Kiremit hattında ekstrüderden çıkan kil şeridi önce dilimlere ayrılır, ardından bu dilimler kalıp presinde oluklu ve geçmeli kiremit biçimini alır. Presin sıkıştırma hareketini nasıl ürettiği, motorun gördüğü yükü baştan sona değiştirir: bir tasarımda motor ağır bir volanı hızlandırır, ötekinde bir hidrolik pompayı besler. Hattın bütünü tuğla, kiremit ve seramik üretim hattı motorları sayfasında anlatılıyor; burada yalnızca kalıp presinin tahrikini ele alıyoruz.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – kiremit kalıp presi tahriki için örnek motor
Fotoğraftaki ürün HEM Motor'un pik döküm gövdeli trifaze serisinden bir motordur; presin kendisi değildir.

Presin Hattaki Görevi ve Bir Baskı Çevrimi

Prese gelen kil dilimi alt kalıbın üzerine bırakılır, üst kalıp iner ve dilim iki yüzey arasında ezilerek kiremidin kenar kancalarını ve su kanallarını kazanır. Fazla kil kenarlardan taşar, çapak olarak toplanıp hazırlama bölümüne geri döner. Üst kalıp kalktığında biçimlenmiş ham kiremit kurutma rafına aktarılır.

Yaygın düzende kalıplar beş ya da altı yüzlü bir tamburun çevresine dizilir. Tambur her baskıdan sonra bir adım döner; bir kalıp doldurulurken bir başkası boşaltılır. Bu adım hareketi ve baskı darbesi saatte yüzlerce kez tekrarlanır. Motor açısından bunun anlamı sabit bir yük değil, ritmik olarak inip kalkan bir zorlanmadır.

Mekanik (Eksantrik ve Volanlı) Preste Motorun Yükü

Mekanik preste motor, kayışlar üzerinden büyük bir volanı çevirir. Kavrama devreye girdiğinde volan, krank ya da eksantrik mil aracılığıyla üst kalıbı aşağı iter. Baskı anındaki tepe kuvveti motordan değil, volanda biriken dönme enerjisinden gelir. Motorun asıl işi, iki baskı arasında volanın kaybettiği hızı geri kazandırmaktır.

Uzun kalkış süresi

Volanın ataleti yüksektir. Kavrama açıkken bile motor bu kütleyi durgun halden çalışma hızına çıkarmak için uzun süre yüksek akım çeker. Hızlanma uzadıkça rotor ısınır; gün içinde sık durdurulan bir preste bu ısı birikir. Bu yüzden yol verme yöntemi, volanın ataleti bilinerek makine üreticisiyle birlikte seçilmelidir. Yıldız-üçgen bağlantıda motorun kalkışta verebildiği tork azalır ve hızlanma daha da uzar; yumuşak yolverici ya da frekans konvertörü de değerlendirilecek seçenekler arasındadır.

Darbeli çalışma ve akım salınımı

Her baskıda volanın hızı biraz düşer, motorun kayması artar ve akım kısa bir an yükselir. Ampermetrede görülen bu salınım olağandır; asıl bakılması gereken, ortalama akımın etiket değerine göre nerede durduğudur. Kil sertleştiğinde ya da kalıp aşındığında salınımın tepe noktası büyür. Böyle bir durumda motoru büyütmeden önce kalıp ve kil nemi kontrol edilmelidir.

Kayış ve gergi kızağı

Volan kayışla döndüğü için motor çoğunlukla ayaklı gövdeyle bir gergi kızağına bağlanır. Kayış gerginliği rulmanlara doğrudan yük bindirir: fazla gergin kayış ön rulmanı yorar, gevşek kayış ise kalkışta patinaj ve ısınma yapar. Kasnaklar değiştirilmeden motor devri değiştirilirse volan hızı ve dakikadaki baskı sayısı da kayar.

Hidrolik Kiremit Presinde Motor Neyi Döndürür?

Hidrolik preste üst kalıbı silindir hareket ettirir. Elektrik motoru burada kuvvetin kaynağı değildir; hidrolik pompayı çevirir, basınçlı yağı ise valf bloğu ve silindir kullanır. Motor gücünü pompanın bastığı yağ miktarı, sistemdeki basınç ve bir baskının ne kadar sürdüğü belirler. Hesap yaklaşımı için hidrolik pompa elektrik motorları sayfasına göz atın.

Bu tip preste motor genellikle hiç durmadan döner; baskı sırasında yüklenir, geri dönüş ve bekleme anlarında hafifler. Pompa ile motor arasında çoğu zaman kaplin ve çan flanş bulunur, bu nedenle ayaklı-flanşlı ya da flanşlı gövde sık kullanılır. Yağ ısındıkça pompanın verimi düşer ve motor aynı iş için daha fazla akım çekebilir.

