Yangın Pompası Elektrik Motorları

Bir yangın pompa grubu yılın büyük bölümünü sessizce bekleyerek geçirir; tesisatta basınç düştüğü an ise ilk denemede ve tam güçte çalışması beklenir. Bu sayfa, grubun içindeki pompaları döndüren elektrik motorunu ele alır: hangi pompada motorun ne iş yaptığını, kalkış ve besleme koşullarını, test çalıştırmalarını ve sipariş öncesinde netleşmesi gereken belgeleri. Pompa türlerine genel bakış için Pompa Elektrik Motorları ana sayfamıza göz atabilirsiniz.

Pompa Grubunun Parçaları ve Motorun Bu Düzendeki Yeri

Bina ya da tesis ölçeğindeki bir yangın suyu istasyonu tek pompadan oluşmaz. Ortak bir şase, kolektör, vana grubu ve kumanda panosu etrafında birkaç pompa dizilir; her birinin görevi ayrıdır.

Jokey pompa

Hattaki küçük sızıntıları telafi edip şebekeyi hazır basınçta tutan küçük pompadır. Gün içinde defalarca kısa süreli devreye girip çıkar. Motoru küçüktür ama en çok kalkış yapan motor odur; bu yüzden sargı ve kontaktör sık devreye girmeye göre değerlendirilir. Dikey çok kademeli tiplerde motor pompanın üstüne flanşla oturur; flanşlı motor seçenekleri bu bağlantı için yol gösterir.

Elektrikli ana pompa

Sprinkler ya da yangın dolabı açılıp basınç jokey pompanın karşılayamayacağı kadar düştüğünde ana pompa kalkar ve projede öngörülen debiyi verir. Çoğunlukla uçtan emişli santrifüj pompa kullanılır; çok büyük debilerde ayrık gövdeli (split case) pompa tercih edilir. Motor ile pompa ortak kaide üzerinde esnek kaplinle bağlanır.

Yedek pompa

Ana pompa devreye giremezse yedek pompa işi üstlenir. Yedek, ayrı bir beslemeye bağlı ikinci bir elektrikli pompa ya da dizel tahrikli bir pompa olabilir. Dizel motorlu düzen bu sayfanın konusu değildir; burada yalnız elektrikli pompaları döndüren trifaze motorlar anlatılır.

Uzun Bekleme ve Ani Tam Yük: Motoru Zorlayan İkilik

Yangın pompası motoru haftalarca durur, sonra hiçbir ısınma süresi olmadan tam yüke çıkar. Bu iki uç durum seçimi ve bakımı birlikte etkiler.

Bekleme dönemi: Pompa dairesi çoğu zaman bodrumda, nemli ve serin bir hacimdir. Uzun süre dönmeyen motorda sargıda yoğuşma ve rulman yağının bir noktada toplanması görülebilir. Sargıya yerleştirilen PTC ya da PT100 sensörü ve duruşta sargıyı ılık tutan yoğuşma ısıtıcısı siparişte eklenebilir; nemli dairelerde ısıtıcı ayrıca konuşulmalıdır.

Kalkış anı: Ana pompa kalktığında tesisatta boru dolu olsa bile pompa, açılan çıkış sayısına göre eğrisinin farklı noktalarında çalışabilir. Debi arttıkça santrifüj pompanın mil gücü de yükselir. Motor gücünün bu en ağır noktayı karşılayacak şekilde proje tarafından belirlenmesi gerekir; pompa üreticisinin verdiği güç değeri temel alınır.

Kesintisiz çalışma: Gerçek bir yangında motor saatlerce durmadan dönebilir. 75 kW ve üstü modellerimizin etiketinde SF 1,15 yazar; bu pay uzun süreli zorlu çalışmaya karşı bir emniyettir, motoru bir kademe küçültmek için kullanılmamalıdır.

Kalkış Yöntemi ve Şebeke Tarafı

Ana pompa motorunun nasıl yol alacağı, yalnız motora değil binanın elektrik altyapısına da bağlıdır. Küçük ve orta güçlerde direkt yol verme yaygındır; daha büyük güçlerde yıldız-üçgen, yumuşak yolverici veya başka bir yöntem kalkış akımını sınırlamak için kullanılabilir. Hangi yöntemin kabul edildiği, sistem projesi ve yerel yönetmelikle belirlenir; bu karar pano üreticisi ve projeciyle birlikte verilir.

Şebeke tarafında bakılacak noktalar şunlardır: trafonun ve varsa jeneratörün ani kalkış akımını kaldırıp kaldırmadığı, uzun kablo hattındaki gerilim düşümü ve pano ile motor arasındaki mesafe. Etiketteki akımları karşılaştırmak için elektrik motoru akım tablosu pratik bir başlangıçtır. Küçük güçlerimiz 230/400 V, büyük güçlerimiz 400/690 V sargı bağlantısıyla sunulur; yıldız-üçgen kalkış düşünülüyorsa sargı geriliminin şebekeye uygunluğu baştan kontrol edilmelidir.

Periyodik Test Çalıştırmalarında Motoru Okumak

Yangın pompa grupları belirli aralıklarla test amaçlı çalıştırılır; sıklık ve süre işletmenin bakım planına ve yönetmeliğe göre belirlenir.

