English
Français
Türkçe
Español
Русский
Kılavuz kanatlı aksiyel fan (vane axial), silindirik kasanın içinde pervanenin hemen arkasına ya da önüne yerleştirilmiş sabit kanatlar taşır. Pervaneden çıkan hava dönerek ilerler; sabit kanatlar bu girdabı düzeltir ve dönme enerjisinin bir kısmını statik basınca çevirir. Sonuç, aynı çaptaki sade kasalı aksiyel fana göre daha yüksek basınç ve daha düzgün bir çıkış akışıdır. Fan türlerinin bütününe fan ve aspiratör motorları sayfasından ulaşabilirsiniz; burada yalnız kılavuz kanatlı yapının motora getirdiği farkları ele alıyoruz.
Sabit Kanatlar Motorun Yükünü Nasıl Değiştirir?
Kılavuz kanatlar havayı düzelttiği için fan, kasalı sade aksiyel fanın çıkamadığı direnci yenebilir: uzun kanallar, susturucular, ısı eşanjörü bataryaları ya da maden galerileri gibi. Bu basınç kazancının bedeli mil gücüdür. Aynı debide daha yüksek basınç, motorun daha fazla tork vermesi anlamına gelir.
Bu fanlarda pervane çoğunlukla motor miline doğrudan takılır. Pervane çapı küçük, basınç ihtiyacı yüksekse çevre hızı için 2 kutuplu (3000 d/d sınıfı) motorlar; çap büyüdükçe 4 ve 6 kutuplu motorlar kullanılır. Kesin devir fan üreticisinin performans eğrisinden okunur; motor gücü de bu eğride işletme noktasının gerektirdiği mil gücüne göre belirlenir.
Kapalı Damperle Kalkış Neden Önerilmez?
Santrifüj fanlarda emiş damperini kapatıp yol vermek alışılmış bir yöntemdir. Kılavuz kanatlı aksiyel fanda ise tersine bir durum vardır: debi çok azaldığında kanatların üzerindeki akış kopar (stall), fan dengesiz ve titreşimli çalışır, birçok tasarımda mil gücü de düşük debide yükselir. Bu nedenle kapalı ya da çok kısılmış damperle kalkış motoru rahatlatmaz, aksine zorlayabilir.
Akış kopması bölgesinde uzun süre çalışmanın etkisi motorda da görülür: pervanenin taşıdığı yük her turda dalgalanır, rulmanlara değişken kuvvet biner ve akım salınım yapar. Sistemin direnci fan eğrisinin kararlı bölgesinde kalacak biçimde tasarlanmalıdır. Hangi damper konumunda yol verileceği fan üreticisinin talimatına göre belirlenir.
Kasa İçinde Motor: Bağlantı, Kablo ve Soğuma
Bu fanlarda motor genellikle kasanın merkezinde, kılavuz kanatlara ya da ayrı taşıyıcı kollara bağlı bir göbek içinde durur. Göbek çapı ile motor gövdesi birbirine uygun olmalıdır; bu yüzden fan üreticisi motoru belirli bir gövde büyüklüğü ve bağlantı biçimiyle ister. Kasalı fanlarda en sık görülen bağlantı, motorun göbek plakasına ayaklarıyla ya da B5/B14 flanşıyla oturmasıdır; gövde büyüklüğüne göre B3, B34, B35 ve dikey kurulan kule tipi fanlar için V1, V3, V5, V6, V15 yapıları da mümkündür. Hangi flanşın ve mil çapının geleceğini fan üreticisinin göbek çizimine bakarak siparişte netleştiririz. Flanş tipleri B5 ve B14 flanşlı motorlar sayfasında açıklanır.
Klemens kutusu kasanın içinde kalır; besleme kablosu çoğunlukla bir kılavuz kanadın içinden ya da kasadaki rakordan dışarı çıkarılır. Kutunun hangi yöne bakacağı ve kablo giriş yönü siparişte belirtilmelidir, aksi halde kablo kanadın kesitine sığmayabilir.
Motor fanın taşıdığı havanın içinde soğur. Hava temiz ve ortam sıcaklığındaysa bu bir avantajdır. Fan uzun süre çok düşük debide çalışırsa ya da sıcak, tozlu hava taşırsa motorun ısı atımı zayıflar. Taşınan havanın sıcaklığını siparişte yazın. Durup kalkan, nemli hava taşıyan fanlara yoğuşma ısıtıcısı; erişimi zor kasalara PTC/PT100 sargı sensörü siparişle eklenebilir. Motorlarımızın IP55 koruması toz ve su sıçramasına karşıdır: aşındırıcı gaz akımı, hortumla yıkanan kasa ya da patlayıcı atmosfer bu korumanın kapsamına girmez. Böyle bir hatta fan üreticisi ek önlem almalı ya da özel motor seçilmelidir; durumu talebinizde açıkça yazın.
Kanat Açısı Ayarı ve Hız Kontrolü
Birçok kılavuz kanatlı fanda pervane kanatlarının açısı duruşta ayarlanabilir. Açıyı büyütmek basıncı ve debiyi artırır, motorun çektiği gücü de yükseltir. Fan sahada yeniden ayarlandıysa ayardan sonra motor akımı ölçülmeli ve etiketteki anma akımıyla karşılaştırılmalıdır.
