Yem karma makinesi, tartılmış tahıl, küspe, mineral, vitamin ön karışımı ve sıvı katkıları birkaç dakika içinde her avuçta aynı oranı verecek şekilde harmanlar. Reçetenin doğru olması tek başına yetmez; karışım homojen değilse hayvan bir öğünde fazla, ötekinde eksik katkı alır. Bu sayfa mikserin milini döndüren motoru ve onu zorlayan anları anlatır; yem tesisindeki diğer makineler için yem makineleri elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – yem karma makinesi tahriki için örnek motor
Görseldeki ürün mikser değil, HEM Motor'un pik döküm gövdeli trifaze motorudur; yem karma makinesinde bu motor redüktör ya da zincirle karıştırıcı milini çevirir.

Mikser tipleri ve karıştırma biçimi

Yem tesislerinde üç mikser ailesi öne çıkar. Her biri malzemeyi farklı bir hareketle karıştırır ve bu fark motorun yükünü doğrudan değiştirir.

Yatay şeritli (ribbon) mikser

U kesitli bir teknenin içinde, iç ve dış sarmal şeritleri olan bir mil döner. Dış şerit malzemeyi bir uca, iç şerit öbür uca taşır; malzeme böylece teknede ileri geri dolaşır. Mil yavaş döner, yük tekne boyunca dağılmıştır ve karıştırma süresi birkaç dakikadır. Endüstriyel yem tesislerinde en yaygın tip budur.

Çift milli paletli mikser

İki paralel mil üzerindeki paletler birbirine ters yönde dönerek malzemeyi teknenin ortasında havaya kaldırır; karışım kısa süreliğine akışkan bir yatak gibi davranır. Karıştırma çok hızlıdır, mil devri şeritli miksere göre yüksektir ve iki mil çoğu zaman tek motordan bir dişli kutusuyla sürülür.

Dikey helezonlu mikser

Konik bir silonun ortasındaki dikey vida malzemeyi yukarı taşır, malzeme tepeden çevreye dökülerek aşağı iner. Çiftliklerde ve küçük tesislerde kullanılır; karıştırma süresi uzundur ama motor gücü görece küçüktür. Vida genellikle alttan, kayış ya da redüktörle döndürülür.

Motoru zorlayan anlar: dolum, sıvı ekleme ve boşaltma

Karma makinesinin yükü bir parti boyunca sabit kalmaz. Dolum sırasında tekne kademeli olarak dolar ve akım artar. Asıl yükselme, yağ, melas ya da su gibi sıvı katkıların püskürtüldüğü aşamada görülür: un kıvamındaki karışım nemlenip topaklaşır, şerit ya da paletlerin karşılaştığı direnç belirgin biçimde büyür. Melas oranı yüksek reçetelerde bu etki daha da güçlüdür.

Boşaltma sırasında alt kapaklar açılır ve tekne hızla boşalır; motor yükü düşer. Bir sonraki partiye geçmeden önce teknede kalan malzeme, özellikle yağlı karışımlarda şeritlere yapışarak kalıcı bir ek yük oluşturabilir. Düzenli temizlik hem çapraz bulaşmayı hem de motorun yavaş yavaş artan akımını önler.

Motor seçimi en ağır reçeteye ve tam dolu teknenin sıvı eklenmiş hâline göre yapılır. Mikserin üreticisi bunu tasarımda hesaba katar; var olan bir makinede reçete değişiyorsa sıvı ekleme anında ölçülen akım, motorun ne kadar payla çalıştığını gösterir.

Dolu tekneyle kalkış

Normal işletmede şeritli mikser boşken çalıştırılır ve dolum mil dönerken yapılır. Sorun, parti ortasında bir elektrik kesintisi ya da acil duruş olduğunda çıkar: tekne tam doludur, sıvı eklenmişse karışım sıkışmıştır. Motor bu durumda tüm kütleyi yerinden oynatmak zorunda kalır; kalkış momenti yetmezse rotor kilitli kalır ve sargı hızla ısınır.

Bu nedenle yem karma makinesinde kalkış yöntemi dikkatle seçilir. Doğrudan yol vermede motor tam kalkış momentini verir; yıldız-üçgen yol verme akımı düşürür ama momenti de azaltır ve dolu teknede yetersiz kalabilir. Yumuşak yol verici darbeyi yumuşatır; frekans konvertörü ise düşük devirde yüksek momentle kalkışa olanak tanır. Hangisinin uygun olduğu mikser üreticisinin kalkış şartına ve tesisin şebeke koşullarına bağlıdır. Dolu kalkış zorunluysa tekneyi kısmen elle boşaltmak, motoru zorlamaktan daha güvenlidir.

Aktarma: redüktör, zincir ve dişli kutusu

Şeritli mikserlerde motor genellikle mil ucundaki bir redüktöre flanşla bağlanır ya da ayaklı motor, redüktörü kayış veya kaplinle sürer. Bazı makinelerde redüktör çıkışından zincir-dişliyle mile güç aktarılır. Çift milli paletli mikserlerde dişli kutusu iki mili senkron döndürür; burada motor ile dişli kutusu arasındaki kaplin hizası titreşim ve rulman ömrü açısından önemlidir.

