Bir yem fabrikasında hammadde kabulünden torbaya kadar onlarca makine sırayla çalışır: tahıl ve küspe elevatörle siloya çıkar, kırıcıda ufalanır, dozaj helezonlarıyla tartılır, karıştırıcıda harmanlanır, gerekiyorsa pelet presinde sıkıştırılıp soğutulur ve paketlenir. Bu makinelerin her birinde motorun karşılaştığı yük farklıdır. Bu sayfa yem hattının motor haritasını çıkarır; tek tek makinelerin ayrıntısı alt sayfalara bırakılmıştır.

Yem Hattındaki Makineler
Kırma ve öğütme: Çekiçli değirmen ya da valsli kırıcı tahılı istenen inceliğe getirir. Yüksek devir, büyük rotor ataleti ve beslemeye göre dalgalanan akım bu bölümün özelliğidir; ayrıntısı Yem Kırma ve Öğütme Makinesi Motoru sayfasındadır.
Dozaj ve besleme: Hammaddeler formüle göre küçük helezonlar ve döner besleyicilerle tartım haznesine aktarılır. Sık kalkış ve hız ayarı belirleyicidir; Yem Dozaj ve Besleme Motoru sayfası bu konuyu işler.
Karıştırma: Yatay şeritli, kanatlı ya da dikey vidalı mikserler partiyi homojen hâle getirir. Dolu tekneyle kalkış ve sıvı ekleme anındaki moment artışı Yem Karma Makinesi Motoru sayfasında anlatılır.
Peletleme: Pelet presi hattın en büyük motorunu taşır. Kalıp doldukça artan yük ve ağır atalet konusu Pelet Yem Makinesi Motoru sayfasındadır.
Taşıma: Elevatörler ve helezonlar malzemeyi bölümler arasında dolaştırır; kilitleme sırası ve hat temizliği Yem Elevatörü ve Helezon Motoru sayfasında ele alınır.
Bunlara ek olarak soğutucu fanı, aspirasyon fanı, elek ve paketleme tahrikleri de hattın küçük ama sürekli çalışan motorlarıdır.
Büyük Motorlar, Küçük Motorlar
Bir yem tesisinde güç dağılımı dengesizdir. Pelet presi ve kırıcı, kurulu gücün büyük bölümünü tek başına çeker; elevatör, helezon ve besleyiciler ise sayıca çok ama tek tek küçük güçlüdür. Bu iki grup farklı düşünülmelidir. Büyük motorlarda kalkış akımı, trafo kapasitesi ve yol verme yöntemi ön plandadır; küçük motorlarda ise yedek tutmanın sadeliği öne çıkar. Aynı gövde ve flanşta motor kullanmak, arıza anında değişimi hızlandırır.
Çiftlik tipi küçük kırıcı ve karıştırıcılarda üç fazlı besleme yoksa monofaze 220 V elektrik motorları (0,18–5,5 kW) değerlendirilebilir.
Yükün Karakteri: Dalgalı, Sabit ya da Değişken
Çekiçli değirmen dalgalı bir yük getirir: besleme arttıkça akım yükselir, yabancı madde ya da nemli tahıl ani zirveler yaratır. Mikser ve helezon sabit momentli yüklerdir; yavaşlasalar da yük azalmaz. Pelet presi ise kalıpla merdane arasındaki malzemenin nemine ve sıcaklığına bağlı olarak sürekli değişen, yüksek bir yük çeker. Fanlarda güç devirle hızla düştüğü için sürücüyle ayar en çok orada işe yarar.
Besleme hızını ana motorun akımına göre ayarlayan otomasyon, kırıcı ve pelet presinde motoru aşırı yükten koruyan en pratik yoldur. Bunun için besleyici tarafında frekans konvertörü kullanılır.
Kalkış, Aktarma ve Montaj
Kırıcının ağır rotoru ve pelet presinin kalıp-merdane grubu kalkışı uzatır. Termik koruma bu süreye göre seçilmezse motor devrini almadan açabilir. Yüksek güçlü tahriklerde akım darbesini azaltmak için yıldız-üçgen bağlantı, soft starter veya sürücü kullanılır; hangisinin uygun olduğunu makine üreticisinin kalkış bilgisi belirler.
