Seramik karo, granit seramik ve refrakter tuğla üretiminde şekil, nemli kil çamuruyla değil, püskürtmeli kurutucudan çıkan granül tozla verilir. Toz kalıp boşluğuna doldurulur ve çok yüksek basınçla sıkıştırılarak yeşil karo haline gelir. Bu basıncı üreten preste elektrik motorunun ne iş yaptığı, presin türüne göre tamamen değişir. Hattın bütün tahrikleri tuğla, kiremit ve seramik üretim hattı motorları sayfasında; burada yalnız kuru toz şekillendirme presleri ele alınıyor.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – seramik şekillendirme presi tahriki için örnek motor
Fotoğraftaki ürün bir HEM Motor trifaze motorudur; seramik presi görselde yer almıyor.

Kuru Toz Presleme Nasıl İşler?

Bir presleme çevrimi birkaç saniye sürer. Besleme arabası kalıbın üzerine gelir, ızgarasından granülü boşluklara bırakır ve geri çekilir. Üst zımba iner, önce düşük basınçla bir ön baskı yapar ve tozun içindeki havanın kaçmasına izin verir. Ardından asıl baskı gelir; zımba belli bir süre bekler, kalkar ve alt zımba karoyu kalıptan yukarı iter. Çıkan karo bir sonraki besleme hareketiyle ileri itilip kurutucuya giden banda aktarılır.

Çevrim boyunca kuvvet çok kısa sürelerde sıfırdan en yükseğe çıkar ve yeniden düşer. Bu yüzden presi süren sistem ya bu kuvveti hızla depolayıp serbest bırakabilmeli ya da gerektiği an basınçlı yağı yeterli miktarda sağlayabilmelidir. İki yaklaşım iki farklı pres ailesini doğurur.

Hidrolik Karo Presinde Motorun İşi

Bugün karo üretiminin büyük kısmı hidrolik preslerle yapılır. Bu makinelerde zımbayı büyük çaplı bir silindir hareket ettirir; elektrik motorunun görevi pompa grubunu döndürmektir. Pompanın bastığı yağ, hidrolik akümülatörleri doldurur ve baskı anında akümülatörlerden boşalan yağ silindiri hızla iter. Böylece motor, baskının tepe gücünü değil, çevrim boyunca harcanan ortalama enerjiyi karşılar.

Motor gücü pompanın debisi, sistem basıncı ve dakikadaki baskı sayısıyla ilişkilidir. Büyük preslerde birden fazla pompa ve motor aynı hidrolik üniteye bağlı olabilir. Hesap yöntemi için hidrolik pompa elektrik motorları sayfasına bakın; pres üreticisinin verdiği değerler her zaman önceliklidir. Ana pompanın yanında yağ soğutma ve filtreleme devresinin pompası, soğutucu fanı ve yağlama pompası da ayrı küçük motorlarla çalışır.

Sürekli dönen motor, değişken yük

Hidrolik preste ana motor vardiya boyunca durmaz. Akümülatör dolarken pompa yüklenir, dolduğunda boşa alınır ve motor hafif yükte döner. Bu dalgalanma ampermetrede düzenli bir salınım olarak görülür. Yağ sıcaklığı yükseldikçe sızıntı kayıpları artar ve motor aynı iş için daha uzun süre yüklü kalır; yağ soğutma devresinin bakımı motoru da korur.

Mekanik Sürtünmeli Vida Presi

Refrakter tuğla ve bazı özel parçalarda hâlâ sürtünmeli vida presleri kullanılır. Bu preste motor, yatay mil üzerindeki iki sürtünme diskini sürekli döndürür. Disklerden biri büyük volan çarkına bastırıldığında volan dönerek büyük vidayı aşağı sürer ve koç kalıba vurur; diğer disk temas ettiğinde koç yukarı döner. Baskı enerjisi volanda biriken dönme enerjisinden gelir.

Bu yapıda motorun yükü darbelidir: her vuruştan sonra disk ve volan hızını kaybeder, motor bunu geri kazandırır. Disk kayışla döndürüldüğünde motor ayaklı gövdeyle gergi kızağına oturur. Ağır kütleli disk ve kasnak düzeni yüzünden kalkış uzundur; yıldız-üçgen bağlantıda başlangıç torkunun düştüğü unutulmamalı, yol verme yöntemi makine üreticisiyle birlikte seçilmelidir.

Presin Yanındaki Diğer Hareketler

Besleme arabası, ızgarasıyla birlikte ileri-geri hareket eder; eski preslerde bu hareketi redüktörlü bir motor ve krank yapar, yenilerinde hidrolik ya da servo eksen kullanılır. Granül silosundan besleme haznesine tozu taşıyan bant ve elevatör, presin çıkışındaki karo ters çevirici ve fırçalama ünitesi, kalıp temizleme için toz emme fanı ayrı motorlarla döner. Bu yardımcı tahriklerin çoğu küçük ve sürekli çalışır; bant ve elevatör gibi olanlar için redüktör için elektrik motorları sayfası seçimde yardımcı olur.

