Bir otomatik oto yıkama makinesi tek gövde gibi görünse de içinde birbirinden çok farklı işler yapan birkaç elektrik motoru çalışır: fırçaları döndüren tahrikler, makineyi ya da aracı hareket ettiren yürüyüş düzeni, yüksek basınçlı su pompası ve son geçişteki kurutma fanı. Bu sayfa portal ve tünel tipi yıkama makinelerindeki bu motorları tek tek ele alır. Farklı sektörlerdeki makine motorlarının listesi için sektörler için elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – oto yıkama makinesi tahriki için örnek motor
Görseldeki HEM Motor trifaze motor örnek olarak verilmiştir; yıkama portalı, fırçalar ve pompa fotoğrafta bulunmaz.

Portal ve Tünel: İki Farklı Hareket Mantığı

Portal tipi (rollover) makinede araç yerinde bekler, makine ise zemine döşenmiş raylar üzerinde aracın önünden arkasına ve geri gider. Her geçişte farklı bir program uygulanır: ön ıslatma, köpük, fırçalama, durulama, cila ve kurutma. Yürüyüş motoru bu yüzden gün boyunca sayısız kez kalkar, durur ve yön değiştirir.

Tünel tipi hatlarda durum tersine döner. İstasyonlar sabittir; araç bir zincirli taşıyıcı ya da makaralı düzenle hattın içinden sabit hızda çekilir. Burada taşıyıcı motoru saatlerce kesintisiz döner, ancak hattaki araç sayısı arttıkça yükü de büyür. Aynı fırça ve kurutma işi iki düzende de vardır, fakat motorun gördüğü çalışma şekli birbirine benzemez.

Fırça Tahrikleri: Değişken Temas, Değişken Yük

Üst yatay fırça ile iki dikey yan fırça, aracın şeklini takip ederek gövdeye yaslanır. Fırça kılları tampona, aynaya veya plaka çevresine geldikçe sürtünme ani biçimde değişir; motor milinde sürekli dalgalanan bir moment oluşur. Islak kıllar kuru hâle göre çok daha ağırdır, bu da hem kalkışı hem de dönüş sırasındaki yükü artırır.

Fırça motorları çoğunlukla bir redüktörle fırça miline bağlanır ve düşük bir fırça devri elde edilir. Birçok makine üreticisi fırçanın araca ne kadar bastığını motor akımından izler: akım belirli bir değeri geçince fırça kolu geri çekilir. Bu nedenle değişimde takılan motorun anma akımı ve devri eskisiyle uyumlu olmalıdır; aksi hâlde kontrol kartının basınç ayarı şaşar. Redüktörlü bağlantıların genel çerçevesi redüktör için elektrik motorları sayfasında anlatılır.

Tekerlek fırçaları ve fırça kollarını açıp kapatan, üst fırçayı kaldırıp indiren küçük tahrikler genellikle düşük güçlüdür. Bazı makinelerde bu hareketler pnömatik silindirle yapılır; motorlu olanlarda makine üreticisinin verdiği güç ve devir esas alınır.

Yürüyüş ve Taşıyıcı Motorları

Portal yürüyüşünde motor her çevrimde portalın kütlesini yerinden oynatır ve hat sonunda yavaşlatıp durdurur. Ani kalkışlar raylarda tekerlek kaymasına, fırçalarda sallanmaya yol açabilir. Bu yüzden yürüyüş tahrikinde frekans konvertörüyle rampa ayarı yaygındır; portal yumuşak hızlanır ve programa göre farklı hızlarda ilerler. Motorun konvertörle uzun süre yavaş dönmesi gerekiyorsa ya da sürücü kabini makineden uzaktaysa, soğutma ve kablo filtresi ihtiyacını siparişte konuşmak gerekir; ayrıntılar inverter uyumlu elektrik motorları sayfasındadır.

Portalın durduğu anda yerinde kalması makinenin kendi fren ya da kilit düzeniyle sağlanır. Motorun üzerinde fren bulunması isteniyorsa bunu siparişte belirtin.

Tünel taşıyıcısında konu sabit tork ve süreklilik olur. Zincir veya makara düzeni redüktörle çevrilir, hızı aracın istasyonlarda kalma süresini belirler. Taşıyıcının bir aracın tekerleği takıldığında aşırı yüklenmesine karşı kesme pimi, tork limitleyici veya akım izlemesi makine tarafında kurulur.

Yüksek Basınç Pompası ve Kurutma Fanı

Basınçlı su ünitesi

Ön yıkama ve durulamada kullanılan yüksek basınçlı su, çoğunlukla pistonlu bir pompadan gelir. Pompa motora kaplinle ya da kayışla bağlanır; motor gücü pompanın debisi ve çalışma basıncıyla doğrudan ilişkilidir ve pompa üreticisinin verisine göre seçilir. Pompa ve motor makinenin teknik bölmesinde dursa bile buradaki hava nemlidir. Pompa tahrikleriyle ilgili genel bilgi pompa elektrik motorları sayfasında bulunur.

Kurutma fanı

Son geçişte araç yüzeyindeki su yüksek hızlı hava ile sıyrılır. Kurutma fanları genellikle iki kutuplu (3000 d/d) motorlarla doğrudan çevrilir ve programın sonunda kısa ama tam yüklü bir çalışma yapar. Fan gücü devirle yaklaşık küp oranında değiştiği için konvertörle devri biraz düşürmek motor yükünü belirgin azaltır; gerçek değer fanın ve kanal düzeninin yapısına bağlıdır. Fanlarla ilgili genel bilgi fan ve aspiratör motorları sayfasındadır.

