Kil, kırıcıdan ve valslerden geçtikten sonra hâlâ homojen bir hamur değildir; nem oranı yer yer farklıdır, içine katılan kum, kül ya da talaş gibi katkılar dağılmamıştır. Karıştırıcı bu farkları giderir, filtreli karıştırıcı ise aynı işi yaparken kilin içindeki kök ve yabancı maddeyi de süzer. Hattın geri kalanı için tuğla, kiremit ve seramik üretim hattı motorları sayfamıza bakabilirsiniz; burada yalnız bu iki makinenin motorunu ele alıyoruz.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – kil karıştırıcı ve filtreli karıştırıcı millerini döndürmek için örnek motor
HEM Motor trifaze asenkron motor; çift milli kil karıştırıcının redüktörünü kayış üzerinden çevirebilecek türden bir örnek.

Çift Milli Karıştırıcı Kili Nasıl Yoğurur?

Tuğla hattında en yaygın karıştırıcı, U kesitli uzun bir tekne içinde birbirine ters yönde dönen iki milden oluşur. Millerin üzerinde açılı yerleştirilmiş kürekler ya da bıçaklar vardır. Kürekler kili hem keser hem de teknenin bir ucundan öbür ucuna doğru iter. Bu sırada üstteki borulardan su ya da buhar püskürtülür ve kil, preste şekil alabileceği kıvama getirilir.

Karıştırıcı, ekstrüderin hemen önünde ya da kil ambarı ile pres arasında yer alır. Kili sürekli beslediği için hattın hızını da belirler: karıştırıcı durursa pres boşalır.

Filtreli Karıştırıcının Farkı

Filtreli karıştırıcıda teknenin çıkış ucunda bir helezon ve onun önünde delikli bir ızgara bulunur. Helezon karışmış kili bu ızgaraya bastırır; kil deliklerden geçerken kökler, ot parçaları ve iri taşlar ızgarada kalır. Böylece hamur hem karışmış hem de süzülmüş olarak çıkar.

Bu süzme işi motor yükünü belirgin biçimde artırır. Izgaranın delikleri zamanla dolar, helezonun karşısındaki direnç büyür ve motor akımı yavaşça yükselir. Akımın bu artışı, ızgaranın temizlenme vaktinin geldiğini gösteren iyi bir işarettir. Izgara dolu hâlde çalışmaya devam edilirse helezon kili ezer, ısıtır ve motor sürekli aşırı yükte kalır.

Motorun Yükü: Düzgün Ama Yoğun

Karıştırıcıdaki yük kırıcıdaki gibi ani darbelerden oluşmaz; daha çok kilin kıvamına bağlı, sürekli ve yüksek bir torktur. Kuru ve sert kil daha çok tork ister, su eklendikçe yük azalır. Bu yüzden su dozajındaki bir aksaklık doğrudan motor akımına yansır. Operatörlerin bir kısmı su ayarını motor akımına bakarak yapar.

Teknenin aşırı doldurulması da yükü artırır. Karıştırıcının önündeki besleyici ya da bant, hamur miktarını dengeli tutmalıdır. Karıştırıcının motoru seçilirken mevcut motorun etiketi ve makine üreticisinin verdiği güç değeri esas alınmalıdır; hamurun kıvamı tesisten tesise değiştiğinden genel bir güç aralığı vermek yanıltıcı olur.

Kayış, Redüktör ve Miller Arasındaki Dişliler

Çift milli karıştırıcılarda motor genellikle V kayışlarla bir redüktöre bağlanır; redüktör çıkışı bir mili, dişli çifti de diğer mili ters yönde döndürür. Kayış kasnağı motorun kalkışını yumuşatır ve beklenmedik bir sıkışmada belli ölçüde kayarak aktarma organlarını korur. Bazı makinelerde motor redüktöre doğrudan flanşla bağlanır; bu durumda kayışın sağladığı esneklik yoktur ve aşırı akım korumasının doğru ayarı daha önemli hâle gelir. Redüktörlü tahrik düzenlerinde motor tarafının nasıl seçildiği redüktör için elektrik motorları başlıklı sayfada anlatılır.

Filtreli karıştırıcıda helezon ve kürek milleri çoğunlukla aynı tahrikten döner. Ayrı tahrik kullanılan makinelerde helezon motorunu sürücüyle çalıştırmak, ızgaraya giden basıncı ayarlamayı kolaylaştırır.

Dolu Teknede Yeniden Çalışma ve Sürücü Kullanımı

Karıştırıcının en zor anı, hat beklenmedik biçimde durduğunda içi hamurla dolu kalan teknenin yeniden çalıştırılmasıdır. Hamur kürekler arasında sertleşmeye başlar ve motor yüksek bir karşı torkla kalkmak zorunda kalır. Doğrudan yol vermede bu, şebekeden çok yüksek akım çekmek demektir. Bu yüzden büyük karıştırıcılarda yumuşak yol verici ya da frekans konvertörü sık kullanılır; duruş uzayacaksa teknenin boşaltılması da iyi bir alışkanlıktır.

