Vakum pres, kili hamur hâlinden biçimli bir kolona çeviren makinedir ve tuğla ile kiremit hattının kalbi sayılır; hattın tümünü tuğla, kiremit ve seramik üretim hattı motorları sayfamızda özetledik. Bu sayfa yalnız ekstrüdere bakar: helezonu, karıştırıcı bölümünü ve vakum pompasını döndüren motorların nasıl bir yük taşıdığını, nasıl kalktığını ve hangi koşullarda yorulduğunu anlatır.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – vakum pres ve tuğla ekstrüderi tahriki için örnek motor
HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze asenkron motor; ekstrüder helezonunu redüktör üzerinden ya da vakum pompasını doğrudan döndürebilecek türden bir örnek.

Kil Presin İçinde Hangi Yolu İzler?

Karıştırıcıdan gelen nemli kil önce presin üst bölümüne düşer. Burada bıçaklı iki mil kili yoğurur ve küçük parçalar hâlinde vakum odasına iter. Odada pompanın yarattığı düşük basınç kilin içindeki havayı çeker; havası alınmış kil daha yoğun, daha plastik olur ve kurutmada daha az çatlar. Odanın altındaki helezon ise bu kili toplayıp sıkıştırır ve ağızlıktan geçirerek kesintisiz bir kolon olarak dışarı basar. Kolon sonra tel kesme makinesinde tuğla boyuna bölünür.

Bu işlem mekaniktir: kili ilerleten kuvvet hidrolik bir silindirden değil, dönen helezondan gelir. Bu yüzden ekstrüderin ana motoru, briket ya da hidrolik pres motorlarından farklı olarak doğrudan şekillendirme yükünü taşır.

Ana Helezon Motoru: Sürekli ve Ağır Yük

Presin en büyük motoru alt helezonu döndürür. Helezon dakikada yalnız birkaç on tur döndüğü için motor ile helezon arasında kayış-kasnak ve büyük bir redüktör bulunur. Redüktör seçimi ve motor bağlantısı için redüktör için elektrik motorları sayfamıza bakabilirsiniz.

Yük vardiya boyunca neredeyse sabittir ama kilin durumuna çok duyarlıdır. Kil kuruduğunda, ağızlık daraldığında ya da kolon kesiti büyütüldüğünde helezonun direnci artar ve motor akımı hemen yükselir. Operatörler bu yüzden pres panosundaki ampermetreyi bir kalite göstergesi gibi izler: akım yükseliyorsa kil sertleşmiştir. Motor gücünü kesin rakamla vermek doğru olmaz; makine üreticisinin değeri ve mevcut motorun etiketi esas alınmalıdır.

Kalkış: Dolu Silindirde Yeniden Çalışmak

Ekstrüderin en zor anı, bir duruştan sonra silindiri ve ağızlığı kille dolu makineyi yeniden döndürmektir. Kil bekledikçe sıkılaşır ve helezonun ilk dönüşü normal çalışmadan daha fazla tork ister. Bazı preslerde motor ile redüktör arasında bir kavrama bulunur; motor boşta kalkar, devrine ulaşınca kavrama kapatılır. Kavraması olmayan makinelerde motor dolu yükle kalkmak zorundadır ve yol verme yöntemi buna göre seçilir.

Büyük güçlerde doğrudan yol vermek şebekeyi zorlar. Kavramalı düzende yıldız-üçgen çoğu zaman yeterlidir; dolu kalkışta yumuşak yol verici ya da frekans konvertörü değerlendirilir. Termik koruma ve sigorta ayarı uzun kalkış süresine göre yapılmalıdır.

Karıştırıcı Bölüm ve Vakum Pompası

İki kademeli preslerde üstteki karıştırıcı-besleme bölümünün kendi motoru ve redüktörü vardır. Bu motorun yükü ana helezona göre daha hafiftir, ama besleme hızı ana helezonla uyumlu olmalıdır; besleme fazla gelirse vakum odası dolar ve vakum düşer. Kimi tesis bu dengeyi iki motordan birini sürücüyle çalıştırarak kurar.

Vakum pompası çoğunlukla sıvı halkalıdır ve motoruna kaplinle doğrudan bağlanır. Yükü sabittir, kalkışı hafiftir; motor vardiya boyunca kesintisiz döner. Burada önemli olan pompa üreticisinin istediği devir sınıfıdır. Pompanın sızdırma suyu ve buharı motorun hemen yanında olduğu için bağlantı kutusunun yönü ve kablo girişlerinin sızdırmazlığı dikkat ister. Pompa tarafının genel mantığı için pompa elektrik motorları sayfamız da yol gösterir.

Kolon Hızı, Sürücü ve Sıcaklık İzleme

Yeni hatlarda helezon hızı, kesme makinesinin ve kurutma yüklemesinin temposuna göre frekans konvertörüyle ayarlanır. HEM'in trifaze serileri sürücüyle çalışmaya uygundur (inverter uyumlu motorlar). Helezon motorunun düşük frekansta uzun süre tam torkla dönmesi gerekiyorsa motorun kendi fanı yetmeyebilir; bu durumda harici fan düşünülür. Sürücü panosu presten uzaktaysa uzun motor kablosu için dv/dt ya da sinüs filtresi gündeme gelir. Bu bilgileri siparişle birlikte paylaşın.