Su, Köpük ve Kimyasal Ortamında Motor

Oto yıkama makinesinde motorun en büyük sınavı ortamdır. Fırça ve kurutma motorları doğrudan yıkama alanının içinde durur; şampuanlı su, köpük ve cila sisi gövdeye sürekli değer. Motorlarımız IP55 koruma sınıfındadır ve sıçrayan suya karşı tasarlanmıştır. Ancak motorun yüksek basınçlı tabanca ile yıkanması, köpük ve kimyasal birikintisinin gövdede kalması veya motorun suya maruz bırakılması bu standart motorun tasarım koşulu değildir; makine üreticisinin siperlik, muhafaza ya da özel motor gibi bir koruma önlemi alması gerekir, bu ihtiyacı siparişte belirtin.

Alkali ve asidik yıkama kimyasalları zamanla klemens kutusu cıvatalarını ve fan kapağını etkileyebilir. Kablo girişlerini aşağı bakacak şekilde yerleştirmek, contaları periyodik bakımda kontrol etmek ve gövdeyi sabit su birikmeyecek bir konumda bağlamak motorun ömrünü uzatır. Kış aylarında soğuk ve ıslak bir alanda bekleyen motorlarda sargıda yoğuşma olabilir; yoğuşma ısıtıcısı ve sık kalkış yapan yürüyüş motorları için PTC sargı sensörü sipariş seçeneğidir.

Gövde seçiminde hafif fırça ve kol tahriklerinde alüminyum gövde pratiktir; kurutma fanı ve pompa gibi daha büyük tahriklerde pik döküm gövde değerlendirilebilir. Farkları alüminyum gövde mi, pik döküm gövde mi sorusunda bulabilirsiniz.

Oto Yıkama Makinesi İçin Örnek HEM Modelleri

Makine bölümüMotorun çalışma şekliDikkat edilecek noktaÖrnek HEM modeli
Yan ve üst fırçaDalgalı moment, redüktörlüAkımla basınç kontrolü0,75 kW, 1.420 d/d, 80M2-4 alüminyum
Portal yürüyüşüSık kalkış ve yön değişimiRampa ayarı, duruş düzeni1,1 kW, 1.445 d/d, 90S-4 alüminyum
Tünel taşıyıcısıSürekli, sabit torkRedüktör bağlantısı, aşırı yük4 kW, 1.450 d/d, 112M-4 alüminyum
Yüksek basınç pompasıDebi ve basınca bağlı yükPompa üreticisinin gücü5,5 kW, 1.460 d/d, 132S-4 alüminyum
Kurutma fanıKısa, tam yüklü çalışmaFan devri, nemli hava7,5 kW, 2.930 d/d, 132S2-2 alüminyum

Tablodaki modeller yön göstermek içindir; kesin seçim makine yükü, gerekli devir, montaj ve çalışma koşullarına göre belirlenir. Mevcut bir makinede değişim yapılıyorsa eski motorun etiketi ve makine üreticisinin teknik verisi en sağlam dayanaktır.

Üç fazlı hattı bulunmayan küçük işletmelerdeki hafif tahrikler için 0,18–5,5 kW aralığındaki monofaze elektrik motoru serimiz değerlendirilebilir.

Motor Talebinde Bize İletmeniz Gerekenler

Teklif hazırlayabilmemiz için şunları yazın: makine tipi (portal ya da tünel) ve motorun görevi, güç (kW), devir (d/d), besleme gerilimi, montaj şekli, redüktör veya kaplin bağlantısı ve gereken adet. Gövde büyüklüğüne göre B3, B5, B14, B34, B35 ile dikey V1, V3, V5, V6, V15 yapılar sunulur; flanş ve mil ölçüsü siparişte birlikte teyit edilir.

Eski motorun etiket fotoğrafını göndermeniz muadil modeli bulmayı hızlandırır. Modellerin tamamı ve güncel fiyatları elektrik motoru satın al sayfasındadır. WhatsApp ve telefon numaralarımız iletişim sayfasında yer alır.

Sık Sorulan Sorular

Fırça motorunu değiştirdikten sonra fırça araca neden fazla bastırıyor?

Pek çok makine fırça basıncını motor akımından okur. Yeni motorun anma akımı veya devri eskisinden farklıysa kontrol kartı aynı basıncı farklı yorumlar. Eşdeğer güç ve devirde motor seçmek ya da kartın akım eşiğini yeniden ayarlatmak gerekir.

Kurutma fanı motoru neden iki kutuplu seçiliyor?

Kurutmada suyu yüzeyden sıyırmak için yüksek hava hızı gerekir; fan çarkı çoğunlukla doğrudan motor miline takılır ve yüksek devir bu yüzden iki kutuplu motorla elde edilir. Kesin karar fan üreticisinin verdiği devre göre verilir.

Portal yürüyüş motoru konvertörsüz çalışabilir mi?

Çalışabilir, ancak doğrudan yol verilen motor portalı sert kaldırır ve durdurur; ray, tekerlek ve fırça kolları daha çok zorlanır. Konvertörle rampa ayarı bu darbeleri azaltır ve programa göre hız seçmeyi mümkün kılar.

Motorun üzeri köpükle kaplanıyor, bu bir sorun mu?

Kısa süreli sıçrama IP55 motor için öngörülen bir durumdur, ancak gövdede sürekli kimyasal ve köpük kalması kanatçıkların ısı atımını azaltır, conta ve bağlantı parçalarını yıpratır. Motor çevresine siper koymak ve bakımda gövdeyi temizlemek önerilir.