Arıtma Tesisi Pompa ve Karıştırıcı Motorları

Bir atıksu arıtma tesisinde motorlar tek bir makinede toplanmaz; su tesise girdiği andan çamur kamyona yüklenene kadar her durakta başka bir iş üstlenirler. Kimi saatte birkaç kez çalışıp durur, kimi aylarca kapanmadan döner. Bu sayfa, tesisin bu duraklarında pompayı, karıştırıcıyı ve blower'ı döndüren yüzey tipi trifaze motorları ele alıyor. Diğer pompa uygulamaları Pompa Elektrik Motorları sayfasında bir arada anlatılıyor.

Giriş Terfi Merkezi: Kuru Odada Duran Pompa Motorları

Kanalizasyondan gelen su çoğu tesiste önce bir terfi yapısında toplanır ve buradan yükseltilir. Pompaların kuru bir odaya, motorların da bu odanın üstüne ya da yanına yerleştirildiği düzenlerde standart üç fazlı asenkron motor kullanılır. Yatay pompada motor kaplinle bağlanır; dikey pompada motor pompa gövdesinin üzerinde, mili aşağı bakacak biçimde durur.

Terfi pompası günün saatine göre değişen bir debiyle karşılaşır. Gece akış zayıflar, yağmurlu günlerde ise birkaç pompa birden devreye girer. Bu yüzden pompaların sırayla çalıştırıldığı, birinin yedekte beklediği düzenler yaygındır. Örnek olarak 22 kW sınıfında bir terfi pompası için 22 kW 1500 d/d pik döküm 180L-4 modeli, nominal 1470 d/d ile bu tür kuru oda uygulamalarına uyan bir seçenektir.

Islak kuyuya inen dalgıç pompa ve dalgıç mikserlerin motorları pompayla tek parçadır ve bu sayfanın konusu dışındadır; burada yalnız havuzun ya da kuyunun üstünde duran motorlar ele alınıyor.

Izgara, Kum Tutucu ve Elek Tahrikleri

Terfiden sonra su ızgaralardan geçer. Mekanik ızgara temizleyicinin tarağı, tutulan katıları yukarı taşıyıp bir helezona ya da presli sıkıştırıcıya bırakır. Bu tahrikler küçük güçlüdür, redüktör üzerinden yavaş döner ve seviye farkına göre aralıklı çalışır.

Kum tutucuda çöken kumu dışarı alan sınıflandırıcı helezon ve kum pompası da benzer bir düzende çalışır. Buradaki asıl risk sıkışmadır: tarağa takılan bir bez parçası ya da helezonda biriken kum, motoru birkaç saniye içinde kilitleyebilir. Koruma rölesinin hızlı açması ve redüktörde tork sınırlayıcı bulunması motoru bu durumlardan korur.

Havalandırma Havuzu ve Blower Motorları

Biyolojik arıtmanın kalbi, bakterilere oksijen veren havalandırmadır. Hava, havuz tabanındaki difüzörlere döner loblu (Roots tipi), yan kanallı ya da santrifüj blower'larla basılır. Tesisin elektrik tüketiminde en büyük payı çoğunlukla bu bölüm alır.

Döner loblu blower pozitif yer değiştirmeli bir makinedir: basılan hava miktarı devirle orantılıdır, gereken tork ise difüzörlerin üzerindeki su derinliğiyle belirlenir. Motor bu yüzden düşük devirde de neredeyse aynı torku vermek zorundadır. Kayış-kasnakla tahrik edilen büyük blower'larda 2 kutuplu motorlar sık görülür; örneğin 55 kW 3000 d/d pik döküm 250M-2 modelinin nominal devri 2970 d/d'dir.

Fan tipi makinelerde genel motor seçimi için fan ve aspiratör motorları, bina ve kapalı hacim tarafı için havalandırma elektrik motorları sayfalarına bakabilirsiniz.

Karıştırıcılar ve Çöktürme Havuzu Sıyırıcıları

Anoksik havuzlarda, koagülasyon ve flokülasyon tanklarında, çamur dengeleme haznelerinde karıştırıcı kanat bir mil üzerinden havuzun içine iner; motor ise tankın üstündeki köprüde, redüktörün üzerinde dikey konumda durur. Kanat yavaş döner, bu nedenle tahrik neredeyse her zaman redüktörlüdür. Motorun flanşı ve mili redüktöre göre seçilir; ayrıntılar için redüktör için elektrik motorları sayfasına bakın.

Çöktürme havuzlarındaki dairesel ya da boyuna sıyırıcı köprüler çamuru havuz merkezine toplar. Köprü çok yavaş ilerler, motor gücü küçüktür ama açık havada güneşe, yağmura ve dona maruz kalır. Küçük bir köprü tahriki için 1,5 kW 1500 d/d pik döküm 90L-4 gibi bir model örnek verilebilir. Dikey montajda yağmur kapağı gerekiyorsa siparişte belirtin.

