Bir tuğla fabrikasında ocaktan gelen kil, fırına girene kadar art arda dizilmiş makinelerden geçer ve bunların neredeyse tamamı bir elektrik motoruyla döner. Topakları parçalayan kırıcı, kili ezip incelten valsler, iri taneyi ayıran elek, havası alınmış çamuru ağızlıktan iten vakum pres ve yaş ürünü kurutan fanlar birbirinden çok farklı yük profilleri taşır. Bu sayfa, HEM Motor'un trifaze asenkron serilerini bu makinelerle eşleştirirken nelere bakılacağını üretim sırasına göre anlatır.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru — ağır şartlar için üretilmiştir
Tuğla ve kiremit üretim hattında vals ve vakum pres tahrik eden HEM Motor elektrik motoru
Kil hazırlama, şekillendirme ve kurutma bölümlerinde motorların yükü birbirinden farklıdır.

Hammadde Hazırlama: Kil Kırıcı, Valsler ve Döner Elek

Hazırlama bölümündeki motorların ortak sorunu malzemenin hiçbir zaman aynı gelmemesidir. Ocaktaki kil bir gün kuru ve sert, ertesi gün yağmur yemiş ve yapışkan olabilir; aynı makinenin çektiği akım bu yüzden saatten saate oynar.

Kil kırıcı

Kesek kırıcı iri topakları valse girebilecek boyuta indirir. Ağır rotor çoğunlukla kayış-kasnakla döndürülür. Araya taş girdiğinde ani tork darbeleri oluşur; kayışın bir miktar kayması motoru korur. Bu makinelerde pik döküm gövdeli modeller tercih edilir.

Valsler

Kaba vals ve inceltme valsi, kili iki silindirin arasından geçirerek taşları ezer ve plastikliğini artırır. Çoğu vals iki ayrı motorla çalışır; silindirlerin farklı hızda dönmesi kili hem ezer hem sıvar. Aralık daraldıkça yük artar, bu yüzden inceltme valsinde motor gücü genellikle kaba valsten yüksek tutulur. Yenileme siparişinde en güvenilir başlangıç, mevcut motorun etiketidir.

Döner elek

Tambur elek, hazırlanan kili veya seramik tozunu tane boyutuna göre ayırır. Yükü hafif ve düzgündür ama çevre çok tozludur. Motor çoğunlukla bir redüktörle yavaş tambur devrine indirilir.

Seramik ve sır hazırlığında bilyalı değirmen ile sır değirmeni öne çıkar: dolu tamburu harekete geçirmek yüksek kalkış torku ister ve değirmen saatlerce kesintisiz döner.

Şekillendirme: Vakum Pres, Ekstrüder ve Kesme Makinesi

Hattın en büyük motoru çoğunlukla bu bölümdedir. Vakum pres üç işi bir gövdede toplar: üstteki karıştırıcı kili nemlendirip yoğurur, vakum odası havayı çeker, alttaki ekstrüzyon helezonu kili ağızlıktan iterek kesintisiz bir şerit çıkarır. Makine mekaniktir; basınç hidrolikten değil, helezonun dönüşünden gelir.

Karıştırma ve ekstrüzyon tahriki

Ana motor, büyük bir redüktör ya da kayış-kasnak üzerinden helezonu döndürür. Pres sabahları içi kil dolu halde çalıştırılır; dolu kalkış bu makinenin olağan durumudur. Ağızlık direnci kilin nemine ve kalıba göre değişir: delikli tuğla kalıbı ile kiremit levhası farklı tork ister. Yol verme yöntemi (yıldız-üçgen, yumuşak yolverici veya frekans konvertörü) bu yüzden makine üreticisiyle birlikte belirlenir. 75 kW ve üzeri modellerde servis faktörü 1,15'tir; bu bir güvenlik payıdır, daha küçük motor seçmenin gerekçesi değildir.

Vakum pompası

Vakum odasındaki havayı çeken pompa, ana tahrikten bağımsız küçük bir motorla döner. Yükü sabittir ama hiç durmaz; pompa kesilirse şeritte hava kabarcığı ve çatlak oluşur. Bu motorun yedeğini rafta tutmak üretim sürekliliği için değerlidir.

Kesme makinesi

Presten çıkan şerit, telli kesme masasında ölçüsüne göre parçalanır. Kesici tabla kısa aralıklarla kalkıp durur; sık kalkış, frenleme ihtiyacı ve hız ayarı belirleyicidir. Kiremit hattında kesilen levha ayrıca kalıp presine gider.

Briket Makinesinde Motorun Gerçek Görevi

Briket ve parke taşı makinelerinde sıkıştırma kuvveti hidrolik silindirlerden gelir. Elektrik motoru bu kuvveti kendisi üretmez, hidrolik pompayı döndürür. Motor gücü pompanın debisine, çalışma basıncına ve bir baskı çevriminin süresine göre belirlenir; ayrıntılar hidrolik pompa motorları sayfamızda.

Makinedeki diğer hareketleri ayrı düşünmek gerekir. Titreşim masası, makine üreticisinin kendi tasarladığı özel bir ünitedir. Besleme arabası karışımı kalıba taşır; agregayı ve çıkan ürünleri bantlar hareket ettirir. Bant tahriki için konveyör bant motorları, karışımı hazırlayan tesis için beton santrali motorları sayfası yol gösterir.