HEM'in üç fazlı motorları frekans konvertörüyle çalıştırılabilir. Düşük devirde uzun süre tam torkla çalışma öngörülüyorsa motora ayrı bir soğutma fanı eklenmesi, sürücü ile motor arasında uzun bir kablo varsa filtre kullanılması gerekebilir; bu bilgileri siparişte bize iletin. Ayrıntılar için inverterle kullanım sorusuna verdiğimiz yanıtı okuyabilirsiniz.

Islak Hamur, Buhar ve Motor Bakımı

Karıştırıcı bölgesi hattın en ıslak yerlerinden biridir. Su püskürtme boruları, buhar ve sıçrayan hamur motorun çevresini sürekli nemli tutar. HEM motorlarının koruma sınıfı IP55, yalıtım sınıfı F'dir ve 50 Hz şebekede çalışır; IP55 sıçrayan suya karşıdır, ama makine hortumla yıkanıyorsa motorun üzerine doğrudan su tutulmamalıdır. Böyle bir temizlik yöntemi kullanılacaksa bunu siparişte belirtin; o durumda makine üreticisinin ek koruması ya da özel bir motor çözümü gerekir.

Buharlı karıştırıcılarda motorun sıcak buhar akımının dışında kalması gerekir. Hafta sonu ya da bayram gibi uzun duruşlarda yoğuşma ısıtıcısı sargıyı kuru tutar, PTC/PT100 sensör ise ızgara tıkanmasından kaynaklanan aşırı ısınmayı erken bildirir; ikisi de sipariş seçeneğidir. Gövde büyüklüğüne bağlı olarak motor ayaklı, flanşlı, hem ayaklı hem flanşlı ya da dikey konumda verilebilir; flanşın ve milin ölçüsü siparişte doğrulanır. Ayaklı ve flanşlı gövdeleri B34 ve B35 motorlar sayfasında görebilirsiniz.

Karıştırıcı Tipine Göre Örnek HEM Modelleri

KarıştırıcıMotordaki yük tipiSeçimde bakılacak bilgiÖrnek HEM modeli
Küçük tek milli karıştırıcıSürekli, kıvama bağlıKasnak oranı, redüktör giriş devri160L-6 · 11 kW · 970 d/d
Çift milli karıştırıcıYüksek, sürekli torkTekne boyu, mevcut motorun etiketi180L-4 · 22 kW · 1470 d/d
Filtreli karıştırıcıIzgara doldukça artan yükIzgara delik çapı, helezon tahrik düzeni225S-4 · 37 kW · 1485 d/d
Büyük çift milli karıştırıcıDolu teknede ağır kalkışYol verme yöntemi, şebeke kapasitesi250M-4 · 55 kW · 1485 d/d

Tablodaki modeller örnek amaçlıdır; kesin seçim makinenin yükü, gereken devir, montaj biçimi ve çalışma koşulları dikkate alınarak yapılır.

Karıştırıcı Motoru İçin Talep Hazırlarken

Makinenin tipini (tek milli, çift milli ya da filtreli), mevcut motorun güç ve devir değerini, aktarmanın kayışlı mı flanşlı mı olduğunu, tesisinizdeki şebeke gerilimini, motorun nasıl bağlandığını (montaj) ve kaç adet motor gerektiğini bize yazın. Eski motorun etiketini fotoğraflayıp göndermek eşdeğerini bulmanın en kısa yoludur.

Modelleri ve güncel fiyatları mağaza sayfamızda bulabilirsiniz. Bize WhatsApp ya da telefonla ulaşmak için iletişim sayfasındaki numaraları kullanın.

Sık Sorulan Sorular

Filtreli karıştırıcının motor akımı gün içinde neden yükseliyor?

Izgaranın delikleri kök ve taşla doldukça helezonun karşılaştığı direnç artar. Akımdaki yavaş yükseliş, ızgaranın temizlenmesi gerektiğini gösterir. Temizlikten sonra akım genellikle eski seviyesine döner.

Karıştırıcıya eklenen su miktarı motoru etkiler mi?

Evet. Kuru ve sert hamur küreklerin önünde daha fazla direnç oluşturur ve motor daha fazla tork harcar. Su dozajındaki bir arıza bu yüzden motor akımında hemen görülür.

Kayışlı tahrik yerine motoru redüktöre doğrudan bağlamak sakıncalı mı?

Sakıncalı değildir, ama kayışın sıkışma anında sağladığı esneklik kaybolur. Bu durumda motor koruma ayarının doğru yapılması ve gerekirse yumuşak yol verici kullanılması daha önemli olur.

İçi dolu teknede karıştırıcı kalkmıyorsa ne yapılmalı?

Motoru defalarca zorlamak sargıyı ısıtır. Önce teknenin bir kısmı boşaltılmalı ya da hamura su verilerek gevşetilmelidir. Sorun sık tekrarlanıyorsa kalkışı yumuşatan bir yol verici ya da frekans sürücüsü düşünülmelidir.