Ram Makinesi Fan Motoru

Ram makinesi, kumaşı kenarlarından iğne ya da klipslerle tutup enine gerili hâlde ardışık fırın kabinlerinden geçiren bir kurutma ve fiksaj hattıdır. Kabinlerin içindeki sıcak hava, her kabine yerleştirilmiş fanlarla dolaştırılır ve nozul kanallarından kumaşın altına ve üstüne üflenir. Bu sayfa yalnız o fanları döndüren üç fazlı motoru ele alır; tekstil hattının diğer tahrikleri için tekstil makineleri elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Ram Kabininde Fan Motorunun Gördüğü İş

Her kabinde bir ya da birkaç sirkülasyon fanı bulunur. Fan çarkı kabin içinde, ısıtıcı yüzeylerin (doğalgaz brülörü, kızgın yağ ya da buhar eşanjörü) yanında döner; motor ise kabinin dış duvarında, sıcak bölgenin dışında durur. Fan mili duvardaki yatak gövdesinden geçer ve motora doğrudan kaplinle ya da kayış-kasnakla bağlanır. Makinenin tipine göre motor kabinin yan yüzünde yatay ya da tavanında dikey konumda olabilir.

Sirkülasyon fanlarının yanında, kumaştan çıkan nemi ve apre kimyasallarının buharını dışarı atan egzoz (baca) fanları da vardır. Bazı hatlarda çıkış bölümünde kumaşı soğutan ayrı bir hava bölümü bulunur. Bu fanların hepsi sürekli dönen, kalkışı seyrek bir yük oluşturur.

Fan motoru kumaşı taşımaz. İğneli zinciri süren ana tahrik, besleme (overfeed) merdaneleri, en ayarı ve fular gibi hattın hız uyumu isteyen bölümleri çoğu zaman makine üreticisinin senkron sürücü sistemiyle, servo ya da makineye özel motorlarla çalışır. Bu hareketler için standart asenkron motor kendiliğinden uyumlu sayılmaz; orada karar makine üreticisinindir.

Ram Fanı İçin Motor Seçmeden Önce Toplanacak Bilgiler

Seçimin hareket noktası motor değil, fandır. Fanın çark çapı, kanat tipi ve çalışma devri, motorun hangi gücü vereceğini belirler. Kabin sayısı ve her kabindeki fan adedi, kaç motor ve kaç yedek gerektiğini gösterir. Aktarma biçimi de önemlidir: doğrudan akuple bir fan, motorun kendi devriyle döner; kayışlı bir fanda ise devri kasnak oranı ayarlar.

Mevcut motorun etiketi bu bilgilerin çoğunu tek seferde verir. Etiketteki güç, devir, gerilim ve bağlantı şekli; gövdedeki ayak ya da flanş düzeni ile birlikte okunduğunda yeni motor için sağlam bir başlangıç olur. Fanların inverterle mi yoksa şebekeden doğrudan mı beslendiği de baştan öğrenilmelidir.

Fan Gücü ve Devri Nereden Okunur?

Ram fanının ihtiyaç duyduğu mil gücünü makine ya da fan üreticisi belirler; motor bu gücü bir miktar pay bırakarak karşılar. Tek bir kW değerini "ram fanı için uygun" diye vermek doğru olmaz; aynı genişlikteki iki makinenin fanları farklı çapta ve devirde olabilir.

Fanlarda güç ihtiyacı devirle yaklaşık küp oranında değişir. Daha fazla hava için kayış kasnağını büyütmek küçük bir değişiklik gibi görünür, ama motoru kolayca etiket akımının üzerine taşır. Hava yoğunluğu da etkilidir: fırın soğukken içerideki hava daha yoğundur ve fan aynı devirde daha fazla güç çeker. Bu yüzden bazı makinelerde fanlar soğuk kalkışta düşük devirde ya da kapalı damperle başlatılır. Değişiklik düşünülüyorsa fan üreticisinin verisine dönülmelidir.

Devir tarafında ram fanlarında sık görülen tercih 4 kutuplu (yaklaşık 1500 d/d senkron) motorlardır; kayışlı uygulamalarda 2 ya da 6 kutuplu motorlar da kullanılabilir. Hangisinin doğru olduğunu fanın etiket devri ve kasnak oranı söyler. Devirlere göre modelleri 1500 devir elektrik motorları sayfasında görebilirsiniz.

Tablodaki modeller yalnızca örnektir; kesin seçim fan verisine, mevcut motor etiketine ve montaj ölçülerine göre yapılır.

Kabin Duvarındaki Bağlantı: Gövde, Mil ve Ayak Ölçüleri

Değişimde ilk karşılaştırılacak bilgi IEC gövde büyüklüğüdür (ör. 132M, 160M). Ardından montaj tipi gelir: kabin dışındaki konsola oturan ayaklı B3, flanşla bağlanan B5 ya da B14, ikisini bir arada taşıyan B34/B35 veya tavana yerleşen dikey yapılar. Mil çapı ve boyu, kama, ayak delik aralığı, mil ekseninin yerden yüksekliği ve flanş ölçüsü eski motorla tek tek karşılaştırılmalıdır. Elektrik tarafında gerilim, bağlantı (yıldız/üçgen) ve akım değeri de kontrol edilir.

Doğrudan akuple fanlarda kaplin hizası, kayışlı fanlarda kasnak ekseni ve motor kızağının ayar payı önemlidir. Ölçüleri gövde ölçü tablosu ile karşılaştırabilirsiniz; hangi montaj şekillerinin sunulduğu montaj şekilleri sorusunda açıklanır. Ölçüler eşleşse bile son kontrol yerinde yapılmalıdır.