Çamur Hattında Pompalar ve Susuzlaştırma Ekipmanı

Çöken çamur, eksantrik helezon (vidalı) pompalarla ya da çamur santrifüj pompalarıyla yoğunlaştırıcıya ve oradan susuzlaştırma ünitesine gönderilir. Eksantrik helezon pompası sabit tork ister ve kalkışta yüksek direnç görür; debi çoğunlukla frekans konvertörüyle ayarlanır. Bu sınıftaki bir pompa için 7,5 kW 1500 d/d pik döküm 132M-4 örnek alınabilir.

Susuzlaştırma tarafında bant filtre pres, vidalı pres ve dekantör santrifüj bulunur. Bant pres ve vidalı pres yavaş döner, redüktörlü tahrik kullanır. Dekantörün tamburu ise yüksek ataletlidir; kalkış uzun sürer ve yol verme yöntemi (yumuşak yol verici veya inverter) makine üreticisinin önerisine göre belirlenir. Polimer hazırlama ve dozaj ünitelerinde de küçük güçlü karıştırıcı ve pompa motorları bulunur.

Tesis Bölümüne Göre Motorun Görevi

Tablo ve metindeki modeller yalnız örnektir; son karar pompanın ya da blower'ın gerçek yüküne, istenen devre, montaj şekline ve bölümün ortam koşullarına bakılarak verilir.

Nem, H2S ve Kesintisiz Çalışmada Motoru Korumak

Arıtma tesisinin kapalı bölümlerinde hava hem nemli hem de hidrojen sülfür (H2S) yüklüdür. Bu gaz bakır bağlantıları, klemens vidalarını ve boyasız metal yüzeyleri zamanla aşındırır. HEM Motor serileri IP55 koruma sınıfındadır ve RAL 7012 ya da RAL 7024 elektrostatik toz boyayla sunulur. IP55 motor su altında çalışma veya basınçlı suyla yıkama için tasarlanmamıştır; yoğun gaz ya da sel riski olan bir yerleşimde koruma önlemini proje belirler, özel koşulu siparişte belirtin.

Yedekte bekleyen pompa motorları soğudukça içlerinde yoğuşma oluşur. Bunu önleyen yoğuşma ısıtıcısını, 7/24 dönen blower ve pompa motorlarında da sargıya yerleştirilen PTC ya da PT100 sensörü siparişte isteyebilirsiniz.

Blower ve çamur pompalarında devir ayarı için kullanılan frekans konvertörüne trifaze serilerimiz uyumludur. Motor saatlerce düşük devirde ve tam torkta kalacaksa kendi fanı yetmeyebilir, ayrı beslenen bir soğutma fanı eklenir; sürücü ile motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresine bakılır. İkisini de siparişte yazın. Ayrıntılar inverter uyumlu elektrik motorları sayfasında. Tesisin bölüm bölüm teknik değerlendirmesi için arıtma ve biyogaz tesisinde elektrik motorları yazımızı okuyabilirsiniz.

Teklif İçin Hangi Bilgileri Göndermelisiniz?

Doğru motoru hızlı önerebilmemiz için makine türünü (terfi pompası, blower, karıştırıcı, sıyırıcı, çamur pompası), motor gücünü (kW), devri (d/d), şebeke gerilimini, montaj tipini ve adet bilgisini iletin. İnverterle çalışacaksa ve motor kapalı, nemli bir bölümde duracaksa bunu da ekleyin.

Değiştirilecek eski bir motor varsa motor etiketinin fotoğrafını gönderin, muadilini birlikte belirleyelim. Model ve fiyatları elektrik motoru satın al mağazasında görebilir, sorularınız için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Arıtma tesisinde blower motoru neden sürekli ısınır?

Blower gece gündüz çalışır ve döner loblu tiplerde düşük devirde de tork azalmaz. İnverterle uzun süre düşük devirde çalıştırılan motorda kendi fanı yeterli soğutma yapamayabilir; harici fan ve sargı sensörü değerlendirilmelidir. Kasnak oranı ve filtre tıkanıklığı da kontrol edilmelidir.

Yedekte bekleyen pompa motoru neden ilk çalıştırmada arıza verebilir?

Uzun süre duran motor nemli havada soğur ve sargıda yoğuşma birikir. Yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir; ayrıca yedek pompaların düzenli aralıklarla kısa süre çalıştırılması önerilir.

Çöktürme havuzu sıyırıcısı için hangi motor seçilir?

Sıyırıcı köprü redüktör üzerinden çok yavaş döner, bu yüzden düşük güçlü bir motor yeterli olur. Asıl belirleyici redüktörün flanşı ve mil ölçüsüdür; mevcut motorun etiketi ve redüktör bilgisi siparişte paylaşılmalıdır.

H2S bulunan ızgara binasında standart motor kullanılır mı?

Standart IP55 motor havalandırılan bir ızgara binasında kullanılabilir; ancak yoğun gaz birikimi olan kapalı bir hacim bu motor için tasarlanmamıştır. Bölümün havalandırması ve gerekli özel koruma proje tarafından belirlenmeli ve siparişte belirtilmelidir.

Çamur pompasında inverter kullanmak gerekli mi?

Eksantrik helezon pompalarda debi, devir ayarıyla kolayca değiştirildiği için inverter yaygındır. Pompa sabit tork istediğinden düşük devirde soğutma durumu ve kablo uzunluğu siparişte bildirilmelidir.