Metal bant zımpara ve polisaj makineleri; kaynak dikişini düzeltmek, çapak almak, paslanmaz yüzeye saten ya da ayna parlaklığı vermek için aşındırıcı bir bandı veya bez/keçe diski yüksek hızla döndüren atölye makineleridir. Başka sanayi kollarındaki makineler için sektörler için elektrik motorları listesine bakabilirsiniz. Bu sayfa tezgâh tipi bant zımparaları, çift taraflı polisaj motorlarını ve boru/sac yüzey işleme hatlarını; ayrıca bunlara bağlı toz emme ve besleme tahriklerini anlatır. Ahşap zımparalama makineleri bu sayfanın konusu değildir.

HEM Motor trifaze elektrik motoru – metal bant zımpara ve polisaj makinesinde kontak tamburunu döndürmek için örnek motor
Fotoğraftaki HEM Motor trifaze motoru, bant zımparanın tahrik tamburunu ya da polisaj diskini döndürebilecek motor tipine bir örnektir.

Bant hızı neden yüksek tutulur?

Metal zımparalamada aşındırıcı tanecikler talaşı çok küçük parçalar hâlinde koparır. Bunun verimli olması için bandın yüzey hızı yüksek olmalıdır; düşük hızda tanecik metal üzerinde kayar, ısı üretir ve bant çabuk dolar. Bu nedenle tezgâh tipi bant zımparalarda motor çoğunlukla 2 kutupludur ve tahrik tamburu doğrudan motor miline takılır. Tambur çapı, motor devriyle birlikte bant hızını belirler.

Daha büyük makinelerde motor gövde içinde durur ve tamburu bir kayışla döndürür. Kayışlı düzen, kasnak oranıyla bant hızını değiştirme imkânı verir ve tambur yatağını motor milinden ayırır.

Kontak tamburu, serbest bant ve tabla

Parça, bandın kauçuk kaplı kontak tamburuna denk gelen bölümüne bastırıldığında kesme agresiftir ve motor yükü belirgin biçimde artar. Bandın iki makara arasındaki serbest kısmında ise basınç yumuşaktır; burada yuvarlak parçalar ve borular şekline uyarak zımparalanır. Düz tabla (platen) önünde çalışmada yüzey düzgünlüğü öne çıkar, yük ise orta düzeydedir.

Operatörün bastırma kuvveti makineden makineye ve kişiden kişiye değiştiği için yük sabit değildir. Akımın uzun süre plaka değerinin üstünde kalması, ya bandın körelmesine ya da gereğinden sert bastırılmasına işaret eder.

Polisaj diskleri ve çift mil uçlu düzen

Polisaj motorlarında bez, sisal ya da keçe disk, motor milinin uzatılmış ucuna takılır; tezgâh tipi makinelerde motorun iki ucunda birer disk bulunur. Bu düzende disklerin ağırlığı ve parçanın bastırma kuvveti doğrudan motor rulmanlarına biner. Bu tip uygulamalarda çift taraflı mil çıkışı ya da uzatılmış mil gerekiyorsa siparişte belirtin; mil ölçüsü makinenin disk yuvasına göre teyit edilir.

Ayna parlatmada pasta (polisaj macunu) kullanılır ve diskten fırlayan lif ile pasta kalıntısı motorun fan kapağına yapışır. Kapak ızgarasının düzenli temizlenmesi, motorun ısınmasını önleyen en basit bakımdır.

Taş ve disk çevre hızı sınırı

Her aşındırıcı disk ve taşın üzerinde izin verilen en yüksek devir ya da çevre hızı yazar. Motoru daha yüksek devirli bir modelle değiştirmek veya bir frekans konvertörüyle 50 Hz üstünde çalıştırmak bu sınırı aşabilir. Değişimde eski motorun kutup sayısını korumak ve disk etiketini kontrol etmek iş güvenliği açısından önemlidir.

Boru ve sac yüzey işleme hatları

Paslanmaz boru parlatma ve sac saten makinelerinde birden çok zımpara kafası art arda dizilir. Her kafanın kendi motoru vardır ve kafalar farklı kum numarasıyla çalışır. Parçayı kafalar arasından geçiren merdaneler ise redüktörlü ayrı bir motorla döner; ilerleme hızı genellikle bir sürücüyle ayarlanır. Redüktörlü tahriklerde motor seçimi için redüktör için elektrik motorları sayfasından yararlanabilirsiniz.