Seramik Presi İçin Örnek HEM Modelleri

TahrikMotorun gördüğü yükİlk bakılacak veriÖrnek HEM modeli
Hidrolik pres ana pompası (orta pres)Sürekli dönüş, akümülatör dolumuyla değişenPompa debisi, basınç, baskı sayısı37 kW, 1.485 d/d, 225S-4 pik
Hidrolik pres ana pompası (büyük pres)Sürekli dönüş, yüksek ortalama güçPompa sayısı, ünite tasarımı75 kW, 1.486 d/d, 280S-4 pik
Sürtünmeli vida presi disk tahrikiDarbeli, ağır kalkışKasnak oranı, volan ataleti15 kW, 1.465 d/d, 160L-4 pik
Yağ soğutma ve filtre pompasıSürekli, hafifDevre debisi, flanşlı bağlantı2,2 kW, 1.450 d/d, 100L1-4 alüminyum

Modeller örnek olarak verilmiştir; doğru motor, presin gerçek yükü, gereken devir, bağlantı şekli ve çalışma ortamı birlikte incelenerek belirlenir. 75 kW modelin servis faktörü 1,15'tir.

Granül Tozu, Yağ ve Isı Karşısında Motor

Pres salonunda havada çok ince, aşındırıcı seramik tozu bulunur. Bu toz motorun soğutma kanatlarında ve fan kapağında birikir, hidrolik ünitenin çevresindeki yağ buğusuyla birleşince yapışkan bir tabaka oluşturur. Motorlarımız IP55 koruma ve F sınıfı yalıtımla gelir; düzenli temizlik yapıldığında bu ortama uygundur. Basınçlı hava ya da suyla gövdeyi yıkamak ise bu koruma sınıfının öngördüğü bir işlem değildir; böyle bir uygulama varsa siper ya da özel motor gerekir, siparişte belirtin.

Hidrolik ünite motorları pompaya çoğunlukla çan flanş ve kaplinle bağlanır; bu nedenle flanşlı B5 ya da ayaklı-flanşlı B35 gövde yaygındır. Bazı ünitelerde motor tankın üzerinde dikey durur. Gövde büyüklüğüne göre B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1, V3, V5, V6, V15 seçenekleri vardır; flanş ve mil ölçüsünü siparişte birlikte doğrularız. Uzun süre kesintisiz çalışan ana pompa motorlarında sargıya yerleştirilen PTC/PT100 sensörü ve yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir. Ana motorlar için pik döküm gövdeli seri doğal tercihtir.

Pres Motoru İçin Bize Ne Gönderilmeli?

Talebinizde makine türünü (hidrolik karo presi, sürtünmeli vida presi, besleme ya da yağ soğutma tahriki), gereken güç ve devri, tesis gerilimini, montaj biçimini ve adet bilgisini belirtin. Mevcut motorun etiket fotoğrafı ile pompa etiketini birlikte gönderirseniz eşleştirme çok daha kısa sürer.

Modellerin hepsi elektrik motoru mağazasında listelenir; güncel fiyat ürün sayfasında yer alır. WhatsApp ve telefon için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Hidrolik karo presinde motor neden baskı anında değil, arada yüklenir?

Baskı için gereken yağ büyük ölçüde akümülatörlerden gelir. Motor ve pompa, akümülatörleri iki baskı arasında yeniden doldurur. Bu yüzden akım, baskıyla tam aynı anda değil, dolum sırasında yükselir.

Ana pompa motoru yerine daha güçlü bir motor takmak baskı kuvvetini artırır mı?

Hayır. Baskı kuvvetini sistem basıncı ve silindir çapı belirler. Daha güçlü motor yalnızca pompanın daha fazla yükü taşımasını sağlar; pompa ve ayarlar değişmeden kuvvet artmaz.

Vida presinin motoru neden sık değiştirilmek zorunda kalıyor?

Sürekli sürtünme disklerini çeviren motor her vuruşta darbe alır; kayış gerginliği, disk aşınması ve sık kalkış birleşince rulmanlar ve sargı zorlanır. Kayış ve disk bakımı, uygun yol verme yöntemi ve doğru kasnak oranı ömrü uzatır.

Pres salonundaki motorlarda hangi gövde daha uygundur?

Titreşim ve sürekli yük taşıyan ana tahriklerde pik döküm gövde öne çıkar. Yağ soğutma pompası gibi küçük ve hafif yüklü tahriklerde alüminyum gövde de kullanılabilir; karar montaj yeri ve flanş ölçüsüne göre verilir.