Valsli Değirmen Motoru

Valsli değirmen (vals tezgâhı), modern un fabrikasında buğdayı adım adım inceltip una dönüştüren makinedir. Bir tezgâhta genellikle iki ayrı öğütme bölümü bulunur; her bölümde biri hızlı, biri yavaş dönen bir çift silindir ürünü aralarından geçirirken hem sıkıştırır hem de keser. Bu sayfa o silindirleri döndüren elektrik motorunu konu alır; değirmenin diğer makineleri için un değirmeni elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Vals çiftinde hız farkı ve motorun payı

Vals çiftindeki iki silindir aynı hızda dönmez. Kırma (break) pasajlarında yüzeyleri yivli valsler kullanılır ve hızlı vals yavaş olanı belirgin bir oranla geçer; bu fark tanenin kabuğunu açıp içini kazır. İnceltme (redüksiyon) pasajlarında yüzeyler düzdür, oran daha küçüktür ve iş ağırlıklı olarak ezmeye dayanır. Oranı değirmen üreticisi pasaja göre belirler.

Tipik düzende motor yalnız hızlı valsi sürer. Yavaş vals, hızlı valsten bir dişli çifti ya da dişli kayışla hareket alır. Bu yüzden motordan çekilen güç, hem iki silindirin arasında yapılan öğütme işine hem de bu iç aktarmadaki kayıplara gider. Bir tezgâhın iki bölümü ayrı motorla çalışır; her motor kendi pasajının yüküne göre farklı güçte olabilir.

Yük nereden gelir: vals aralığı ve besleme

Motorun çektiği akımı en çok vals aralığı belirler. Değirmenci aralığı daralttıkça daha fazla ürün kırılır ve akım yükselir; bu nedenle pek çok tesiste her vals motorunun ampermetresi öğütme ayarının göstergesi olarak okunur. Beslemenin düzensizleşmesi, tahılın tav nemindeki değişim ya da yivlerin körelmesi de aynı akımda farklı sonuç verir.

Ürün gelmediğinde valsler pnömatik ya da elektrikli bir düzenekle birbirinden ayrılır. Böylece silindirler boşta birbirine sürtünmez, motor da hafif yükte döner. Ayrılma ve kapanma anlarında akımda kısa dalgalanma görülmesi normaldir; sürekli dalgalanma ise besleme valsinin ya da sensörün kontrol edilmesi gerektiğini gösterir.

Kalkış sırası ve sürekli çalışma

Vals tezgâhı boşta, yani valsler açıkken yol alır. Silindirlerin ve büyük kasnağın ataleti kalkışı birkaç saniye uzatsa da koparma momenti düşüktür. Orta boy tezgâhlar çoğu zaman şebekeye doğrudan bağlanarak, büyükleri ise kalkış akımını sınırlayan yıldız-üçgen şalterle ya da elektronik yol vericiyle kaldırılır. Tesis genelinde önce aspirasyon, sonra elekler, en son vals motorları çalıştırılır; her motorun birkaç saniye arayla devreye girmesi trafo üzerindeki kalkış yükünü dağıtır.

Değirmen çoğunlukla haftalarca durmadan çalışır. Motor bu nedenle anma akımının biraz altında, sürekli yükte tutulmalıdır; akımın sürekli etiket değerine dayanması daha büyük bir motorun ya da pasaj ayarının gözden geçirilmesi gerektiğini gösterir. Sargıya yerleştirilen PTC ya da PT100 sensörü ve rutubetli kış duruşları için yoğuşma ısıtıcısı siparişte eklenebilir.

Kayış, kaide ve kat düzeni

Vals motorları çoğunlukla tezgâhın altındaki katta, ayaklı olarak kaideye bağlanır; kayışlar döşemedeki açıklıktan yukarıya, hızlı valsin kasnağına çıkar. Bazı tezgâhlarda motor yan tarafa, ayarlı bir konsola oturtulur. İki durumda da kayış gerginliği motor rulmanına yandan yük bindirir; kasnak çapı ve kayış sayısının siparişte bildirilmesi rulman seçimini kolaylaştırır.