Bu hatlarda kafa motorları uzun saatler sürekli çalışır. Bazı kullanıcılar bant hızını malzemeye göre değiştirmek için kafa motorlarını da sürücüyle besler. HEM'in üç fazlı motorları sürücüyle çalışmaya uygundur; motor düşük frekansta uzun süre tam yükte kalacaksa ayrı fanlı soğutma, sürücü ile motor arası kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi gerekebilir. Bunları siparişte bildirmeniz yeterlidir; ayrıntı inverter uyumlu elektrik motorları sayfasındadır.

Metal tozu, toz emme ve motorun korunması

Zımparalamada oluşan ince metal tozu ve aşındırıcı kalıntısı havada asılı kalır. Bu toz motorun içine girmez ama fan kapağında, soğutma kanatlarında ve klemens kutusu çevresinde birikir; biriken tabaka ısının atılmasını zorlaştırır. Makinedeki toz emme ağzının çalışır durumda olması, hem operatör hem motor için önceliklidir.

Toz emme fanının motoru da standart bir trifaze motordur; fan seçimi ve motor ilişkisi için endüstriyel fan motorları sayfasına bakabilirsiniz. Islak zımparalama yapan makinelerde su püskürtmesi motora yönelmemelidir; standart IP55 motor sürekli su altında kalacak bir konum için tasarlanmamıştır, gerekiyorsa makine üreticisinin siperi kullanılmalıdır.

Bant zımpara ve polisaj tahriklerine örnek HEM motorları

UygulamaMotorun göreviKontrol edilecek noktaÖrnek HEM modeli
Tezgâh tipi bant zımparaTamburu doğrudan milde döndürmeTambur çapı, mil ucu90S-2 alüminyum — 1,5 kW, 2895 d/d
Ağır atölye zımparası / polisajYüksek bastırma kuvvetinde sürekli çalışmaDisk ağırlığı, rulman yükü100L-2 alüminyum — 3 kW, 2895 d/d
Boru / sac hattı zımpara kafasıUzun vardiyalarda bant sürmeBant genişliği, sürücü kullanımı132S2-2 alüminyum — 7,5 kW, 2930 d/d
Besleme merdaneleriRedüktör üzerinden yavaş ilerletmeRedüktör flanşı, hız aralığı80M2-4 alüminyum — 0,75 kW, 1420 d/d

Tablodaki modeller yön göstermek içindir; doğru motoru makinenin gerçek yükü, gereken devir, bağlantı biçimi ve atölyedeki çalışma koşulları belirler.

Montaj ve sipariş bilgileri

Tezgâh zımparalarında motor çoğunlukla ayaklı (B3) ya da ayaklı-flanşlı (B35) bağlanır; hat kafalarında flanşlı yapılar da görülür. HEM, gövde büyüklüğüne göre B3, B5, B14, B34, B35 ile V1, V3, V5, V6, V15 dikey konumlarını sunar; flanş ve mil ölçüsü siparişte netleştirilir. Sargı sıcaklığını izlemek isteyenler PTC veya PT100 sensörünü sipariş seçeneği olarak ekleyebilir. Diskin hızla durması için frenli motor isteniyorsa siparişte belirtin.

Üç fazın bulunmadığı küçük atölyeler için 0,18–5,5 kW aralığında monofaze elektrik motoru serisi bulunur.

Teklif için makine tipini (tezgâh zımparası, polisaj motoru, boru/sac hattı), mevcut motorun güç (kW) ve devir (d/d) değerini, şebeke gerilimini, montaj şeklini, mil ucu ölçüsünü ve gereken adet bilgisini iletin. Etiket fotoğrafı göndermek için etiket gönder, muadil bulalım yazısına bakın. Fiyatlı modeller mağaza sayfasında, WhatsApp ve telefon bilgileri iletişim sayfasındadır.

Sık Sorulan Sorular

Bant zımparamda bant yüklenince devir düşüyor, motor küçük mü?

Önce bandın körelip körelmediğine ve kayış varsa gerginliğine bakın. Bunlar düzgünken akım sürekli plaka değerinin üstündeyse bir üst güç değerlendirilebilir.

Polisaj motorunu sürücüyle hızlandırabilir miyim?

Disk ya da taşın etiketindeki en yüksek devir aşılmamalıdır. 50 Hz üstü çalışma düşünülüyorsa disk sınırı ve motorun mekanik durumu birlikte değerlendirilmelidir.

İki ucunda disk olan motor için ne bildirmeliyim?

Her iki mil ucunun çapını ve boyunu, disk ağırlığını ve montaj şeklini yazın. Çift mil çıkışı gerekiyorsa bunu siparişte açıkça belirtin.

Metal tozu motora zarar verir mi?

Toz gövde üstünde ve fan kapağında birikerek soğutmayı zayıflatır. Toz emmenin çalışması ve düzenli temizlik motorun ömrü için belirleyicidir.