Kilin içinde kök, çakıl, kireç taşı parçası ya da iri kesek kalırsa tuğla kesilirken yırtılır, fırında patlar. Hazırlama bölümündeki döner elek bu yabancı maddeyi ayırır ve hatta yalnız istenen incelikteki kili gönderir. Hattın tamamı için tuğla, kiremit ve seramik üretim hattı motorları sayfamıza bakabilirsiniz; bu sayfa yalnız döner eleğin tamburunu ve yardımcılarını çeviren motoru anlatır.

Döner Elek Kili Nasıl Ayırır?
Makine, hafif eğimli yatırılmış, gövdesi delikli sac ya da tel örgüyle kaplı silindirik bir tamburdan oluşur. Kil tamburun yüksek ucundan girer. Tambur yavaşça döndükçe malzeme yukarı kalkar, kayar ve yuvarlanır; ince taneler deliklerden alttaki bunkere ya da banda düşer. Eleğin içinden geçemeyen taş, kök ve topaklar tamburun alçak ucundan dışarı atılır.
Seramik ve kiremit fabrikalarında öğütülmüş kuru kil tozu için kullanılan elekler genellikle ince delikli olur. Tuğla hattında ise daha iri delikli tamburlar nemli kilden kaba yabancı maddeyi ayırmaya yarar. İkisinde de motorun işi aynıdır: dolu bir tamburu sabit ve düşük bir hızla çevirmek.
Tamburun Dönüşü: Yavaş, Sürekli ve Ağır
Tamburun hızı, malzemenin çeperde yapışıp kalmadan yuvarlanacağı şekilde seçilir. Çok hızlı dönen tamburda malzeme merkezkaç etkisiyle çepere yapışır ve eleme durur; çok yavaş dönende ise kapasite düşer. Bu hız tasarımcının seçtiği bir değerdir ve dakikada birkaç on devirle sınırlıdır. Motorun devrini bu seviyeye indirmek için aktarma organına ihtiyaç vardır.
Motorun taşıdığı yük, tamburun ve içindeki kilin ağırlığından gelen yuvarlanma direnci ile kaldırma işidir. Bu yük, kil beslemesi düzgün olduğu sürece oldukça sabittir. Darbeli değildir; ama tambur dolu olduğunda ağırlık merkezi bir yana kaydığı için kalkış anında motorun bu dengesizliği yenmesi gerekir.
Aktarma: Merkez Mil, Taşıyıcı Makaralar ve Zincir
Küçük ve orta boy eleklerde tambur bir merkez mile oturur ve mil bir redüktörlü motorla doğrudan döndürülür. Büyük tamburlar ise dış çeperindeki bandajlarla taşıyıcı makaralara oturur; makaralardan biri ya da tambur çevresindeki zincir dişlisi tahrik edilir. Her iki düzende de motor ile tambur arasında bir redüktör bulunur. Redüktörlü düzenlerin motor tarafı için redüktör için elektrik motorları sayfamız yol gösterir.
Tambur hızını yeniden ayarlamak gerektiğinde ilk akla gelen şey motorun kutup sayısını değiştirmek olur, ama bu genelde doğru değildir. Redüktör girişi belirli bir devre göre seçildiğinden, devri değiştirmek redüktörün tork sınırlarını da etkiler. Hız ayarı ihtiyacı varsa kutup değiştirmek yerine sürücü kullanmak daha esnektir.
Elek Tıkanması, Fırçalar ve Hız Ayarı
Nemli kil eleğin deliklerine yapışarak onları kapatır. Bunun önüne geçmek için tamburun üstünde boydan boya dönen bir fırça mili ya da vuruculu bir temizleme düzeni bulunur. Fırça mili genellikle ayrı, küçük güçlü bir motorla tahrik edilir. Tıkanma ilerledikçe ince malzeme elekten geçemez ve tamburdan dışarı atılır; bu durum motor akımında belirgin bir değişiklik yaratmayabilir, bu yüzden elek yüzeyini gözle kontrol etmek gerekir.
Kilin nemi mevsime göre değiştiğinde tambur hızını ayarlamak eleme kalitesini iyileştirebilir. Bu amaçla bazı tesisler motoru sürücüyle besler. Üç fazlı motorlarımızın frekans konvertörüyle kullanımı mümkündür; uzun süre düşük hızda tam yükle çalışacaksa ayrı beslenen bir soğutma fanı, sürücü ile motor arasındaki kablo uzunsa filtre gerekebilir. Ayrıntı için inverter uyumlu elektrik motorları sayfamıza bakın ve bu koşulları siparişte yazın.