Kırıcılar çoğu zaman motora kaplinle doğrudan bağlanır ve 3000 d/d sınıfı iki kutuplu motor ister. Pelet preslerinde dişli kutusu ya da kayış kullanılır; dört kutuplu motor yaygındır. Mikser, elevatör ve helezonlar redüktörle düşük devirde çalışır. Montaj şekli gövdeye göre B3, B5, B14, B34, B35 ya da dikey olarak seçilebilir; flanş ve mil ölçüsünü siparişte birlikte teyit ederiz. Motorun redüktörle eşleşmesine dair ayrıntılar redüktör için elektrik motorları sayfamızda bulunur.
Toz, Buhar ve Isı
Yem tesisinde un kıvamında organik toz, pelet bölümünde ise kondisyonerden gelen buhar ve sıcaklık vardır. IP55 koruma olağan toz ve neme uygundur; ancak motor üzerinde biriken toz tabakası soğutmayı azaltır ve düzenli temizlenmelidir. Organik tozun patlayıcı ortam oluşturduğu bölgeler için standart motor tasarlanmamıştır; tesisin bölge sınıflandırması varsa bunu siparişte belirtin. Pelet bölümündeki sıcak ve nemli havada yoğuşma ısıtıcısı, sürekli zorlanan kırıcı motorunda PTC sargı sensörü siparişle eklenebilir.
Yem Makinesine Göre Örnek Motorlar
| Makine | Yükün karakteri | Seçimde bakılacak değer | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Çekiçli kırıcı | Yüksek devir, dalgalı akım | Rotor çapı, elek deliği | 45 kW 225M-2 (2965 d/d) |
| Pelet presi | Ağır, sürekli değişen yük | Kalıp çapı, kapasite | 90 kW 280M-4 (1486 d/d, SF 1,15) |
| Yatay yem karıştırıcı | Dolu kalkış, sabit moment | Parti hacmi, redüktör oranı | 22 kW 180L-4 (1470 d/d) |
| Elevatör / helezon | Sabit moment, kilitlemeli çalışma | Kapasite, yükseklik | 3 kW 100L2-4 (1450 d/d) |
| Dozaj helezonu | Sık kalkış, hız ayarı | Dozaj hassasiyeti | 1,1 kW 90S-4 (1445 d/d) |
Tablodaki motorlar örnektir; kesin seçim makinenin yüküne, gereken devire, montaj şekline ve çalışma koşullarına göre yapılır.
Teklif İçin Gerekli Bilgiler
Hangi yem makinesi için motor aradığınızı, gereken güç ve devri, şebeke gerilimini, montaj şeklini, kalkış yöntemini ve adet bilgisini iletin. Yedek motor arıyorsanız etiket fotoğrafı göndererek muadil bulma yolunu kullanabilirsiniz.
Modelleri fiyatlarıyla elektrik motoru satın al sayfasında bulabilir, WhatsApp ve telefon için iletişim sayfamıza geçebilirsiniz. Tahılın una dönüştüğü tesisler için un değirmeni elektrik motorları, çiftlik makineleri için tarım makineleri elektrik motorları sayfalarımız da faydalı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Yem kırıcısında motor neden sık termik atar?
Besleme kırıcının kapasitesini aştığında ya da elek tıkandığında akım yükselir. Beslemeyi motor akımına göre ayarlamak ve elek durumunu izlemek çoğu zaman sorunu çözer; termik ayarı da kalkış süresine uygun olmalıdır.
Pelet presi motoru 1500 d/d mi olmalı?
Çoğu pelet presinde dört kutuplu motor dişli kutusu ya da kayışla kullanılır, fakat kalıp devrini makine üreticisi belirler. Üreticinin verdiği güç ve devir esas alınmalıdır.
Çiftlik tipi küçük yem makinesinde monofaze motor kullanılabilir mi?
Evet, monofaze serimiz 0,18–5,5 kW aralığındadır. Kalkış momentinin makineye yetip yetmediğini makine üreticisiyle birlikte kontrol edin.
Yem tesisindeki toz motora zarar verir mi?
IP55 gövde tozun içeri girmesine karşı korunur; yine de gövde üzerindeki toz birikimi soğutmayı azaltır. Düzenli temizlik ve fan kapağının açık tutulması yeterlidir.
Aynı tesiste farklı marka motorlar birlikte kullanılabilir mi?
Evet; önemli olan güç, devir, gövde, flanş ve mil ölçülerinin makineye uymasıdır. Etiket bilgisiyle bu eşleştirmeyi birlikte yapabiliriz.