Ağır ve sürekli yük altında sargı sıcaklığını doğrudan izlemek akım rölesinden daha güvenilir bilgi verir. PTC ya da PT100 sargı sensörü sipariş seçeneğidir. Hafta sonu duruşlarında soğuyan motorda nem yoğuşmasını önlemek için yoğuşma ısıtıcısı da eklenebilir.

Islak Kil, Çamur Sıçraması ve Bakım

Pres çevresi tesisin en ıslak bölgesidir: kil nemlidir, ağızlık suyla yağlanır, zemin sık sık yıkanır. Motorlarımız IP55 koruma sınıfında ve F sınıfı yalıtımla, 50 Hz şebeke için üretilir. IP55 sıçrayan suya karşı koruma sağlar, fakat motorun hortumla doğrudan yıkanması ya da çamura gömülmesi için tasarlanmamıştır; bu tür bir koşul varsa makine üreticisinin koruma önlemi ya da özel motor gerekir, siparişte belirtin.

Helezon motorunun rulmanları kayış gerginliğini sürekli taşır. Yağlama aralığına uymak, kayışları takım hâlinde değiştirmek ve kasnak hizasını kontrol etmek motor ömrünü doğrudan etkiler. Gövdeye göre B3, B5, B14, B34, B35 ile dikey V1/V3/V5/V6/V15 montaj seçenekleri vardır; flanş ve mil ölçüsünü siparişte birlikte teyit ederiz.

Vakum Pres İçin Örnek HEM Motorları

Pres bölümüYükün karakteriSeçimi belirleyen bilgiÖrnek HEM modeli
Ana helezon (4 kutuplu düzen)Sürekli, kil sertliğiyle artan tork; dolu kalkışRedüktör oranı, kasnak çapları, kavrama var mı75 kW · 280S-4 · 1486 d/d · SF 1,15
Ana helezon (6 kutuplu düzen)Aynı yük, daha düşük giriş devriMevcut motorun kutup sayısı55 kW · 280M-6 · 985 d/d
Üst karıştırıcı-beslemeOrta yük, ana helezonla uyumlu hızBesleme debisi, redüktör girişi45 kW · 225M-4 · 1485 d/d
Vakum pompasıSabit yük, hafif kalkış, kesintisiz çalışmaPompa üreticisinin devir ve güç değeri15 kW · 160L-4 · 1465 d/d

Bu modeller fikir vermek içindir, kesin seçim değildir; motor, presin yükü, gerekli devir, montaj şekli ve çalışma ortamı birlikte değerlendirilerek belirlenir. Daha büyük güçler için pik döküm gövdeli motor listemize bakabilirsiniz.

Pres Motoru İçin Teklif İsterken

Bize presin markasını ve modelini, motorun hangi bölümü döndürdüğünü, istenen güç ve devir değerini, şebeke gerilimini (400 V ya da 690 V bağlantı), montaj tipini ve kaç adet gerektiğini yazın. Makinede kavrama ya da sürücü olup olmadığını belirtmeniz kalkış değerlendirmesini kolaylaştırır. Eski motorun etiketi okunuyorsa etiket fotoğrafı gönderme yöntemiyle muadil arayabiliriz.

Modelleri satın alma sayfamızda görebilir, WhatsApp ya da telefonla bize ulaşabilirsiniz. Fiyatlar ürün sayfalarında günceldir.

Sık Sorulan Sorular

Vakum pres motorunun akımı gün içinde neden değişiyor?

Helezon direnci kilin nemine ve kıvamına bağlıdır. Hazırlama bölümünden daha kuru ya da daha taşlı kil geldiğinde aynı devirde daha fazla tork gerekir ve akım yükselir. Akım etiket değerini sürekli aşıyorsa sorun motorda değil, kil hazırlığında ya da ağızlık ayarında aranmalıdır.

Ekstrüder ana motoru 6 kutupludan 4 kutupluya çevrilebilir mi?

Ancak kasnak ya da redüktör oranı da buna göre değiştirilirse. Aksi hâlde helezon daha hızlı döner, kolon hızı ve yük değişir. En güvenli yol mevcut kutup sayısını korumaktır; değişiklik gerekiyorsa makine üreticisiyle birlikte hesaplanmalıdır.

Vakum pompası motorunda sık arıza görülüyorsa nereden başlamalı?

Önce pompanın sızdırma suyunun ya da contalardan kaçan suyun motora ve bağlantı kutusuna ulaşıp ulaşmadığına bakın. Ardından kaplin hizasını ve pompanın içinde kil birikip birikmediğini kontrol edin; tıkanan pompa motoru gereğinden fazla yükler.

Kavrama olmayan bir preste sürücü kullanmak gerekli mi?

Zorunlu değildir, ama dolu silindirle kalkışta hem şebekeyi hem mekanik aktarmayı rahatlatır. Sürücü ayrıca kolon hızının hattın temposuna göre ayarlanmasını sağlar. Karar şebeke kapasitesine, motor gücüne ve presin duruş sıklığına göre verilmelidir.