Fırın Çevresindeki Isı, Yağ Dumanı ve Hav

Katalog değerleri −15 ile +40 santigrat derece arasındaki ortam sıcaklığı ve 1000 m'ye kadar rakım içindir. Ram kabinlerinin üstü ve yan duvarları yazın bu sınırı aşabilir; motorun durduğu yerin sıcaklığı yüksekse siparişte belirtilmelidir. Motorlar IP55 koruma ve F sınıfı yalıtımla gelir.

Fan milinin sıcak bölgeden motora taşıdığı ısıyı kesmek, yatak gövdesinin ve soğutma diskinin işidir; bu düzen makine tarafındadır. Motor milinin doğrudan kabin içine uzandığı ya da motorun sıcak hava akışının içinde kaldığı yapılar standart motor için tasarlanmamıştır.

Apre ve terbiye kimyasallarından çıkan yağlı duman, egzoz hattında ve motor çevresinde yapışkan bir tabaka bırakır. Bu tabakaya kumaştan kopan hav da tutunur ve fan kapağının ızgarasını tıkar. Motorun soğutması zayıflar, sargı ısınır. Düzenli temizlik ve PTC ya da PT100 sargı sensörü (sipariş seçeneği) bu riski görünür kılar. Hafta sonu soğuyan hatlarda yoğuşma ısıtıcısı da istenebilir.

Hava Hızı Ayarı, İnverter ve Kalkış

Pek çok ram hattında fan devri inverterle ayarlanır; hafif örme kumaşlarda hava hızı düşürülür, ağır dokumalarda artırılır. Üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle hız kontrolüne uygundur; ayrıntı inverter uyumlu elektrik motorları sayfasındadır. Fan yükü düşük devirde hızla azaldığı için motor çoğu durumda kendi fanıyla soğur; ancak sıcak bir ortamda uzun süre düşük devirde çalışma planlanıyorsa harici fan gerekip gerekmediği değerlendirilir. Pano ile motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi ihtiyacına bakılır.

Ram fanları gün içinde sık sık durup kalkmaz; asıl zorlayıcı an, soğuk fırında büyük çarkın ilk kalkışıdır. Şebekeden doğrudan çalışan hatlarda bu kalkış yıldız-üçgenle yapılıyorsa motorun sargı bağlantısının buna uygun olduğu kontrol edilmelidir.

Arızalı Fan Motorunu Değiştirirken Gönderilecek Bilgiler

• Motor etiketinin okunaklı fotoğrafı (güç, devir, gerilim, akım).
• Kabin numarası ve motorun görevi: sirkülasyon fanı mı, egzoz fanı mı?
• Montaj tipi ve konumu: yatay ayaklı, flanşlı ya da tavanda dikey.
• Aktarma: doğrudan kaplin mi, kayış-kasnak mı; kasnak çapları.
• Fanın inverterle mi şebekeden mi beslendiği.
• Motorun bulunduğu yerin yaz aylarındaki sıcaklığı ve rakım.
• İstenen adet ve yedek motor ihtiyacı.

Bu bilgileri WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz; nasıl yapılacağı motor etiketi gönder yazısında anlatılır. Telefon ve WhatsApp hattı için iletişim sayfasını kullanın.

Ram Fanı İçin İncelenebilecek Motor Grupları

Ürünlerin tamamı elektrik motoru satın al sayfasında listelenir. Fırın çevresindeki ağır işletme için çoğu kullanıcı pik döküm gövdeli elektrik motorları grubuna bakar. Örnek olarak 5,5 kW 132S-4, 7,5 kW 132M-4 ve 11 kW 160M-4 modelleri incelenebilir. Bunlar örnektir; makineye uygunluğu fan verisi ve ölçülerle ayrıca doğrulanır. Fan tahrikleri hakkında genel bilgi santrifüj fan elektrik motoru sayfasında yer alır.

Sık Sorulan Sorular

Ram fan motorlarında rulmanlar neden çabuk yıpranır?

Fan milinden gelen ısı, fazla gerilmiş kayış ve fan kapağını tıkayan hav en sık nedenlerdir. Kayış gerginliğini ve kapak ızgarasını düzenli kontrol etmek ömrü uzatır.

Sirkülasyon fanı ile egzoz fanı için aynı motor kullanılabilir mi?

Güç, devir ve ölçüler aynıysa aynı model kullanılabilir. Ancak egzoz fanı yağlı buharın geçtiği hatta durduğu için motorun hava akışının dışında kalması ayrıca kontrol edilmelidir.

Daha fazla hava için kasnağı büyütebilir miyim?

Fan gücü devirle yaklaşık küp oranında arttığı için küçük bir devir artışı motoru aşırı yükleyebilir. Önce fan üreticisinin verisine bakın; gerekirse bir üst güçte motor değerlendirilir.

Kumaş zincirini süren motoru da bu sayfadaki motorlarla değiştirebilir miyim?

Zincir ve besleme tahrikleri hat hızına senkron çalışır ve çoğu zaman servo ya da makineye özel motor kullanır. Bu bölüm için makine üreticisinin sürücü bilgisi olmadan değişim önerilmez.

Soğuk fırında kalkışta akım neden yüksek görünüyor?

Soğuk hava daha yoğundur; fan aynı devirde daha fazla güç çeker. Fırın ısındıkça akım düşer. Kalkış sırasındaki akımı makinenin damper ve inverter ayarlarıyla birlikte değerlendirin.