. İrmiği kepekten havayla ve elekle ayıran makine ise Şasör (İrmik Temizleme) Makinesi Motoru sayfasında ele alınır.

Hava ve toz: Pnömatik taşıma fanları ve aspirasyon fanları ürün taşır ve tozu toplar; Un Fabrikası Aspirasyon Fanı Motoru sayfası bu fanların motorunu açıklar.

Paketleme: Dozaj helezonu, torba dolum ve dikiş tahrikleri Un Paketleme ve Dozajlama Motoru sayfasındadır. Benzer bir akışa sahip bulgur tesisleri için de Bulgur Değirmeni Motoru sayfamız bulunur.

Haftalarca Durmadan Çalışan Bir Tesis

Un değirmenleri çoğu zaman günde üç vardiya, haftalarca durmadan çalışır. Bu nedenle değirmen motorunda önemli olan kısa süreli tepe güç değil, uzun süre aynı yükte aşırı ısınmadan dönebilmektir. Yükün büyük kısmı valslerde ve hava fanlarında toplanır; bunlar neredeyse sabit yükte çalışır. Temizleme ve eleme makineleri ise küçük güçlüdür ama sayıca çoktur.

Değirmen hattında makineler birbirine kilitlenir: bir elevatör ya da vals durduğunda, ondan önceki makinelerin de durması gerekir, yoksa borular tıkanır. Bu sıralı çalışma, motorların yol verme ve durdurma sırasını ve kumanda panosunun tasarımını belirler. Tıkanmadan sonra dolu borularla yeniden kalkış, taşıyıcı motorlarının en çok zorlandığı andır.

Devir, Kayış ve Kat Düzeni

Valsler ve plansifterler genellikle kayış-kasnakla tahrik edilir; motor bir alt katta ya da makinenin yanındaki kaide üzerinde durur. Burada dört kutuplu 1500 d/d sınıfı motorlar yaygındır ve kasnak oranı makine devrini belirler. Kayış gerginliğinin mile bindirdiği yanal yük, rulman ömrü açısından kontrol edilmelidir. Aspirasyon ve pnömatik taşıma fanlarında ise iki kutuplu 3000 d/d sınıfı sık görülür.

Elevatör başlarında ve helezonlarda redüktörlü tahrik kullanılır; bunlar için flanşlı (B5, B14) ya da ayaklı-flanşlı (B34, B35) yapılar tercih edilebilir. Plansifter gibi salınan makinelerde motorun konumu ayrı bir konudur ve dikey yerleşim gerekebilir. Bu montaj şekilleri gövdeye bağlı olarak sunulur; flanş ile mil ölçüsü sipariş sırasında netleşir.

Un Tozu ve Koruma

Un tozu ince ve hafiftir; motorun kanatları arasına ve fan kapağının içine dolar. IP55 gövde tozun sargıya ulaşmasını önler, fakat dış yüzeydeki birikim soğutmayı azaltır. Değirmen bakım planına motor yüzeylerinin temizliği de eklenmelidir. Un tozunun patlayıcı karışım oluşturabildiği bölgelerde tesisin bölge sınıflandırması esas alınır; standart motor bu tür bir bölge için tasarlanmamıştır ve böyle bir gereklilik varsa siparişte belirtilmelidir.

Uzun süre sabit yükte dönen vals ve fan motorlarında sargı sıcaklığını izlemek için PTC veya PT100 sensörü, kışın soğuk kalan silo altı motorlarında ise yoğuşma ısıtıcısı siparişle eklenebilir.

Hız Ayarı Nerede Anlamlı?

Aspirasyon ve pnömatik taşıma fanlarında hava ihtiyacı ürüne ve mevsime göre değişir; klapeyi kısmak yerine frekans konvertörüyle devri düşürmek bu fanlarda yaygın bir yöntemdir. Dozaj helezonlarında ve besleme valslerinde de hız ayarı akışı düzenler. Trifaze motorlarımız sürücüyle beslenebilir; yavaş devirde uzun süre tam moment gerekiyorsa harici fan, sürücüden motora uzanan kablo uzunsa filtre gerekip gerekmediğine birlikte bakılır. Bu bilgileri teklif isterken eklemeniz yeterlidir.

Değirmen Bölümüne Göre Örnek Motorlar

BölümYükün karakteriSeçimde bakılacak değerÖrnek HEM modeli
Vals tahrikiSürekli, kayışlıVals boyu, pasaj18,5 kW 180M-4 (1470 d/d)
Aspirasyon / pnömatik fanSürekli, devirle değişen güçHava debisi ve basınç22 kW 180M-2 (2955 d/d)
PlansifterSalınımlı kasaKasa ağırlığı, devir2,2 kW 100L1-4 (1450 d/d)
Elevatör başıKaldırma, dolu kalkışYükseklik, kapasite7,5 kW 132M-4 (1460 d/d)
Triyör / temizlemeYavaş silindir, redüktörlüSilindir devri4 kW 132M1-6 (968 d/d)

Modeller örnek olarak verilmiştir; kesin seçim makinenin yükü, gereken devir, montaj şekli ve çalışma koşullarına göre yapılır.

Teklif Talebinde Yazmanız Gerekenler

Makine türünü (vals, fan, plansifter, elevatör, helezon vb.), istenen güç ve devri, şebeke gerilimini, montaj şeklini, kayışlı mı yoksa redüktörlü mü bağlanacağını ve adet bilgisini bize gönderin. Değişim yapacaksanız motor etiketinin fotoğrafı işi kısaltır.

Liste fiyatlarını mağazamızda görebilir, WhatsApp ve telefon için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Değirmendeki fanlar için fan ve aspiratör motorları, kırma ve karıştırma için yem makineleri elektrik motorları sayfalarımıza da bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Vals motoru hangi devirde seçilir?

Valsler çoğunlukla kayışla tahrik edildiği için dört kutuplu 1500 d/d sınıfı motor yaygındır; vals devrini kasnak oranı belirler. Makine üreticisinin verdiği güç esas alınmalıdır.

Un değirmeninde motorların temizliği ne sıklıkla yapılmalı?

Tesisin toz yüküne bağlıdır. Fan kapağı ve kanatlar üzerinde toz tabakası oluşmaya başladığında temizlenmelidir; bunu periyodik bakım planına eklemek en doğru yoldur.

Aspirasyon fanında frekans konvertörü kullanılabilir mi?

Evet. Fanlarda devir düştükçe güç ihtiyacı da hızla azalır; bu nedenle hava ayarı için konvertör yaygın bir çözümdür. Kullanım şeklini siparişte belirtin.

Plansifter motoru neden ayrı değerlendirilir?

Motor salınan kasanın üzerinde ya da içinde durabilir ve sürekli titreşime maruz kalır. Montaj konumu ve bağlantı şekli makine üreticisinin çizimine göre siparişte netleştirilmelidir.

Küçük taş değirmenlerinde hangi motor kullanılır?

Küçük ölçekli taş değirmenlerinde düşük güçlü dört ya da altı kutuplu motorlar kayışla kullanılır. Üç fazlı besleme yoksa monofaze serimiz (0,18–5,5 kW) değerlendirilebilir.