• Her testte faz akımları, motor gövde sıcaklığı ve rulman sesi not edilir; değerlerin testten teste değişimi tek bir ölçümden daha anlamlıdır.
• Kaplin hizası ve kaide cıvataları kontrol edilir; titreşim artışı çoğu zaman önce burada başlar.
• Bakım ya da pano değişikliğinden sonra dönüş yönü mutlaka doğrulanır; ters dönen santrifüj pompa basınç üretmez.

Montaj sonrası ilk çalıştırmada izlenecek adımlar için motor devreye alma kontrol listesi faydalı olur.

Proje, Yönetmelik ve Belge Şartlarının Siparişte Teyidi

Yangın pompası sistemlerinde motor seçimi yerel yönetmelik ve sistem projecisinin şartlarına göre yapılır; gerekli belge veya onay siparişte teyit edilir. Bazı projeler, özellikle yabancı sigorta ya da mühendislik şartnamesine göre hazırlananlar, pompa grubunun bütün olarak belirli bir standarda göre listelenmiş ya da onaylanmış olmasını isteyebilir. Bu şart set bütününe ilişkin olduğundan pompa grubu üreticisiyle birlikte ele alınmalıdır.

Bu nedenle teklif istemeden önce şartnamede motorla ilgili istenen her belgeyi (test raporu, etiket verileri, menşe bilgisi vb.) listeleyip bize iletmenizi öneririz. Talep edilen belge siparişten önce karşılıklı netleştirilir; netleşmeyen bir konuda varsayımla ilerlenmez.

Pompa Grubu Elemanına Göre Motor Seçim Tablosu

Tablo bir kontrol listesidir; nihai karar pompa üreticisinin verisi, proje şartları ve pompa dairesindeki koşullar birlikte okunarak verilir.

Örnek modeller: jokey pompa tarafında 3 kW, 100L-2 pik döküm; ana pompada 30 kW, 200L1-2 (2960 d/d), düşük devirli büyük pompalarda 55 kW, 250M-4 (1485 d/d) ve daha büyük istasyonlarda 75 kW, 280S-2. Bu modeller yalnız fikir vermek içindir; asıl motoru pompanın yükü, istenen devir, bağlantı şekli ve işletme koşulları belirler. Ayaklı kaide ile flanşı birlikte kullanan düzenler için B34/B35 motorlar sayfasına bakabilirsiniz.

Teklif İçin Hazırlanacak Bilgiler

Hızlı ve doğru bir eşleştirme için şunları iletin: motorun takılacağı makine ya da pompa (jokey, ana, yedek), pompanın istediği güç (kW) ve devir (d/d), tesisin gerilimi ile kalkış yöntemi, montaj şekli, adet ve projede istenen belgeler. Gövde büyüklüğüne bağlı olarak ayaklı B3, flanşlı B5 ve B14, karma B34 ve B35 ile dikey V1, V3, V5, V6, V15 düzenleri sunulur; flanş ile mil ölçüleri sipariş sırasında ayrıca kontrol edilir. Mevcut bir motoru yeniliyorsanız etiket fotoğrafını göndermeniz yeterli bir başlangıçtır.

Bütün modelleri elektrik motoru satın al sayfasında bulabilir, her motorun güncel fiyatını kendi ürün sayfasında görebilirsiniz. Stoktan teslim edilecek motorlar Türkiye'deki depomuzdan yola çıkar. Proje özelindeki sorularınızı iletişim kanallarımızdan iletebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Jokey pompa motoru ile ana pompa motoru aynı seriden seçilebilir mi?

Evet, ikisi de standart üç fazlı asenkron motor olabilir; fark güç ve bağlantı biçimindedir. Jokey pompa motoru küçüktür ve sık kalkar, ana pompa motoru seyrek ama tam yükte kalkar. Her biri kendi pompasının verisine göre seçilir.

HEM Motor yangın pompası standartlarına uygunluk belgesi veriyor mu?

Bu sayfada standart uygunluğu ya da onay iddiası yer almaz. Projenizde istenen belgeleri teklif aşamasında bildirin; neyin sağlanabileceği siparişten önce teyit edilir.

Uzun süre çalışmayan yangın pompası motoru nasıl korunur?

Düzenli test çalıştırmaları, kuru ve havalandırılan bir pompa dairesi ve gerekirse yoğuşma ısıtıcısı temel önlemlerdir. Test sırasında akım, sıcaklık ve ses kaydı tutmak arızayı erken gösterir.

Ana pompa için 2 kutuplu mu, 4 kutuplu mu motor seçilir?

Devri pompa belirler. Uçtan emişli pompaların çoğu yaklaşık 3000 d/d sınıfında, büyük ayrık gövdeli pompalar çoğunlukla 1500 d/d sınıfında çalışır. Pompa etiketindeki devir esas alınmalıdır.

Yedek pompa dizel tahrikliyse bu sayfadaki bilgiler geçerli mi?

Dizel tahrikli pompa ayrı bir tahrik sistemidir ve bu sayfanın kapsamında değildir. Aynı istasyondaki elektrikli ana pompa ve jokey pompa motorları için anlatılanlar geçerlidir.