Debiyi işletme sırasında değiştirmek gerekiyorsa frekans konvertörü daha esnek bir yoldur. Trifaze motorlarımızı bir sürücüyle beslemek mümkündür. Fan yükü yavaşladıkça hafiflediği için motorun kendi pervanesi çoğu durumda yeterli soğutmayı sağlar; ancak düşük frekansta yüksek tork uzun süre isteniyorsa ayrı beslenen bir soğutma fanı, sürücü ile motor arasındaki hat uzunsa çıkış filtresi gündeme gelir. Bu iki bilgiyi talebe eklemeniz yeterlidir; konu inverter uyumlu elektrik motorları sayfasında ayrıntılıdır. Hız düşürülürken akış kopması sınırına yaklaşılmaması için konvertörün en düşük frekansı fan üreticisiyle birlikte belirlenmelidir.
Kullanıldığı Yerler ve Örnek HEM Modelleri
Kılavuz kanatlı fanlar yüksek dirençli ama doğrusal hava yollarında tercih edilir: maden ve tünel havalandırması, boya kabini egzozu, uzun kanallı proses havası, soğutma bataryasına hava basan üniteler. Aşağıdaki tablo motor tarafından bakan bir ön eleme sunar.
| Uygulama | Motor için belirleyici konu | Siparişte yazılacak | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Küçük çaplı, yüksek basınçlı proses fanı | Yüksek çevre hızı, 2 kutup | Mil ucu, flanş tipi | 5,5 kW, 2.930 d/d, 132S1-2 pik |
| Boya kabini egzozu | Hava içinde boya buharı, filtre direnci | Taşınan havanın içeriği, kablo çıkışı | 11 kW, 1.465 d/d, 160M-4 pik |
| Uzun kanallı havalandırma hattı | Susturucu ve kanal kayıpları, sürekli çalışma | İşletme noktası, inverter kullanımı | 22 kW, 1.470 d/d, 180L-4 pik |
| Maden veya tünel havalandırması | Büyük pervane ataleti, toz ve nem | Yol verme yöntemi, yoğuşma ısıtıcısı | 37 kW, 985 d/d, 250M-6 pik |
Tablodaki motorlar bir fikir vermek içindir. Doğru motoru; fanın çalışma noktasında çektiği güç, pervanenin istediği devir, göbeğe bağlantı şekli ve havanın koşulları birlikte belirler. Patlayıcı gaz bulunabilen maden ocaklarında standart motor kullanılamaz; bu durum projede ayrıca ele alınır.
Bakımda Motor Tarafını Korumak
Kılavuz kanatlar ve pervane arasındaki boşluk küçüktür. Bir kanat gevşerse ya da pervaneye kir birikirse dengesizlik doğrudan motor rulmanlarına aktarılır. Periyodik kontrolde kanat bağlantıları, pervane temizliği ve rulman sesi birlikte değerlendirilmelidir. Motora erişim çoğu zaman kasanın sökülmesini gerektirdiği için sargı sıcaklığını uzaktan izleyen bir PTC sensörü, bakım aralarındaki sürprizleri azaltır. Rulman yağlaması motor etiketindeki ve katalogdaki talimata göre yapılır.
Talebinizi İletirken
Fanın hangi makinede ya da tesiste çalıştığını, pervanenin istediği güç ve devri, sahadaki gerilimi, motorun göbeğe montaj şeklini, klemens kutusu ve kablo çıkış yönünü, havanın sıcaklığını ve kaç adet gerektiğini yazmanız teklif için yeterlidir. Elinizdeki motorun plakasını çekip gönderirseniz muadilini ondan çıkarırız; nasıl yapılacağı etiket gönderme rehberinde.
Fiyatlar her modelin kendi sayfasında, mağaza bölümünde listelenir. Sorularınızı WhatsApp ya da telefonla iletişim sayfasındaki hatlardan sorabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kılavuz kanatlı fanı damper kapalıyken çalıştırmak motoru korur mu?
Genellikle korumaz. Aksiyel fanlarda debi çok düştüğünde akış kopar ve birçok tasarımda mil gücü artar. Yol verme sırasında damper konumu fan üreticisinin talimatına göre belirlenmelidir.
Motor kasanın içinde kaldığına göre aşırı ısınma nasıl fark edilir?
Motora gözle erişmek zor olduğundan sargıya yerleştirilen PTC ya da PT100 sensörü en pratik yoldur. Sensör sipariş seçeneğidir ve kumanda panosundaki uygun röleye bağlanır.
Eski fanın motorunu değiştirirken nelere dikkat etmeliyim?
Güç ve devrin yanında flanş, mil ucu, kama ve göbeğe oturan gövde ölçüsü eskisiyle uyumlu olmalıdır. Klemens kutusunun konumu da kablonun kılavuz kanattan geçişini etkiler.
Kanat açısını artırırsam daha büyük motor gerekir mi?
Gerekebilir. Açı arttıkça çekilen güç de artar. Ayardan sonra akım ölçülür; etiket değerini aşıyorsa açı geri alınır ya da motor gücü yeniden değerlendirilir.
