Briket, bims blok, parke taşı ve bordür basan makineler, tuğla, kiremit ve seramik üretim hattı motorları sayfamızda genel hatlarıyla anlattığımız grubun beton esaslı koludur. Burada yalnız bu makineye odaklanıyoruz: kalıbı dolduran, betonu sarsıp bastıran, ürünü kalıptan sıyırıp paletle dışarı alan düzenekte elektrik motorunun gerçekte hangi işi yaptığını ve bunun motor seçimine nasıl yansıdığını ele alıyoruz.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – briket ve parke taşı makinesi tahriki için örnek motor
HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze asenkron motor; briket makinesinin hidrolik ünitesi, mikseri ya da titreşim millerini döndüren türden bir örnek.

Bir Baskı Çevriminde Makinenin İçinde Neler Döner?

Toprak nemi kıvamındaki yarı kuru beton mikserden gelir. Besleme arabası kalıbın üstüne kayar ve gözleri doldurur. Ardından alt tabla sarsılır, üstten baskı başlığı iner; sarsıntı ile baskı birlikte betonu sıkıştırır. Kalıp yukarı kalkar, ürün altlık paletin üzerinde kalır, palet ileri itilir ve yerine boşu gelir.

Bu çevrim birkaç saniyede biter ve vardiya boyunca durmadan tekrarlanır. Elektrik motoru bu hareketlerin çoğunu doğrudan yapmaz. Günümüz makinelerinde kalıbın, baskı başlığının ve besleme arabasının hareketini hidrolik silindirler üretir; titreşim ayrı tahriklerden gelir; mikser, malzeme bantları ve palet taşıma da kendi motorlarıyla çalışır. Doğru motoru seçmek için önce hangi hareketin söz konusu olduğunu ayırmak gerekir.

Hidrolik Ünite Motoru: Kuvveti Pompa ve Silindir Üretir

Hidrolik briket makinesinde presleme kuvvetini motor değil, pompa, valf bloğu ve silindirlerden oluşan zincir oluşturur. Motorun görevi pompayı döndürmektir; gücü pompanın debisine, çalışma basıncına ve çevrim süresine göre değerlendirilir ve pompa üreticisinin verisi esas alınır. Bu hesabın mantığını hidrolik pompa elektrik motorları sayfamızda ayrıca anlattık.

Ünite motoru genellikle vardiya boyunca döner, yükü ise çevrim içinde dalgalanır: silindir hızlı yaklaşırken debi yüksek, basınç düşüktür; baskı anında basınç tepe yapar. Pompalar çoğunlukla 1500 d/d sınıfındaki 4 kutuplu motorla, esnek kaplin ve pompa taşıyıcı fener üzerinden bağlanır. Bu yüzden ayaklı-flanşlı B35 ya da flanşlı B5 gövde bu makinelerde sık karşımıza çıkar.

Mekanik Tahrikli Eski Makineler: Volan ve Eksantrik

Bazı eski ya da sade yapılı makinelerde baskı, motorun kayışla çevirdiği eksantrik mil ve volan üzerinden yapılır. Bu düzende motor önce ağır bir volanı hızlandırmak zorundadır; kalkış uzar ve akım bu süre boyunca yüksek kalır. Termik röle ayarı ve yol verme yöntemi volanın ataletine göre planlanmalıdır, yoksa koruma kalkış bitmeden açabilir.

Bu tip makinede motor değiştirilecekse eski motorun etiketindeki güç ve devir en güvenilir başlangıç noktasıdır. Kasnak çapı korunmalıdır; devir sınıfı değişirse baskı sayısı da değişir.

Titreşim Tahriki, Mikser ve Palet Hattı

Titreşim tablası, dengesiz ağırlık taşıyan millerin hızla dönmesiyle sarsılır. Bu milleri standart bir motor kayış ya da kardanla çevirebilir; bazı makinelerde ise tablaya doğrudan bağlanan vibrasyon motorları kullanılır, bu ayrı bir ürün türüdür. Standart motorla yapılan düzende motor her çevrimde kalkıp durur ve sarsıntının bir kısmı rulmanlarına ulaşır; motor tablası, kayış gerginliği ve bağlantı cıvataları sık aralıklarla kontrol edilmelidir.

Mikser, ister planet ister yatay milli olsun, dolu teknede kalkabilmelidir; bu ağır bir kalkıştır ve tahrik çoğunlukla redüktör üzerinden yapılır (redüktör için elektrik motorları). Agrega dozajı ve çimento helezonu tarafı bir beton santraline benzer; o motorları beton santrali elektrik motorları sayfasında bulabilirsiniz. Palet besleyici, ürün çıkış bandı ve küp istifleyici ise küçük güçlü, redüktörlü tahriklerdir.

Kalkış, Devir Ayarı ve Sargı Koruması

Hidrolik ünite motoru çoğu zaman pompa boşta, basınç tahliyedeyken kalkar; bu yüzden yıldız-üçgen yol verme yaygındır. Dolu kalkan mikser ve volanlı tahriklerde yumuşak yol verici ya da sürücü değerlendirilir; karar tesisin şebeke durumuna da bağlıdır.