Presin Çevresindeki Yardımcı Tahrikler

Kalıp presi tek motorla çalışmaz. Kil dilimlerini getiren besleme bandı, tamburun adım hareketini yapan tahrik, kalıplara ayırıcı yağ püskürten küçük pompa ve ham kiremidi rafa taşıyan bantlar ayrı motorlarla döner. Bunların çoğu redüktörlüdür ve sık durup kalkar. Redüktör tarafındaki eşleştirme için redüktör için elektrik motorları sayfası yol gösterir.

Örnek HEM Motor Eşleştirmesi

TahrikYük tipiDikkat edilecek noktaÖrnek HEM modeli
Mekanik pres volan tahrikiAtaletli, darbeliKalkış süresi, kasnak oranı, baskı sayısı22 kW, 980 d/d, 200L2-6 pik
Büyük mekanik presAtaletli, darbeliVolan ataleti, yol verme yöntemi37 kW, 1.485 d/d, 225S-4 pik
Hidrolik pres pompasıSürekli, basınçla değişenPompa debisi, basınç, çevrim süresi30 kW, 1.475 d/d, 200L-4 pik
Besleme ve tambur adım tahrikiSık kalkışlı, redüktörlüRedüktör flanşı, durma-kalkma sıklığı5,5 kW, 1.460 d/d, 132S-4 pik

Bu modeller yalnızca fikir vermek içindir; doğru motor, makinenin gerçek yüküne, istenen devre, bağlantı biçimine ve çalıştığı ortama bakılarak seçilir.

Kil Çamuru, Kalıp Yağı ve Titreşim Karşısında Motor

Şekillendirme salonu nemli ve kirli bir yerdir. Gövdeye sıçrayan kil kuruyunca soğutma kanatlarının arasını doldurur; ayırıcı yağ buğusu bu tabakayı yapışkan hale getirir. HEM modellerinde koruma sınıfı IP55, yalıtım sınıfı F'dir; fakat doğrudan su jetiyle temizlik bu koruma için öngörülmüş bir koşul değildir. Salonda böyle bir temizlik uygulanıyorsa ya makineyi yapan firma motoru korumaya almalı ya da özel bir motor düşünülmelidir; bunu siparişte belirtin.

Baskı darbeleri presin şasisini sarsar. Motor ayak cıvataları ve kızak bağlantıları belli aralıklarla sıkılmalı, kasnak hizası kontrol edilmelidir. Hafta sonu duran hatlarda sargıda nem toplanabilir; PTC/PT100 sargı sensörü ve yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneği olarak istenebilir. Sarsıntının yoğun olduğu presler için pik döküm gövdeli modeller öne çıkar.

Bağlantı biçimi gövde büyüklüğüne bağlıdır: ayaklı B3, flanşlı B5 ile B14, ayaklı-flanşlı B34 ile B35, dikeyde ise V1, V3, V5, V6 ve V15. Flanş ve mil ölçüleri siparişte birlikte doğrulanır.

Pres Motoru Talebinde İletmeniz Gerekenler

Teklifi hızlandırmak için şunları gönderin: hangi makine için olduğu (mekanik döner pres, hidrolik pres ya da besleme tahriki), istenen güç ile devir, tesisinizdeki gerilim, motorun montaj biçimi ve kaç adet gerektiği. Presin üzerindeki motorun etiket fotoğrafı çoğu zaman en kısa yoldur; volanlı preslerde kasnak çaplarını da eklemeniz işe yarar.

Modellerin tamamı elektrik motoru mağazamızda listelenir, güncel fiyat ürün sayfasında görünür. Talep ve sorularınızı WhatsApp ya da telefonla, iletişim sayfamızdaki bilgilerden bize iletebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Volanlı pres motoru neden kalkışta uzun süre yüksek akım çeker?

Motor, volanın büyük ataletini durgun halden çalışma hızına taşımak zorundadır. Hızlanma bitene kadar akım yüksek kalır ve bu süre volan büyüdükçe uzar. Sık durdurulan preslerde yol verme yönteminin önemi buradan gelir.

Hidrolik kiremit presinde motor gücünü neye göre seçerim?

Temel veriler pompanın debisi, basınç ayarı ve bir baskı çevriminin süresidir. Motor baskıyı kendisi yapmaz, pompayı döndürür; pompa etiketi ile mevcut motorun etiketi en sağlıklı başlangıç noktasıdır.

Pres motorunu daha yüksek devirli bir motorla değiştirebilir miyim?

Kasnak oranı aynı kalırsa volan hızı ve dakikadaki baskı sayısı değişir; kalıp doldurma ve tambur adımı bundan etkilenir. Farklı devir düşünülüyorsa kasnaklar makine üreticisiyle yeniden hesaplanmalıdır.

Baskı anında ampermetrenin sıçraması arıza belirtisi midir?

Mekanik preste her baskıda akımın kısa süre yükselmesi olağandır. Ortalama akım etiket değerini aşıyorsa ya da tepe değerler zamanla büyüyorsa kil nemi, kalıp aşınması, kayış ve rulman durumu incelenmelidir.