Tahıl Temizleme Makinesi Motoru

Buğday değirmene silodan doğrudan girmez; önce taşından, samanından, yabani tohumundan, metal parçasından ve tozundan arındırılır, sonra tavlanır. Bu iş, art arda dizilmiş birkaç farklı makineden oluşan temizleme bölümünde yapılır: tarar (seperatör), taş ayırıcı, triyör, mıknatıs, kabuk soyucu (perlatör) ve tav helezonu. Bu sayfa bu makineleri döndüren motorları tek tek ele alır; değirmenin vals ve elek katları için un değirmeni elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Tarar ve taş ayırıcı: eksantrik sarsıntı

Tarar, iki katlı eğik bir elek kasasıdır. Üst elek iri yabancı maddeyi, alt elek kumu ve kırık taneyi ayırır. Kasa, eksantrik bir milin ya da kasaya bağlı iki titreşim motorunun ürettiği ileri geri hareketle sallanır. Eksantrik milli taraklarda standart bir trifaze motor mili kayışla çevirir; yük, kasanın kütlesi ve yay sisteminden gelir, ürün akışı motoru pek etkilemez.

Taş ayırıcı ise havanın yardımıyla çalışır. Eğik bir elek tablası titreşirken alttan hava üflenir ya da emilir; hafif buğday hava yastığı üzerinde aşağı akarken ağır taşlar tablaya tutunup yukarı yürür. Tablayı sarsan motor genellikle küçük güçlüdür. Kasaya doğrudan takılan, gövdesinde dengesiz ağırlık taşıyan vibromotorlar HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz; burada söz konusu olan, kayış ya da kaplinle eksantrik mili süren standart motordur.

Triyör: yavaş dönen silindir

Triyör, iç yüzeyi küçük ceplerle kaplı yatay bir silindirdir. Silindir yavaşça döndükçe yuvarlak yabani tohumlar ve kırık taneler ceplere yerleşip yukarı taşınır ve bir oluğa düşer; uzun taneler ise içeride kalır. Silindirin devri düşüktür ve bu yüzden motor, bir redüktör üzerinden bağlanır. Redüktörlü düzenin genel bilgisi redüktör için elektrik motorları sayfasındadır; redüktör oranı makine üreticisinin verisidir.

Triyör yükü düzgün ve hafiftir, ama silindir dolu durursa ilk hareket biraz zorlanır. Silindirin devri ayırma kalitesini belirlediğinden motor değiştirilirken kutup sayısı ve redüktör aynı kalmalıdır.

Kabuk soyucu: yüksek devirde sürtünme

Kabuk soyucu (perlatör ya da yüzey temizleme makinesi), buğdayın dış yüzeyini aşındırarak tozu, kılçığı ve gevşek kabuğu alır. İçinde, delikli bir gömlek içinde hızlı dönen kanatlı ya da zımparalı bir rotor bulunur. Bu makine temizleme hattının en çok güç çeken ve en sert çalışan makinesidir: taneler rotor ile gömlek arasında sürtünürken motor sürekli ve yüksek yükte döner.

Rotor çoğunlukla kayışla ve 4 ya da 2 kutuplu bir motorla tahrik edilir. Besleme ani artarsa ya da gömlek tıkanırsa akım hızla yükselir; besleme klapesinin motor akımına göre ayarlanması bu makinede iyi sonuç verir. Kalkış boşta yapılmalı, buğday ancak rotor tam devre çıktığında verilmelidir.

Tav helezonu ve taşıyıcılar

Temizlenen buğday, nemlendirme (tav) helezonunda suyla karıştırılır ve silolarda dinlenmeye alınır. Hızlı dönen kanatlı bir mil suyu taneye eşit dağıtır; motor nemli bir ortamda, sürekli çalışır. Bu bölümde yoğuşma ısıtıcısı özellikle faydalıdır, çünkü hat durduğunda motor gövdesinde nem toplanabilir. Su püskürtme hattı motorun üstünden geçiyorsa bir siperle koruma sağlanmalıdır; basınçlı su için standart IP55 motor tasarlanmamıştır.

