Şasör, un değirmeninde kırma valslerinden gelen iri irmiği kepek parçacıklarından ve kabuk tozundan ayıran temizleme makinesidir. Hafif eğimli, iki ya da üç katlı bir elek kutusu ileri geri salınırken elek yüzeyinin altından yukarı doğru hava çekilir; ağır ve temiz irmik elekten süzülür, hafif kepekli parçalar havayla kalkar ya da elek ucundan ayrı bir kanala akar. Bu sayfa şasörü sallayan motoru ve çevresindeki küçük tahrikleri anlatır; değirmendeki makinelerin bütün resmi un değirmeni elektrik motorları sayfasında yer alır.

HEM Motor trifaze elektrik motoru – şasör (irmik temizleme) makinesinin salınım tahriki için örnek motor
Fotoğraftaki ürün şasör değil, bir HEM Motor trifaze asenkron motordur; eksantrikli şasörlerde bu tip motor kayışla elek kutusunun salınım milini çevirir.

Şasörde iki ayrı iş: salınım ve hava

Şasörün içinde yapılan iş ikiye ayrılır. Birincisi elek kutusunun hareketidir: kutu esnek askı çubukları ya da lastik takozlar üzerinde durur ve kısa kurslu, sık bir ileri geri hareket yapar. Bu hareket irmiği elek boyunca yürütür ve tabakalara ayırır; ağır taneler alta iner, kabuk taşıyan hafif parçalar üste çıkar. İkincisi havadır: elek altından geçen hava akımı, hafif parçaları kaldırıp makinenin üstündeki toplama kanalına taşır.

Bu iki işin motor açısından karakteri birbirinden farklıdır. Salınım tahriki küçük güçlüdür ama sürekli ve tekrarlı bir yük taşır. Hava ise çoğu tesiste şasörün kendi motoruyla değil, birkaç şasörü birlikte emen ortak bir aspirasyon fanıyla sağlanır. Fan tarafı ayrı bir konudur; bu sayfada salınım tahriki ön plandadır.

Salınım nasıl üretilir?

Eksantrik milli, kayışlı düzen

Klasik şasörlerde makinenin yanında ayaklı bir motor durur ve kayış-kasnakla bir eksantrik mili döndürür. Eksantrik, biyel kolu aracılığıyla elek kutusunu iter ve çeker. Motor burada belirli bir kursla gidip gelen kutuyu sürer; yükün yönü her turda iki kez değişir. Kasnak oranı salınım sıklığını belirler ve makine üreticisinin verdiği değerde tutulmalıdır.

Titreşim motorlu düzen

Yeni nesil şasörlerin bir kısmında elek kutusunun iki yanına, mil uçlarında dengesiz ağırlık taşıyan iki dış titreşim motoru bağlanır. İki motor birbirine ters yönde dönerek doğrusal bir sarsıntı üretir. Bu tür vibromotorlar sincap kafesli standart seriden ayrı bir ürün grubudur ve HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz. Böyle bir hatta sunabileceğimiz motorlar irmik helezonu, hava kilidi ve aspirasyon fanı gibi yardımcı tahriklerdir.

Yük karakteri: küçük güç, uzun vardiya

Eksantrikli şasörde motor gücü vals ya da fan motorlarının yanında küçük kalır. Ancak değirmen günlerce durmadan çalışır ve şasör de onunla birlikte döner; bu yüzden belirleyici olan kalkış değil, sürekli çalışmadaki ısınma ve rulman ömrüdür. Eksantrik ve biyelden gelen tekrarlı itme, kayış üzerinden motor miline yan kuvvet olarak ulaşır. Aşırı gerilmiş kayış motorun ön rulmanını yorar; gevşek kayış ise kayarak salınım sıklığını düşürür ve ayırmanın kalitesini bozar.

Kalkış hafiftir: kutu boş ya da az yüklüdür ve kurs kısadır, bu nedenle çoğu şasörde doğrudan yol verme yeterli olur. Askı çubuklarından biri çatlamışsa ya da takozlar sertleşmişse kutu düzensiz hareket eder ve motor akımı dalgalanır; bu belirtiler görülünce önce askılar gözle kontrol edilmelidir.

Değirmen ortamı: un tozu ve sıcak eleme katı

Şasörler genellikle vals katının üstündeki eleme katında, plansifterlerin yakınında durur. Hava kanallarındaki küçük kaçaklar bile ince un tozunu motor gövdesine taşır. IP55 gövde tozun içeri girmesini sınırlar, fakat kanatçıklar ve fan kapağı tozla kapandığında soğutma zayıflar; haftalık bakımda gövdenin kuru fırça ya da hava ile temizlenmesi listede olmalıdır.

Un tozu belirli yoğunlukta tutuşabilir. Tesisin bölge sınıflandırması patlama riskine karşı özel yapılı motor gerektiriyorsa bu motorlar HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz; sınıflandırma bilgisini teklif aşamasında paylaşın. Yaz aylarında çatı altındaki eleme katı belirgin biçimde ısınır; ortam sıcaklığı yüksekse siparişte belirtin. Sargıyı izlemek isteyenler için PTC ya da PT100 sensör sipariş seçeneğidir.

