Kil Kırıcı ve Ezici Vals Motoru

Ocaktan gelen kil, tuğla ya da kiremit olabilmek için önce ufalanmak ve inceltilmek zorundadır; bu işi hazırlama bölümündeki merdaneli makineler üstlenir. Tüm hattın motorlarına tuğla, kiremit ve seramik üretim hattı motorları sayfamızdan genel olarak bakabilirsiniz. Bu sayfa iki makineyi, iri topakları parçalayan kil kırıcıyı ve kili ince bir aralıktan geçirerek ezen valsi, onları döndüren motor açısından ele alır.

Kırma ve Ezme Kademesinde Merdaneler Ne Yapar?

Hazırlama hattında kil genellikle birden fazla merdaneli makineden geçer. İlk kademe kaba işi yapar: üzerinde diş, çubuk ya da kanal bulunan merdaneler sert kil topaklarını, kurumuş kabukları ve küçük taşları yakalayıp parçalar. Sonraki kademede yüzeyi düz ve sertleştirilmiş merdaneler birbirine çok yaklaştırılır; kil bu dar aralıktan geçerken ezilir, içindeki kireç taneleri ve kum öğütülür, hamurun dokusu homojen hâle gelir.

İki merdane çoğunlukla aynı hızda dönmez. Hız farkı kilin merdaneler arasında yalnız sıkışmasını değil, aynı zamanda kaymasını ve yırtılmasını sağlar. Bu fark, motor tarafında her merdanenin ayrı yük taşıması anlamına gelir: hızlı dönen merdane genellikle daha fazla iş yapar.

Merdane Başına Bir Motor: Aktarma Düzenleri

Yaygın düzende her merdanenin kendi motoru vardır ve motor, merdane miline büyük bir kasnak üzerinden V kayışla bağlanır. Büyük kasnak hem devri düşürür hem de bir volan gibi davranarak ani darbelerde enerji depolar. Bazı küçük makinelerde tek motor iki merdaneyi dişli ya da zincirle birlikte döndürür; hız farkı bu durumda dişli oranıyla sağlanır.

Daha yavaş dönen kaba kırıcılarda motor ile merdane arasına redüktör girebilir. Bu düzendeki bağlantı ayrıntıları için redüktör için elektrik motorları sayfamıza bakabilirsiniz. Hangi düzen olursa olsun, kayış kasnaklarının çapı ve motorun kutup sayısı birlikte merdanenin çevre hızını belirler; motor değişiminde bu ikisi korunmalıdır.

Darbeli Yük ve Taş Sıkışması

Kil kırıcının yükü düzensizdir. Besleme bandından gelen kil bazen gevşek, bazen kerpiç gibi sıkışmış topaklar hâlinde merdaneye ulaşır; motor akımı da buna göre dalgalanır. Kaba kırıcıda bu dalgalanma büyük olur, ince ezici valste daha düzgündür.

Asıl risk, merdaneler arasına kırılamayan sert bir taş ya da metal parçanın girmesidir. Çoğu valste merdanelerden biri yay ya da hidrolik yastıkla tutulur ve böyle bir parça geldiğinde geri çekilerek aralığı açar. Bu emniyet makineye aittir; motorun görevi buna dayanmak değildir. Yine de kayış kayması, aşırı akım rölesi ve doğru ayarlanmış motor koruma şalteri motorun bu anlarda zarar görmemesi için gereklidir.

Kalkış, Bıçak Tornası ve Devir Seçimi

Valsler mümkün olduğunca boşken kalkar; hat durdurulurken besleme önce kesilir ve merdaneler boşaltılır. Plansız bir duruşta ise merdaneler arasında kil kalır ve motor yüklü kalkmak zorunda kalır. Bu yüzden yıldız-üçgen yol vermenin yetmediği tesislerde yumuşak yol verici ya da frekans konvertörü kullanılır; iki merdanenin motorlarını kısa arayla sırayla başlatmak da şebekeyi rahatlatır.