Makineler arasındaki zincirli taşıyıcılar, helezonlar ve kova elevatörleri de bu bölümün parçasıdır. Bunlar genellikle redüktörlü, düşük devirli tahriklerdir ve dolu kalkış yapabildikleri için kalkış momenti önemlidir.

Toz, metal ve hat sıralaması

Temizleme bölümü değirmenin en tozlu yeridir: tahılın üzerindeki toprak ve kabuk burada havaya karışır. Her makine aspirasyona bağlıdır, ama motorların soğutma kanatlarında yine de toz birikir; düzenli temizlik ve sargıda PTC ya da PT100 sensörü uzun çalışmayı destekler. Ham tahıl tozu da belirli koşullarda patlayıcı olabilir; alan tehlikeli bölge olarak sınıflandırılmışsa standart IP55 motorun bu ortama göre üretilmediği hesaba katılmalı, gerekli önlem veya özel motor siparişte belirtilmelidir.

Hat sıralaması tersinden işler: önce aspirasyon fanları, sonra hattın en sonundaki makine, en son baştaki besleyici çalıştırılır. Böylece hiçbir makine kendinden sonrakinin dolmasıyla tıkanmaz. Durdurmada sıra tersine döner.

Makineye göre örnek HEM motorları

Temizleme makineleri değirmenin vals tahriklerine göre küçük ve orta güçlüdür. Örnek olarak 1,5 kW 90L-4 (1445 d/d, 9,91 Nm) ile 4 kW 132M1-6 (968 d/d, 39,5 Nm), kabuk soyucu için 7,5 kW 132M-4 (49,1 Nm) ve 11 kW 160M-4 (71,7 Nm) incelenebilir. Küçük güçlü modellerde alüminyum gövdeli seçenekler de bulunur.

Yukarıdaki eşleştirmeler fikir vermek içindir; her makinenin motoru, gerçek yükü, gerekli devri, montaj düzeni ve bulunduğu ortam birlikte değerlendirilerek seçilir.

Temizleme hattı için teklif bilgileri

Teklif için her makinenin türünü ve makine markasını, mevcut motorların güç (kW) ve devir (d/d) değerlerini, tesis gerilimini, montaj şeklini, aktarma tipini (kayış, kaplin, redüktör) ve adet bilgisini liste halinde gönderin. Etiket fotoğrafları için motor etiketi gönder sayfasından yararlanabilirsiniz. Modeller ve güncel fiyatlar mağazamızda; WhatsApp ve telefon için iletişim sayfasına bakın.

Sık Sorulan Sorular

Tarar kasasını titreşim motoru mu, standart motor mu sallar?

İki tasarım da vardır. Eksantrik milli taraklarda standart trifaze motor mili kayışla çevirir; kasaya doğrudan bağlanan vibromotorlar ise HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz.

Kabuk soyucunun motoru neden sık ısınır?

Rotor ile gömlek arasındaki sürtünme sürekli yüksek yük yaratır. Fazla besleme, tıkanmış gömlek ya da soğutma kanatlarında biriken toz ısınmayı artırır; besleme akıma göre ayarlanmalı ve kanatlar temiz tutulmalıdır.

Triyörde motor devrini değiştirmek ayırmayı etkiler mi?

Evet. Silindirin dönme hızı tanelerin ceplerden ne zaman düştüğünü belirler. Motor değişirken kutup sayısı ve redüktör oranı korunmalıdır.

Tav helezonu motoru için hangi seçenekler önerilir?

Nemli ortam ve hat duruşları nedeniyle yoğuşma ısıtıcısı önerilir. Su hattı motorun üzerindeyse bir siperle koruma yapılmalıdır; standart IP55 motor basınçlı su için uygun değildir.