Titreşim frekansı ayarlanabilen makinelerde motor frekans konvertörüyle sürülür. HEM'in üç fazlı serileri bu tür hız kontrolüne uygundur (inverter uyumlu elektrik motorları). Motor düşük devirde uzun süre tam torkla dönecekse harici fan gerekebilir; sürücü ile motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülür. Bu koşulları siparişte bize bildirin. Sargıya yerleştirilen PTC veya PT100 sensörü ile duruşlarda nem birikmesini önleyen yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneği olarak eklenebilir.

Montaj, Çimento Tozu ve Su

Motorlarımız gövde boyutuna göre B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1/V3/V5/V6/V15 düzenlerinde sunulur; flanş ve mil ölçüsü siparişte teyit edilir. Ayrıntı için montaj şekilleri sorusuna bakabilirsiniz.

Tüm modeller IP55 korumalı, F sınıfı yalıtımlı ve 50 Hz şebeke içindir. Briket sahasında çimento tozu ve kalıp yağı buharı motorun soğutma kanatlarına yapışır; kanat araları temiz tutulmazsa motor ısınır. Kalıp ve tabla hortumla yıkanıyorsa motoru doğrudan su jetinden uzak tutun: standart IP55 motor basınçlı suyla yıkama için tasarlanmamıştır. Böyle bir koşulda makine üreticisinin koruma önlemi ya da özel motor gerekir; siparişte belirtin.

Briket Makinesi İçin Örnek HEM Modelleri

Hareket noktasıMotorun gördüğü yükSeçimde bakılacak değerÖrnek HEM modeli
Hidrolik ünite pompasıSürekli dönüş, çevrim içinde dalgalanan basınçPompa debisi, çalışma basıncı, çevrim süresi180L-4 – 22 kW, 1470 d/d
Büyük hidrolik ünite (çift pompa)Aynı yük, daha yüksek toplam debiPompa sayısı ve toplam debi200L-4 – 30 kW, 1475 d/d
Beton mikseriDolu teknede kalkış, redüktörlü sürekli yükTekne şarjı, redüktör giriş devri160M-4 – 11 kW, 1465 d/d
Titreşim milleri (standart motorla)Sık kalkış-duruş, sarsıntıTitreşim frekansı, kasnak oranı132M-4 – 7,5 kW, 1460 d/d

Tablodaki modeller yalnız örnektir; asıl seçim makinenin yükü, istenen devir, montaj biçimi ve çalışma koşulları netleştiğinde yapılır. Diğer güçler için pik döküm gövdeli modellere göz atabilirsiniz.

Teklif İçin Hangi Bilgileri Göndermelisiniz?

Makinenin türü ve markası, motorun hangi hareketi sağladığı (hidrolik ünite, mikser, titreşim, bant), gereken güç (kW) ve devir (d/d), şebeke gerilimi, montaj tipi ve adet bilgisi teklifin temelidir. Eski motorun etiket fotoğrafını motor etiketi gönder sayfasındaki adımlarla iletirseniz muadil bulmak hızlanır.

Hazır modelleri mağazamızda inceleyebilir, WhatsApp ya da telefonla iletişim sayfamızdaki numaralardan bize ulaşabilirsiniz. Güncel fiyat her ürün sayfasında yer alır.

Sık Sorulan Sorular

Hidrolik ünite motorunu daha güçlüsüyle değiştirmek briket çevrimini hızlandırır mı?

Tek başına hızlandırmaz. Çevrim hızını pompanın debisi ve valf düzeni belirler; pompa aynı kaldıkça daha büyük motor yalnızca daha az yüklenir. Debi artırılacaksa pompa ve motor birlikte değerlendirilmelidir.

Titreşim tablasında vibrasyon motoru yerine standart trifaze motor kullanılabilir mi?

Makinenin tasarımına bağlıdır. Titreşimi kayış ya da kardanla bağlı dengesiz millerden alan makinelerde standart motor bu milleri döndürür. Tablaya doğrudan cıvatalanan vibrasyon motoru ise farklı yapıda bir üründür; bu sayfadaki motorlar onun yerine takılmaz.

Hidrolik ünitelerde neden çoğunlukla 4 kutuplu motor görülür?

Briket makinelerindeki hidrolik pompaların büyük kısmı 1500 d/d civarında çalışacak şekilde tasarlanır. Yine de belirleyici olan pompa üreticisinin izin verdiği devir aralığıdır; mevcut motorun etiketindeki devir sınıfını korumak en güvenli yoldur.

Briket makinesindeki motor sık ısınıyorsa önce neye bakmalı?

Önce soğutma kanatlarının çimento tozuyla kapanıp kapanmadığına, sonra hidrolik ünitenin basınç tahliye ayarına bakın; ünite boşta da yüksek basınçta kalıyorsa motor sürekli tam yükte döner. Faz gerilimleri arasındaki dengesizlik ve ölçülen akımın etiket değerini aşıp aşmadığı da kontrol edilmelidir.