Kuyudan su çeken bir pompanın tahrik motoru çoğu zaman kuyu ağzında, toprağın üstünde durur; pompa ise metrelerce aşağıdaki su seviyesinin altında çalışır. Aradaki bağı uzun bir mil, bir dişli kutusu ya da doğrudan bir flanş kurar. Bu sayfa, böyle yüzey tahrikli kuyu pompalarını döndüren üç fazlı elektrik motorunu anlatır; pompa türlerinin genel çerçevesi ise Pompa Elektrik Motorları ana sayfamızda toplanmıştır.

Kuyu başında dik milli pompayı tahrik eden dikey montajlı elektrik motoru
Motor yüzeyde kalır; pompa kuyunun içinde, su seviyesinin altında çalışır.

Motor kuyunun üstünde, pompa su seviyesinin altında

Yüzey tahrikli düzenin temel fikri basittir: elektrik motoru kuru, ulaşılabilir ve havayla soğuyan bir yerde kalır. Bakım için kuyuya inmek gerekmez; motorun rulmanı, klemens kutusu ve fanı kuyu başında kontrol edilir.

Bu düzenin bedeli mekanik tarafta ödenir. Pompa ile motor arasındaki mil uzadıkça hizalama, ara yataklar ve milin taşıdığı yük önem kazanır. Motor seçimi de yalnız güç ve devirle bitmez; motorun nasıl oturduğu ve hangi yükleri karşılayacağı netleşmelidir.

Dik milli türbin pompası ve V1 dikey motor

Tarım ve içme suyu kuyularında sık kullanılan dik milli türbin pompasında çark grubu kuyunun dibine yakın asılır. Basma borusu (kolon) içinden yükselen mil, yüzeydeki tahrik kafasına kadar çıkar. Motor bu kafanın üstüne, mili aşağı bakacak şekilde dikey olarak oturur.

Bu yerleşim için V1 montaj tipi kullanılır: flanşlı gövde, mil aşağıda. Üç fazlı serimizde yatay B3/B5/B14/B34/B35 düzenlerinin yanında V1, V3, V5, V6 ve V15 dikey yapılar da gövde boyuna bağlı olarak bulunur; tahrik kafasına uyacak flanşın ve milin ölçüsünü sipariş aşamasında birlikte kontrol ederiz. Flanşlı gövdeler hakkında ayrıntı flanşlı motorlar sayfasındadır.

Dikey motorun fanı yukarıda kalır; açık sahada üst kapağa yağmur ve toz düşer. Kuyu başının bir kulübe ya da sundurma ile örtülmesi, motor gövdesinin üstüne su birikmemesi için iyi bir uygulamadır. IP55 koruma yağmura dayanıklıdır ama motorun su altında kalması için tasarlanmamıştır.

Eksenel itme yükü: pompa mı taşır, motor mu?

Dik milli pompada kolondaki su sütunu ve çarkların hidrolik kuvveti, milin ağırlığıyla birlikte aşağı doğru bir itme oluşturur. Bu yükün nerede karşılanacağı pompanın tasarımına bağlıdır. Bazı tahrik kafalarında kendi itme yatağı bulunur ve motor yalnız döndürme işini yapar. Bazı düzenlerde ise itmenin bir kısmı motorun rulmanlarına aktarılır.

Bu nedenle motoru sipariş etmeden önce pompa üreticisinin verisine bakın: motor tarafında karşılanması gereken eksenel yük varsa değeri ve yönü siparişte belirtilir, rulman düzeni buna göre teyit edilir. Kaplinli açılı dişli kutusu kullanılan kuyularda itmeyi genellikle dişli kutusu üstlenir ve motor yatay olarak bağlanır.

Kuyu düzenine göre motorun yeri

Kuyu düzeniMotorun yeri ve montajıDikkatSipariş bilgisi
Dik milli türbin pompasıTahrik kafası üstünde dikey, V1 flanşlıEksenel itme, mil hizası, üst kapakta yağmurV1, flanş ve mil ölçüsü, motora gelen itme yükü
Açılı dişli kutulu tahrikYatay, B3 ayaklı; kaplinle dişli kutusu girişineDişli oranı, kaplin hizalama, kaide sağlamlığıDevir, mil ölçüsü, dönüş yönü
Sığ kuyuda emişli yüzey pompasıYatay B3 veya B35, pompayla kaplinliEmme yüksekliği sınırı, emme hattında havaGüç, devir, montaj tipi
Kuyu başı veya depo sonrası basınçlandırmaYatay ya da dikey hat tipi pompa üstündeDeğişken talep, basınç sensörü ile inverterGerilim, inverter kullanımı, kablo uzunluğu
Belediye kuyu sahası (birden çok kuyu)Her kuyuda aynı gövde ve montaj tipiYedek motor, ortak flanş ölçüsüAdet, yedek ihtiyacı, sahadaki mevcut etiketler

Tablodaki düzenler yol gösterir, son karar pompa üreticisinin verisi ve kuyunun saha şartlarıyla verilir. Yatay pompalar için santrifüj pompa motoru, hat tipi pompalar için inline pompa motoru sayfalarına bakabilirsiniz.

Sulama sezonunda uzun çalışma saatleri

Sulama kuyusu motoru yaz aylarında gece gündüz çalışabilir; belediye kuyuları ise yıl boyu devrededir. Burada motorun ani yükten çok sürekli ısıl yükü önemlidir. Motorun etiket gücü, pompanın çalışma noktasındaki güç ihtiyacının altında kalmamalı; aksi halde sargı sıcaklığı her gün sınırına yaklaşır.