Montaj, kayış ve devir seçimi

Eksantrikli şasörde motor çoğunlukla makinenin şasesine ya da yanındaki bir konsola ayaklı olarak bağlanır; kayış gerginliği motorun kızaklı tabanından ayarlanır. Bazı tasarımlarda motor flanşıyla küçük bir redüktöre ya da doğrudan eksantrik yatağına oturur. Yapı şekli olarak gövde büyüklüğüne göre B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1, V3, V5, V6, V15 seçeneklerimiz vardır; mil çapı ve flanş ölçüsünü siparişte birlikte doğrularız.

Salınım sıklığı kasnakla ayarlandığından 4 ve 6 kutuplu motorlar yaygındır. Kutup sayısını değiştirmek kasnak oranını da değiştirmeyi gerektirir; eski motorla aynı devir sınıfında kalmak en sorunsuz yoldur. Ayırmayı ince ayarlamak için konvertör kullanan değirmenler de vardır. Trifaze motorlarımız frekans konvertörüyle sürülebilir; motor uzun süre çok düşük frekansta dönecekse ya da pano ile motor arasında uzun kablo varsa bunu baştan yazın, ek fan veya filtre ihtiyacını birlikte değerlendirelim. Ayrıntı için inverter uyumlu motorlar sayfasına bakabilirsiniz.

Şasör hattı için örnek HEM modelleri

Eksantrikli küçük bir şasör için 0,75 kW 80M2-4 1420 d/d'de 5,04 Nm verir. Daha geniş elek kutulu bir makinede 1,1 kW 90S-4 (1445 d/d, 7,27 Nm), düşük devirli kasnak düzeninde ise pik döküm gövdeli 0,75 kW 90S-6 (935 d/d, 7,66 Nm) bakılabilecek modellerdir. Şasör altındaki irmik helezonu ya da hava kilidi için örnek olarak 1,5 kW 90L-4 gösterilebilir.

TahrikÇalışma biçimiDikkat edilecek noktaÖrnek HEM modeli
Tek kutulu eksantrikli şasörKayışla eksantrik, sürekliKayış gerginliği, ön rulman80M2-4, 0,75 kW
Çift kutulu eksantrikli şasörKayışla eksantrik, sürekliKasnak oranı, salınım sıklığı90S-4, 1,1 kW
Düşük devirli kasnak düzeniKayış, pik döküm gövdeKutup sayısını korumak90S-6, 0,75 kW
İrmik helezonu, hava kilidiRedüktörlü, sürekliRedüktör flanşı, toz birikimi90L-4, 1,5 kW
Titreşim motorlu şasörDengesiz ağırlıklı vibromotor2026 kataloğunda yer almazUygulanmaz

Modeller yalnızca örnektir; kesin seçim makinenin yükü, gerekli devir, montaj ve çalışma koşullarına göre belirlenir.

Motor talebinde bulunması gerekenler

Şasörün markası ve modeli, salınımın eksantrikli mi titreşim motorlu mu olduğu, değişecek motorun güç (kW) ve devir (d/d) değeri, şebeke gerilimi, montaj şekli, kasnak ya da flanş bilgisi ve adet yeterlidir. Değirmende aynı makineden birkaç tane varsa hepsini tek talepte toplayın. Etiket okunabiliyorsa etiket fotoğrafıyla muadil bulma sayfasındaki adımları izlemeniz yeterlidir.

Modellerin fiyatları mağaza sayfasında listelenir. WhatsApp ya da telefonla ulaşmak için iletişim sayfasındaki numaraları kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Şasördeki kayış neden sık sık kopuyor?

Eksantrikten gelen ani yön değişimleri kayışı her turda zorlar. Kasnakların aynı hizada olmaması ya da aşırı gerginlik bu yorulmayı hızlandırır. Motor kızağındaki ayarı ve kasnak hizasını birlikte kontrol edin.

Titreşim motorlu şasörün motorunu standart motorla değiştirebilir miyim?

Hayır. Vibromotor mil uçlarındaki dengesiz ağırlıklarla sarsıntıyı kendisi üretir; standart motor bu işi yapamaz. Bu ürün grubu 2026 kataloğumuzda yer almaz, ancak hattaki helezon ve fan motorlarını sunabiliriz.

6 kutuplu şasör motorunu 4 kutupluyla değiştirmek sorun olur mu?

Kasnak aynı kalırsa salınım sıklığı belirgin biçimde artar, irmik elekten fazla hızlı geçer ve ayırma bozulur. Kutup sayısı değişecekse kasnak oranı makine üreticisinin önerisine göre yeniden hesaplanmalıdır.

Şasör motoru neden eskisinden fazla ısınıyor?

En sık nedenler tozla kapanmış kanatçıklar, aşırı gerilmiş kayış ve yıpranmış askı çubuklarıdır. Gövdeyi temizleyip kayış ve askıları kontrol ettikten sonra akımı yeniden ölçün.