Karışık Akışlı (Mixed Flow) Fan Motoru

Karışık akışlı (mixed flow) fan, aksiyel ile santrifüj fanın arasında duran bir yapıdır. Hava çarka eksen yönünde girer, konik bir göbek üzerindeki kanatlardan geçerken hem ileri hem de dışa doğru yönlenir ve çapraz bir açıyla çıkar. Böylece aksiyel fandan daha yüksek basınç, santrifüj fandan daha kompakt ve kanalla aynı hizada bir gövde elde edilir. Bu sayfa bu çark tipini döndüren elektrik motorunu ele alır; diğer fan türleri için fan ve aspiratör motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Konik Göbek ve Çapraz Akış: Motor Neyi Hisseder?

Karışık akışlı çarkta kanatlar hem pervane gibi havayı ileri iter hem de santrifüj etkiyle dışa savurur. Basıncın bir kısmı bu dışa savrulmadan gelir; bu yüzden aynı çapta ve aynı devirde aksiyel fandan daha fazla basınç üretir. Motor açısından bunun karşılığı, kanal direnci yüksek hatlarda bile çarkın fazla devir istemeden işini yapabilmesidir. Pratikte 4 ve 6 kutuplu motorlarla, yani 1500 ve 1000 d/d sınıfında, sessiz bir işletme sağlanır.

Çarkın kütlesi aksiyel pervaneden fazla, büyük santrifüj çarktan genellikle azdır. Kalkıştaki hızlanma süresi de bu iki uç arasında kalır. Yine de büyük çaplı ve döküm çarklı modellerde termik korumanın açma sınıfı kalkış süresine göre seçilmelidir.

Güç Eğrisinin Biçimi ve Motor Payı

Karışık akışlı fanların çoğunda mil gücü, debinin geniş bir aralığında görece düz seyreder. Bu, kanal direnci tasarım değerinden biraz saptığında motor yükünün sert biçimde değişmediği anlamına gelir. Ancak bu davranış tasarıma bağlıdır; bazı modellerde düşük debide güç yükselir, bazılarında yüksek debide artmaya devam eder. Motor gücü, fan üreticisinin eğrisinde işletmede karşılaşılabilecek en ağır nokta okunarak belirlenir.

Debi çok kısıldığında, aksiyel fanlara benzer biçimde kanat üzerinde akış kopması ve dalgalı çalışma görülebilir. Fanın sürekli bu bölgede tutulması hem çarka hem de motor rulmanlarına değişken yük bindirir.

Doğrudan Akuple, Kayışlı ve Çatallı Kasa Düzenleri

Doğrudan akuple: En yaygın düzende motor boru tipi kasanın içinde, çarkın arkasında durur ve çark doğrudan motor miline takılır. Motor taşınan havayla soğur; hava temiz ve olağan sıcaklıktaysa bu iyi bir soğutmadır. Mil ucu ve flanş, çark göbeğine ve motor taşıyıcısına uygun olmalıdır.

Kayışlı: Motor kasanın dışına, bir konsol üzerine alınır; çark kendi yataklı milinde döner. Fan devri kasnak oranıyla ayarlanır ve motor hava akımından ayrılır. Kayış gerginliği motor miline yanal yük bindirdiği için kasnak mil omzuna yakın takılmalı, motor kasnağı aşırı küçük seçilmemelidir.

Çatallı (bifurcated) kasa: Kasa içinde havanın etrafından dolaştığı kapalı bir tünel bulunur; motor bu tünelin içinde, hava akımının dışında kalır ve dış ortam havasıyla soğur. Sıcak, yağlı ya da kirli hava taşıyan mutfak ve proses egzozlarında tercih edilir. Motorun soğuması dış havaya bağlı olduğundan tünel ağızlarının kapanmaması gerekir.

Boru kasalı fanlarda motor çoğunlukla B5 veya B14 flanşıyla taşıyıcı plakaya, kayışlı düzende ise B3 ayaklarıyla konsola bağlanır. Gövdeye göre B34, B35 ve dikey kurulumda V1, V3, V5, V6, V15 seçenekleri de mevcuttur; flanş ve mil ölçüsü fanın çizimi görülerek siparişte kesinleşir.