Motor gövdeleri ayaklı, flanşlı ve ikisinin birleşimi olarak, büyüklüğe göre dikey konumlarda da hazırlanabilir; mil ve flanş ölçüsünü siparişte birlikte doğruluyoruz. Kayış değiştirildiğinde iki kasnağın aynı düzlemde olduğu kontrol edilmelidir; hizasızlık hem kayışı hem motor rulmanını erken yıpratır.

Un tozu, sıcaklık ve koruma

Vals katında ince un tozu her yere çöker. HEM'in üç fazlı motorlarının gövdesi IP55 sınıfındadır, ama fan kapağının ızgarası ve soğutma kanatları düzenli temizlenmezse motor ısınır. Yaz aylarında vals katının sıcaklığı yükselir; ortam koşulu katalogdaki sınırların dışına çıkıyorsa bunu siparişte belirtin.

Un tozu belirli yoğunlukta patlayıcı bir karışım oluşturabilir. Vals katı tehlikeli bölge olarak sınıflandırıldıysa standart IP55 motorun böyle bir ortam için yapılmadığını bilmek gerekir; bu durumda tesis projecisinin ya da makine üreticisinin öngördüğü önlem veya özel bir motor şarttır, bunu siparişte açıkça yazın. Vals hızının işletmede değiştirilmesi istenirse üç fazlı motorlarımız frekans konvertörüyle sürülebilir; düşük devirde uzun süre tam yük, uzun sürücü kablosu gibi koşullar ek fan ya da filtre gerektirebileceği için önceden bildirilmelidir (ayrıntı: inverter uyumlu motorlar).

Pasaja göre örnek HEM modelleri

Vals motorları genellikle 4 kutupludur ve kasnak oranıyla hızlı valsin devrine indirilir. Aşağıdaki modeller farklı pasaj ve tezgâh boyları için başlangıç noktasıdır: 15 kW 160L-4 (nominal moment 97,8 Nm, nominal hız 1465 d/d), 18,5 kW 180M-4 (120,2 Nm, 1470 d/d), 22 kW 180L-4 (142,9 Nm) ve 30 kW 200L-4 (194,2 Nm, 1475 d/d).

Bu satırlar örnek niteliğindedir; her vals için doğru motor, tezgâhın gerçek yükü, hızlı valsin istediği devir, montaj biçimi ve kattaki çalışma koşulları birlikte değerlendirilerek seçilir.

Vals motoru talebinde gereken bilgiler

Teklif için tezgâhın makine markasını ve pasajını, mevcut motorun güç (kW) ve devir (d/d) değerini, tesis gerilimini, montaj şeklini (ayaklı ya da konsollu), kasnak düzenini, kalkış yöntemini ve adet bilgisini gönderin. Elinizde eski motor varsa etiket fotoğrafı muadil seçimini hızlandırır. Bütün modeller güncel fiyatlarıyla mağazamızda yer alır; WhatsApp ve telefon numaralarımız iletişim sayfasındadır.

Sık Sorulan Sorular

Vals motorunun ampermetresi neden önemlidir?

Akım, vals aralığında ne kadar iş yapıldığını gösterir. Değirmenci aralığı bu değere bakarak ayarlar; akımın etiket değerine sürekli yaklaşması pasajın aşırı yüklendiğine işaret eder.

Bir tezgâhın iki bölümüne farklı güçte motor takılabilir mi?

Takılabilir. İki bölüm farklı pasajlara hizmet ediyorsa yükleri de farklıdır; her bölümün motoru kendi pasajının ihtiyacına göre seçilir.

Valsler açıkken motor neden düşük akım çeker?

Silindirler ayrıldığında aralarında öğütme yapılmaz; motor yalnız valsleri, iç aktarmayı ve kayışları döndürür. Bu durum normaldir ve kalkışın da bu konumda yapılmasının nedenidir.

Kayış gerginliği motoru etkiler mi?

Etkiler. Fazla gergin kayış motor rulmanına yüksek yan yük bindirir, gevşek kayış ise kayar ve ısınır. Gerginlik üreticinin değerine göre ayarlanmalı ve kayış değişiminde kasnak hizası kontrol edilmelidir.