Kuyu sahalarında sık görülen sınıftan dört kutuplu örnekler: 180L-4, 22 kW (nominal 1470 d/d, 400 V'ta 39,7 A), 250M-4, 55 kW (nominal 1485 d/d, 97,6 A) ve 280M-4, 90 kW (nominal 1486 d/d, 155 A, SF 1,15). Bu modeller fikir vermek içindir; hangisinin uyacağını pompanın güç ihtiyacı, istenen devir, bağlantı şekli ve kuyunun çalışma rejimi belirler. Üçü de pik döküm gövde, IP55 koruma ve F sınıfı yalıtımla 50 Hz şebeke için yapılmıştır. Sargıyı izlemek için PTC veya PT100 sensör ve uzun duruşlarda nemi önleyen yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir.

Uzun kablo, gerilim düşümü ve kalkış

Kuyular çoğu zaman trafodan ve ana panodan uzaktadır. Uzun besleme hattında gerilim düşer; motor düşük gerilimde aynı gücü vermek için daha fazla akım çeker ve ısınır. Kablo kesiti hattın uzunluğuna ve motor akımına göre elektrik projecisi tarafından hesaplanmalıdır. Motor uçlarında ölçülen gerilim, etiket değerine yakın olmalıdır.

Büyük güçte doğrudan kalkış, zayıf kırsal şebekede gerilimi bir anda çeker. Bu yüzden kuyu panolarında kalkış akımını sınırlayan yıldız-üçgen şalter, soft starter ya da sürücü tercih edilir. 400/690 V etiketli motorlar 400 V şebekede üçgen bağlanarak çalışır ve yıldız-üçgen kalkışa uygundur.

Kuyuda debiyi talebe göre ayarlamak için motoru bir sürücüyle beslemek mümkündür; üç fazlı modellerimiz buna elverişlidir. Yalnız iki noktayı baştan konuşalım: motor uzun saatler düşük hızda ve tam yükte dönecekse kendi fanı yetmeyebilir ve ayrı bir fan eklenir; sürücü ile motor arasındaki kablo uzunsa sargıyı gerilim sıçramalarından korumak için çıkışa dv/dt ya da sinüs filtresi konur. Siparişte bu iki durumu yazmanız yeterlidir. Ayrıntı: inverter uyumlu motorlar.

Kuru çalışma ve pano tarafındaki korumalar

Kuyuda su seviyesi sezon içinde düşer. Seviye pompanın emişinin altına inerse pompa kuru çalışır; dik milli pompalarda bu, mil yataklarına ve çarklara zarar verir. Bu korumayı motor değil pano sağlar: seviye elektrotu veya şamandıra, akım düşüşünü izleyen röle, faz sırası ve faz kaybı rölesi, motor koruma şalteri.

Ters dönüş de kuyu başına özgü bir risktir. Pompa durduğunda kolondaki su geri akarak çarkları, dolayısıyla motoru ters çevirebilir. Bu sırada yeniden yol vermek mekanik zorlanma yaratır; panoda yeniden kalkış gecikmesi ve pompada çek valf bu yüzden önemlidir. Motorun dönüş yönü, devreye almadan önce pompa üzerindeki okla karşılaştırılmalıdır.

Teklif için iletmeniz gerekenler

Hızlı ve doğru teklif için pompanın ya da makinenin türünü (dik milli, açılı dişli kutulu, yüzey pompası) yazın; ardından motor gücünü kilovat olarak, istenen devri, sahadaki gerilimi, montaj şeklini (V1, B3, B35…) ve kaç adet gerektiğini ekleyin. Motora gelen eksenel yük, flanş ve mil ölçüsü, kablo uzunluğu ile kalkış yöntemi de seçimi netleştirir.

Değiştirilecek bir motor varsa etiketin fotoğrafını motor etiketi gönder sayfasından iletebilirsiniz. Güncel fiyatlar ürün sayfalarında ve mağazamızda yer alır; derin kuyu motor fiyatları veya kuyunuza özel bir durum için bizimle iletişime geçin.

Sık Sorulan Sorular

Dalgıç pompa için de motor alabilir miyim?

Kuyunun içine suya daldırılan motor tipi 2026 kataloğumuzda bulunmuyor. Bu sayfadaki motorlar kuyu ağzında, yüzeyde çalışan dik milli veya yatay tahrikli pompalar içindir.

Dik milli pompada motorun eksenel yükü nasıl belirlenir?

Değer pompa üreticisinin verisinden alınır. Tahrik kafası itmeyi kendisi taşıyorsa motor yalnız döndürür; motora yük aktarılıyorsa değeri ve yönü siparişte belirtin, rulman düzeni buna göre teyit edilir.

Kuyu trafodan uzaksa motor seçimi değişir mi?

Motorun gücü değişmez ama kablo kesiti ve kalkış yöntemi önem kazanır. Gerilim düşümü hesabı elektrik projecisince yapılmalı; uzun hatta inverter kullanılacaksa filtre ihtiyacı siparişte bildirilmelidir.

Kuru çalışmaya karşı motorda bir koruma var mı?

Kuru çalışma pompanın sorunudur ve panoda çözülür: seviye elektrotu, düşük akım rölesi ve faz koruması. Motor tarafında PTC veya PT100 sargı sensörü sipariş seçeneği olarak eklenebilir.

Mevcut kuyu motorunun yerine aynı ölçüde motor bulunur mu?

Etiketteki güç, devir, gövde boyu ve montaj tipiyle eşdeğer model aranır. Etiket fotoğrafı ve flanş ölçüsünü iletirseniz uygun HEM Motor modeli birlikte belirlenir.