Düşük mil devri ve yüksek moment isteyen büyük mikserlerde 6 kutuplu motor, redüktör oranını küçültmek için tercih edilebilir; çoğu uygulamada ise 4 kutuplu motor yeterlidir. Redüktörle eşleşen gövdeler için redüktör için elektrik motorları sayfasına, ayaklı ve flanşlı birleşik montaj için B34 ve B35 motorlar sayfasına bakabilirsiniz.

Küçük çiftlik mikserleri ve monofaze seçenek

Çiftlikte kendi yemini hazırlayan işletmelerde dikey helezonlu ya da küçük yatay mikserler kullanılır. Bu makinelerde çoğu zaman yalnız tek fazlı şebeke vardır. HEM Motor'un monofaze serisi 0,18–5,5 kW aralığını kapsar; bu aralıktaki küçük mikserler için monofaze elektrik motoru sayfasında seçenekleri görebilirsiniz. Tek fazlı motorun kalkış momenti kondansatör düzenine bağlıdır; dolu teknede kalkış gerekiyorsa bu durum siparişte belirtilmelidir.

Üç fazlı şebeke varsa küçük mikserlerde alüminyum gövdeli trifaze motor da pratik bir seçimdir. Çiftlik ortamında amonyak ve nem bulunabilir; IP55 koruma bu ortamda gövdenin düzenli temizlenmesiyle birlikte düşünülmeli, uzun süre duran makinelerde yoğuşma ısıtıcısı değerlendirilmelidir.

Örnek HEM modelleri ve seçim tablosu

Küçük bir çiftlik mikserinde 2,2 kW alüminyum 100L1-4 1450 d/d'de 14,5 Nm verir. Orta boy şeritli mikserlerde 15 kW pik 160L-4 (1465 d/d, 97,8 Nm) bakılabilecek bir modeldir. Büyük kapasiteli ya da çift milli mikserlerde 30 kW pik 200L-4 1475 d/d'de 194,2 Nm üretir. Redüktör oranını düşürmek istenen ağır mikserlerde 6 kutuplu 11 kW pik 160L-6 970 d/d'de 108,3 Nm verir.

MikserYükün karakteriSeçimde bakılacakÖrnek HEM modeli
Dikey helezonlu çiftlik mikseriUzun süreli, düşük güçŞebeke tipi, kayış ya da redüktör100L1-4, 2,2 kW
Orta boy şeritli mikserSıvı eklemede akım artışıKalkış yöntemi, redüktör girişi160L-4, 15 kW
Büyük ya da çift milli paletli mikserKısa, yoğun çevrimlerDişli kutusu kaplini, sık kalkış200L-4, 30 kW
Ağır, düşük devirli mikserYüksek mil momentiRedüktör oranı, dolu kalkış160L-6, 11 kW

Tablodaki eşleşmeler örnektir; doğru motoru mikserin parti hacmi, reçetedeki sıvı oranı, mil devri, aktarma şekli ve tesis ortamı belirler.

Mikser motoru için talep bilgileri

Bize mikserin makine tipini (şeritli, paletli, dikey), parti hacmini ve sıvı katkı kullanılıp kullanılmadığını yazın. Ardından motor gücü (kW), devir (d/d), şebeke gerilimi (tek ya da üç faz), montaj şekli, aktarma tipi, kalkış yöntemi ve adet bilgisini ekleyin. Eski motoru değiştiriyorsanız etiketin fotoğrafını gönderin; mil ve flanş ölçüsünü buna göre teyit ederiz.

Modelleri ve güncel fiyatları elektrik motoru satın al sayfasında inceleyebilirsiniz. WhatsApp ve telefon için iletişim sayfamız açıktır.

Sık Sorulan Sorular

Melas eklendiğinde mikser motoru neden termik atıyor?

Melas karışımı topaklaştırır ve şeritlerin karşılaştığı direnci artırır. Sıvı ekleme hızını düşürmek, tekneyi aşırı doldurmamak ve şeritlerdeki birikintiyi temizlemek çoğu zaman sorunu çözer. Sürüyorsa akım ölçülüp motorun etiket değeriyle karşılaştırılmalıdır.

Yem karma makinesinde yıldız-üçgen kalkış yeterli mi?

Boş teknede çoğu zaman yeterlidir. Kesinti sonrası dolu teknede kalkış gerekiyorsa yıldız bağlantıdaki düşük moment yetmeyebilir; yumuşak yol verici ya da konvertör daha güvenli seçeneklerdir.

Mikserin karıştırma devrini konvertörle değiştirmek karışımı iyileştirir mi?

Mikser belirli bir şerit ya da palet hızına göre tasarlanır; hızı keyfi değiştirmek homojenliği bozabilir. Konvertör daha çok yumuşak kalkış ve süreç ayarı için kullanılır; hız değişikliği mikser üreticisiyle kararlaştırılmalıdır.

Çiftlikteki küçük mikser için monofaze motor yeterli olur mu?

Gerekli güç 5,5 kW'ı aşmıyorsa monofaze seri bir seçenektir. Dolu tekneyle kalkış ve uzun kablo varsa bu koşullar siparişte bildirilmeli; üç fazlı şebeke mevcutsa trifaze motor genellikle daha rahat kalkar.