Uygulamalar ve Örnek HEM Modelleri

Karışık akışlı fanlar kanal içi havalandırma, otopark ve mutfak egzozu, laboratuvar ve proses egzozu ile basınç kaybı yüksek filtre hatlarında karşımıza çıkar. Aşağıdaki tablo, yaygın düzenler için motor tarafından bir ön bakış sunar.

Bu satırlar ön fikir içindir; kesin seçim fan üreticisinin verdiği mil gücü, çark devri, bağlantı düzeni ve taşınan havanın koşullarıyla yapılır.

Sıcak, Yağlı ya da Nemli Havada Motor

Doğrudan akuple bir fan sıcak hava taşıyorsa motor da o havanın içinde kalır ve soğuma payı azalır. Taşınan havanın sıcaklığını siparişte belirtmeniz bu yüzden önemlidir; yüksek sıcaklıkta ya da yağ buharlı havada çatallı kasa veya kayışlı düzen daha uygun olabilir. Yangın anında duman tahliyesi için belge isteyen fanlar ayrı bir sınıftır ve standart motor bu görev için sunulmaz.

Durup kalkan ve nemli hava taşıyan fanlarda sargıda yoğuşma riskine karşı yoğuşma ısıtıcısı, kasa içinde erişimi zor motorlarda sıcaklığı izlemek için PTC/PT100 sensörü sipariş seçeneğidir. IP55 korumalı motorlarımız toza ve su sıçramasına karşı korunur; hortumla yıkama, aşındırıcı gaz ya da patlayıcı ortam bu korumanın dışında kalır ve fan üreticisinin ek önlemini gerektirir.

Devir Kontrolü

Karışık akışlı fanlar değişken debili sistemlerde sık kullanılır ve debi çoğunlukla sürücüyle ayarlanır. Trifaze motorlarımız frekans konvertörüyle çalışabilir. Fan yükü devirle hızla azaldığından motor düşük devirde genellikle rahattır; uzun süre düşük devirde yüksek tork gerekirse ayrı soğutma fanı, sürücü ile motor arasındaki kablo uzunsa çıkış filtresi değerlendirilir. Ayrıntılar inverter uyumlu elektrik motorları sayfasındadır. Fan gücü devirle yaklaşık küp oranında değiştiğinden, devri artırmadan önce motorun gücünü kontrol edin; ilişki yaklaşıktır ve sisteme bağlıdır.

Teklif İçin Göndermeniz Gerekenler

Fanın kullanıldığı makine ya da tesis, düzen tipi (doğrudan, kayışlı, çatallı kasa), gerekli güç ve devir, şebeke gerilimi, montaj şekli, taşınan havanın sıcaklığı ve kaç adet istendiği bize yeter. Eski motorun etiketini göndererek muadil arayabilirsiniz.

Fiyatlar mağazamızdaki ürün sayfalarındadır. WhatsApp ve telefon numaraları iletişim sayfasında yer alır.

Sık Sorulan Sorular

Karışık akışlı fan aksiyel fana göre motoru daha mı çok zorlar?

Aynı debide daha yüksek basınç ürettiği için mil gücü genellikle daha yüksektir. Ancak güç eğrisi çoğu tasarımda daha düzdür; motor, eğrideki en ağır işletme noktasına göre seçilir.

Çatallı kasada motor neden sıcak havadan etkilenmez?

Motor, havanın etrafından dolaştığı kapalı bir tünelin içinde durur ve dış ortam havasıyla soğur. Tünel ağızları açık tutulduğu sürece taşınan sıcak hava motora doğrudan temas etmez.

Kanal içi fanda motoru değiştirirken en çok neye dikkat edilmeli?

Güç ve devrin yanında flanş tipi, mil ucu ve kamanın çark göbeğine uyumu kontrol edilmelidir. Uyumsuz göbek balansı bozar ve titreşim motor rulmanlarına aktarılır.

Bu fanlarda 4 kutuplu mu 6 kutuplu motor mu yaygındır?

İkisi de kullanılır. Küçük ve orta çaplı çarklarda 4 kutup, büyük çaplı ve sessiz çalışması istenen fanlarda 6 kutup öne çıkar. Kesin karar fan üreticisinin eğrisine göre verilir.