İnce ezici valslerin merdane yüzeyi zamanla aşınır ve makine üzerinde tornalanarak düzeltilir. Bu işlem merdanenin çok yavaş dönmesini gerektirdiğinden bazı tesisler ana motoru sürücüyle çalıştırır ya da ayrı bir yardımcı tahrik kullanır. HEM'in üç fazlı serileri frekans konvertörüyle hız kontrolüne uygundur (inverter uyumlu elektrik motorları); uzun süre düşük devirde tam torkla çalışmada harici fan gerekebilir, kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi değerlendirilir. Bu koşulları siparişte bildirin.

Islak Kil, Toz ve Montaj

Kırıcının bulunduğu bölüm mevsime göre değişen iki ortam yaşar: yağışlı dönemde ıslak ve yapışkan kil motorun üstüne sıçrar, kurak dönemde ise ince kil tozu her yere çöker. Motorlarımız IP55 koruma, F sınıfı yalıtım ve 50 Hz şebeke için üretilir. Toz soğutma kanatlarını kapatırsa motor ısınır; kanatlar düzenli temizlenmelidir. Merdaneleri temizlemek için su jeti kullanılıyorsa motor doğrudan su almamalıdır; IP55 basınçlı su ile yıkama için tasarlanmamıştır, bu durumda makine üreticisinin koruma önlemi ya da özel motor gerekir, siparişte belirtin.

Uzun duruşlarda nem yoğuşmasını önlemek için yoğuşma ısıtıcısı, sargı sıcaklığını izlemek için PTC/PT100 sensör sipariş seçeneği olarak eklenebilir. Kayış tahrikli düzende motor genellikle ayaklı B3 gövdeyle, gergi kızağı üzerinde durur. Gövdeye göre B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1/V3/V5/V6/V15 seçenekleri sunulur; flanş ve mil ölçüsü siparişte teyit edilir.

Kil Kırıcı ve Valsler İçin Örnek HEM Modelleri

Tablodaki modeller örnek olarak verilmiştir; kesin seçim makinenin yüküne, gereken devre, montaj şekline ve çalışma koşullarına göre yapılır. Diğer güç ve devirleri pik döküm gövdeli motorlar listesinde bulabilirsiniz.

Vals Motoru Siparişi İçin Gerekenler

Makinenin türünü (kaba kırıcı ya da ince vals), motorun hangi merdaneyi döndürdüğünü, mevcut güç ve devir değerini, şebeke gerilimini, montaj şeklini ve kaç adet motor gerektiğini bildirmeniz yeterlidir. İki merdane için iki motor değişecekse ikisinin etiketini birlikte göndermek hız farkının korunmasına yardımcı olur. Etiket fotoğrafı için motor etiketi gönder rehberini kullanabilirsiniz.

Modelleri mağaza sayfamızda görebilir, WhatsApp ya da telefon için iletişim sayfamızdaki bilgileri kullanabilirsiniz. Güncel fiyat ürün sayfasında yazar.

Sık Sorulan Sorular

Ezici valsin iki motoru aynı güçte olmak zorunda mı?

Zorunlu değildir. Hızlı dönen merdane çoğu zaman daha fazla iş yaptığı için bazı makinelerde iki motorun gücü farklıdır. Değişimde her merdanenin kendi etiket değerini korumak en doğru yoldur.

Vals aralığı daraltıldığında motor neden daha çok ısınıyor?

Aralık daraldıkça kil daha fazla ezilir ve merdaneyi döndürmek için gereken tork artar. Motor aynı devirde daha yüksek akım çeker. Akım sürekli etiket değerinin üzerindeyse aralık, besleme miktarı ya da merdane yüzeyinin aşınması gözden geçirilmelidir.

Kil kırıcıda kayış kayması motor için zararlı mı?

Kısa süreli kayma, sıkışma anında motoru bir ölçüde korur. Ama sürekli kayan kayış ısınır, kasnağı aşındırır ve merdane hızının düşmesine yol açar. Kayış gerginliği düzenli kontrol edilmeli, aşınan kayışlar takım hâlinde değiştirilmelidir.

Mevcut 6 kutuplu vals motoru yerine 4 kutuplu motor takılabilir mi?

Ancak kasnak oranı yeniden hesaplanırsa. Kasnaklar aynı kalırsa merdanenin çevre hızı artar, iki merdane arasındaki hız farkı bozulur ve ezme kalitesi değişir. Bu tür bir değişiklik makine üreticisinin değerleriyle birlikte planlanmalıdır.