Kurutma Fanları ve Fırına Yakın Çalışan Fanlar

Kurutma odasında ya da tünel kurutucuda fanlar, yaş ürünün suyunu yavaşça almak için gece gündüz döner. Hava miktarı çoğu zaman frekans konvertörüyle ayarlanır. Üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle hız kontrolüne uygundur; uzun süre düşük devirde tam torkla çalışmada harici fan gerekebilir, kablo uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir; bu koşullar siparişte bildirilir. Genel bilgi için fan ve aspiratör motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Fırın içindeki sıcak gaz dolaşım fanlarında durum farklıdır. Standart motor sıcak gaz akışının içine konmaz; fırın duvarının dışında durur ve fanı kayışla ya da uzun milli bir yatakla döndürür. Motorun bulunduğu noktada ortam sıcaklığı yüksekse bu özel koşul siparişte bildirilmelidir.

Kurutucunun nemli havası duruşlarda sargıda yoğuşmaya yol açabilir. PTC/PT100 sargı sensörü ve yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir.

Makine Bazında Örnek Motor Eşleştirmesi

MakineMotorun işiSeçimde bakılacak değerÖrnek HEM modeli
Kil kırıcıAğır rotoru kayışla döndürmekDarbe yükü, dolu kalkış11 kW, 160L-6 pik
İnceltme valsiSilindiri redüktör veya kasnakla çevirmekSilindir hızı, iki motor arasındaki hız farkı30 kW, 200L-4 pik
Döner elekTamburu yavaş devirde döndürmekToz, redüktör oranı5,5 kW, 132S-4 alüminyum
Vakum pres ana tahrikiKarıştırıcı ve helezonu sürmekDolu kalkış, yol verme yöntemi75 kW, 280S-4 pik
Vakum pompasıOdadaki havayı sürekli çekmekKesintisiz çalışma, yedek motor4 kW, 112M-4 alüminyum
Briket hidrolik ünitesiHidrolik pompayı döndürmekPompa debisi, basınç, çevrim süresi11 kW, 160M-4 pik
Kurutma fanıHavayı gün boyu dolaştırmakSürekli çalışma, nem, hız kontrolü18,5 kW, 180M-4 pik

Tablodaki modeller örnektir; kesin seçim makine yükü, gerekli devir, montaj ve çalışma koşullarına göre belirlenir.

Toz, Dolu Kalkış ve Redüktör Bağlantısında Dikkat Edilecekler

Toz: Kil ve seramik tozu ince ve aşındırıcıdır. Modellerimizin tamamı IP55 korumalı ve F sınıfı yalıtımlıdır; yine de fan kapağı ve soğutma kanatları temizlenmezse motor ısınır. Basınçlı suyla yıkama yapılan alanlarda standart IP55 motor bu koşul için tasarlanmamıştır; makine üreticisinin koruma önlemi ya da özel motor gerekir, siparişte belirtin.

Yük değişimi: Kilin nemi ve taş oranı değiştikçe vals ve pres akımı dalgalanır. Makinenin gerçek çalışma akımı ölçülerek etiket akımına karşı pay bırakılmalıdır.

Dolu kalkış: Pres, vals ve değirmen çoğu zaman içi dolu iken çalıştırılır; yıldız-üçgende kalkış torku belirgin biçimde düştüğü için yol verme baştan konuşulmalıdır.

Redüktör bağlantısı: Vals, elek ve karıştırıcı tahriklerinin çoğu redüktörlüdür. B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1/V3/V5/V6/V15 gövdeye göre sunulur; flanş ve mil ölçüsü siparişte teyit edilir. Eşleştirme için redüktör için motorlar sayfası yardımcı olur.

Sürekli çalışma: Kurutma fanları ve vakum pompası günlerce durmaz; gövde tercihinde bu da hesaba katılır.

Motor Talebinizi Hızlandıracak Bilgiler

Hızlı bir eşleştirme için bize şunları iletin: motorun takılacağı makine türü (ör. inceltme valsi, vakum pres ana tahriki, briket hidrolik ünitesi), gerekli güç (kW), devir (d/d), şebeke gerilimi, montaj tipi ve adet. Eski motorun etiket fotoğrafını göndermeniz işi kolaylaştırır.

Tüm modelleri elektrik motoru satın al sayfasında inceleyebilirsiniz; güncel fiyat ürün sayfasında yer alır. Stoktan teslim edilen modeller Türkiye'deki depodan sevk edilir. Sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşın.

Sık Sorulan Sorular

Vakum pres motoru yıldız-üçgen yol vermede neden zorlanabilir?

Pres içi kil dolu halde kalkar. Yıldız bağlantıda tork üçgendekinin yaklaşık üçte birine iner; dolu helezonu döndürmeye yetmezse motor yıldızda takılı kalır. Bu durumda yumuşak yolverici veya frekans konvertörü değerlendirilir.

Vals motorunu eski motordan farklı devirde seçebilir miyim?

Önerilmez. Devir değişirse silindir hızı ve iki silindir arasındaki hız farkı bozulur; kil ezilmek yerine kayar. Farklı devir gerekiyorsa kasnak ya da redüktör oranı yeniden hesaplanmalıdır.

Briket makinesi için motor gücünü neye göre belirlerim?

Hidrolik pompanın debisi, çalışma basıncı ve çevrim süresi belirleyicidir. Sıkıştırmayı hidrolik sistem yapar; motor yalnızca pompayı döndürür. Pompa ve motor etiketleri en doğru başlangıç verisidir.

Fırın fanında standart motor kullanılabilir mi?

Motor sıcak gaz akışının içine konmamak şartıyla evet: fırın duvarının dışında durur, fanı kayış ya da uzun mil ile döndürür. Motorun bulunduğu yerde ortam sıcaklığı yüksekse bunu siparişte bildirin.

Kil kırıcıda alüminyum mu, pik döküm gövde mi daha uygun?

Darbe ve titreşim nedeniyle kırıcı, vals ve pres gibi ağır makinelerde pik döküm gövde tercih edilir. Döner elek veya küçük bir bant tahrikinde 0,25–11 kW alüminyum seri yeterli olabilir; ayrıntı için gövde seçimi sorusuna bakın.