Plansifter, un fabrikasında her pasajdan çıkan karışık ürünü una, irmiğe ve kepeğe ayıran büyük kare elektir. Üst üste dizilmiş onlarca elek çerçevesi, tavana askı çubuklarıyla asılmış bir kasanın içindedir; kasa yatay düzlemde küçük daireler çizerek sallandıkça ürün katlar arasında dolaşır ve inceliğine göre ayrılır. Bu sayfa o dairesel hareketi üreten motoru anlatır; değirmenin öteki makineleri için un değirmeni elektrik motorları sayfasına bakın.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – plansifter tahriki için örnek motor
Fotoğraftaki HEM Motor trifaze motoru örnek olarak gösterilmiştir; plansifter kasası görselde yoktur.

Asılı kasa ve ağırlık merkezi

Plansifterin yere oturan bir gövdesi yoktur. Kasa, esnek çubuklarla tavandaki çelik konstrüksiyona asılır ve serbestçe salınabilir. Kasanın ortasında, iki elek bloğunun arasındaki çerçevede, ucunda ayarlı bir karşı ağırlık bulunan dikey bir mil vardır. Bu mil döndüğünde karşı ağırlığın merkezkaç kuvveti bütün kasayı küçük yarıçaplı bir daire çevresinde gezdirir.

Çoğu tasarımda motor bu orta çerçeveye bağlanır ve kasayla birlikte salınır; mili ise kısa bir kayış düzeniyle çevirir. Bazı makinelerde motor kasanın üstünde ya da yanında sabit bir konsolda durur ve hareketi esnek bir bağlantıyla verir. İki çözümde de motorun yükünü belirleyen asıl şey, ürünün kendisinden çok kasanın kütlesi ve ağırlığın oluşturduğu dairesel kuvvettir.

Salınan motorun karşılaştığı zorluklar

Kasayla birlikte hareket eden bir motor, sabit bir kaidedeki motordan farklı bir hayat yaşar. Gövde sürekli dairesel bir ivme altındadır; rulmanlar hem kendi milinin yükünü hem bu salınımı taşır. Klemens kutusundan çıkan kablo her turda biraz eğilir. Bu nedenle kablo, salınımı karşılayacak bir halka bırakılarak esnek tipte seçilmeli ve kutu girişinde sağlam bir rakorla tutturulmalıdır.

Bağlantı cıvataları, kablo pabuçları ve motor ayak cıvataları zamanla gevşeyebilir. Bakım planında bunların periyodik sıkılık kontrolü yer almalıdır. Motor bir konsolda sabit duruyorsa bu dertlerin çoğu ortadan kalkar, ama esnek bağlantının aşınması izlenmelidir.

Montaj konumu ve dönüş yönü

Tahrik mili dikey olduğu için bazı plansifterlerde motor da dikey konumda, mil aşağı ya da yukarı bakacak biçimde takılır. HEM'in motorları gövdeye göre ayaklı, flanşlı, ikisi birden ve dikey konumlarla verilebilir; hangi düzenin gerektiği, mil ve flanş ölçüsüyle birlikte siparişte netleştirilir. Dikey takılan motorda yağmur kapağı gibi ek parçaların gerekip gerekmediği de bu sırada konuşulur.

Dönme yönü elek içindeki ürün akışını etkiler; yanlış yön ürünün kanallarda geri kaçmasına yol açabilir. Doğru yön makine üreticisinin belgesinde yazar. Yeni motor bağlandıktan sonra kısa bir çalıştırmayla yön doğrulanır; yanlışsa iki fazın yeri değiştirilir.

Yol alırken ve dururken salınım

Plansifter yavaş hızlanır. Karşı ağırlık ve kasanın kütlesi büyüktür; kasa askı çubuklarının doğal frekansından geçerken bir an için olağandan geniş salınır. Kalkışta bu geçiş kısadır. Duruşta ise kasa kendi kendine yavaşlar ve bu bölgede daha uzun kalır; komşu kasalara, kanallara ya da bez manşonlara çarpma riski bu anlarda doğar. Bazı üreticiler duruşu kısaltmak için fren önerir.

Motorun termik koruması, bu uzun hızlanma süresine göre ayarlanmalıdır; aksi halde koruma kalkışta erken devreye girer. Küçük güçlerde doğrudan yol verme yaygındır. Hızlanma ve duruşu kontrollü yapmak için frekans konvertörü kullanılacaksa üç fazlı serimiz buna uygundur; yalnız rezonans bölgesinde uzun süre kalınmaması ve sürücü ayarlarının elek üreticisiyle birlikte yapılması gerekir. Kablo boyu uzunsa filtre ihtiyacını siparişte belirtin (inverter uyumlu motorlar).