Toz, Yağmur ve Elek Bölümünde Motor Bakımı
Kuru kil tozu eleyen tamburlar genellikle kapalı bir muhafaza içindedir, ama toz motora kadar ulaşır. Toz katmanı soğutma kanatlarını kapattığında motor sıcak çalışır; bu yüzden kanatların ve fan kapağının belirli aralıklarla temizlenmesi gerekir. Açık alanda duran eleklerde yağmur ve kar da hesaba katılmalıdır. HEM motorları IP55, F sınıfı yalıtım ve 50 Hz için üretilir; uzun duruşlar için yoğuşma ısıtıcısı, sargı sıcaklığı takibi için PTC/PT100 sensör siparişle eklenebilir.
Motor çoğunlukla redüktöre flanşla bağlanır ya da ayaklı gövdeyle bir şasiye oturur. Gövde boyutuna göre ayaklı, flanşlı, ayaklı-flanşlı ve dikey seçenekler mevcuttur; flanşın ve milin ölçüsünü siparişte birlikte netleştiririz. Fırça mili gibi küçük yardımcılarda tek fazlı şebeke kullanılıyorsa monofaze elektrik motoru serimiz (0,18–5,5 kW) bir seçenektir.
Döner Elek İçin Örnek HEM Modelleri
| Tahrik edilen parça | Motorun yükü | Seçimde bakılacak bilgi | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Küçük merkez milli tambur | Sürekli, düzgün | Redüktör giriş devri ve oranı | 112M-4 · 4 kW · 1450 d/d |
| Taşıyıcı makaralı büyük tambur | Ağır, dolu kalkışta dengesiz yük | Tambur boyu ve çapı, makara tahrik düzeni | 132M-4 · 7,5 kW · 1460 d/d |
| Zincir tahrikli tambur (6 kutuplu düzen) | Sürekli, yavaş | Mevcut motorun kutup sayısı, zincir dişlisi oranı | 132M2-6 · 5,5 kW · 968 d/d |
| Temizleme fırça mili | Hafif, sürekli | Fırça devri, aktarma şekli | 100L1-4 · 2,2 kW · 1450 d/d |
Tablodaki modeller birer örnektir; kesin seçim makinenin yükü, gereken devir, montaj ve çalışma koşulları değerlendirilerek yapılır.
Elek Motoru İçin Göndermeniz Gereken Bilgiler
Makinenin tipi (merkez milli ya da makaralı tambur), motorun mevcut güç ve devir değeri, redüktör ya da zincir bilgisi, şebeke gerilimi, montaj şekli ve ihtiyaç duyduğunuz adet bize yeterli olur. Eski motorun etiket fotoğrafını göndermek eşdeğer modeli hızla bulmamızı sağlar.
Güncel fiyatlar ürün sayfalarındadır; tüm modeller için mağaza sayfamıza, WhatsApp ya da telefonla ulaşmak için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Döner elek tamburu neden zaman zaman ilk denemede kalkamıyor?
Hat duruşta beklerken tambur dolu kalmışsa kil bir tarafta toplanır ve ağırlık merkezi kayar. Motor bu dengesizliği kaldırmak için ek tork harcar. Duruştan önce beslemeyi kesip tamburu boşaltmak bu sorunu çoğunlukla çözer.
Tamburu daha hızlı çevirmek elek kapasitesini artırır mı?
Belli bir sınıra kadar artırır. Sınır aşıldığında kil çepere yapışarak döner ve eleme neredeyse durur. Hız değişikliği tambur üreticisinin önerdiği aralıkta kalmalıdır.
Fırça mili için ayrı bir motor şart mı?
Şart değildir; bazı makinelerde fırça tambur tahrikinden zincirle döner. Ancak ayrı motor fırçanın hızını ve dönüş yönünü tambura bağlı olmadan ayarlamaya imkân verir.
Eleğe giden motor sık sık aşırı akımla atıyorsa neye bakılmalı?
Önce besleme miktarına, sonra taşıyıcı makaraların ya da merkez mil yataklarının durumuna bakılmalıdır. Sıkışan makara, gevşek zincir ya da redüktördeki yağ eksikliği motor yükünü sürekli artırır.