Elek temizliği, un tozu ve koruma

Plansifter kapalı bir makinedir ve aspirasyonla hafif vakumda tutulur; yine de kapak açılıp elek çerçeveleri değiştirilirken çevreye un yayılır. Motor gövdesinin IP55 koruması toz girişini sınırlar, ancak fan kapağına yapışan un soğutmayı zayıflatır; çerçeve temizliği yapılırken motorun kanatçıkları da silinmelidir. Değirmen haftalarca kesintisiz çalıştığından, motor sargısına PTC ya da PT100 sensörü koyup sıcaklığı izlemek iyi bir önlemdir.

Plansifter salonu tehlikeli toz bölgesi olarak sınıflandırıldıysa, standart IP55 motorun böyle bir alan için üretilmediği göz önünde tutulmalı; projecinin öngördüğü önlem ya da özel motor siparişte açıkça yazılmalıdır. Laboratuvar tipi küçük deneme eleklerinde yalnız tek fazlı besleme varsa monofaze motor serimiz (0,18–5,5 kW) değerlendirilebilir.

Örnek HEM motorları

Plansifter motorları değirmenin büyük tahriklerine göre küçük güçlüdür ve genellikle 4 kutupludur. Örnek olarak 2,2 kW 100L1-4 (1450 d/d, 14,5 Nm), 3 kW 100L2-4 (19,8 Nm) ve 4 kW 112M-4 (26,3 Nm) incelenebilir. Mevcut motor 6 kutupluysa 3 kW 132S-6 (968 d/d) aynı kutup sayısını korur.

Plansifter düzeniMotorun durumuKontrol edilecekÖrnek HEM modeli
Küçük, az bölmeli kasaOrta çerçevede, kasayla salınırEsnek kablo, rakor100L1-4, 2,2 kW
Orta boy çift bloklu kasaOrta çerçevede, dikeyDikey konum, flanş ölçüsü100L2-4, 3 kW
Büyük çok bölmeli kasaUzun hızlanmaTermik ayarı, duruş süresi112M-4, 4 kW
Eski makinede 6 kutuplu motorSabit konsoldaKutup sayısı, kasnak oranı132S-6, 3 kW

Bu tablo yol göstericidir; her plansifter için motor, kasanın gerçek yükü, gerekli devir, montaj konumu ve salon koşulları birlikte ele alınarak belirlenir.

Plansifter motoru için gerekli bilgiler

Bize makine markasını ve kasa bölme sayısını, eski motorun güç (kW) ve devir (d/d) değerini, tesis gerilimini, montaj konumunu (yatay ya da dikey, flanşlı ya da ayaklı), motorun kasayla salınıp salınmadığını, dönüş yönünü ve adet bilgisini gönderin. Eski motorun etiket fotoğrafı çoğu zaman tek başına yeterlidir. Modeller ve güncel fiyatlar mağazamızda; WhatsApp ve telefon bilgileri iletişim sayfasında.

Sık Sorulan Sorular

Plansifter motoru neden kablo arızası yapar?

Motor kasayla birlikte salınıyorsa kablo her turda eğilir. Sabit tip kablo ve gevşek rakor zamanla kopmaya yol açar; esnek kablo, yeterli halka payı ve sağlam rakor bu sorunu önler.

Plansifteri kapatınca kasa neden fazla sallanır?

Duruşta kasa, askı sisteminin doğal frekansına denk gelen yavaş devirden geçer ve bir süre bu bölgede kalır. Salınım geçicidir; çok fazlaysa askı çubukları ve karşı ağırlık ayarı kontrol edilmeli, gerekirse üreticinin fren önerisine bakılmalıdır.

Motorun kutup sayısını değiştirmek elemeyi etkiler mi?

Evet. Kasanın dönme hızı eleme kalitesini belirler ve motor devri ile kasnak oranından gelir. Kutup sayısı değişirse kasnaklar da değişmeli; bu karar elek üreticisiyle verilmelidir.

Plansifter motoru dikey takılabilir mi?

Makinenin tasarımı gerektiriyorsa evet. Motor gövdesine göre dikey konumlar sunulur; mil yönü, flanş ölçüsü ve ek koruma parçaları siparişte birlikte belirlenir.