Proses ve Fırın Fanı Motoru

Kurutma fırınında, boya fırınında ya da tünel tipi bir ekmek fırınında havayı ürünün çevresinde döndüren sirkülasyon fanı, tesiste en az durması istenen makinelerden biridir: fan durursa fırının içindeki sıcaklık dağılımı bozulur ve parti bekler. Bu sayfa, bu fanları çeviren standart üç fazlı asenkron motoru, motorun fırın ısısından nasıl uzak tutulduğunu ve siparişte hangi bilgilerin istendiğini anlatır. Bütün fan türleri için ortak seçim adımları Fan ve Aspiratör Motorları sayfasında toplanmıştır.

Isı fanın tarafında kalır: motor ile fırın arasındaki ayrım

Bir proses fanında çark sıcak havanın içinde döner, motor ise fırın duvarının ya da tavanının dışında durur. Aradaki uzatılmış mil, mil üzerindeki soğutma diski ve motor bağlantısının önüne konan ısı bariyeri fanı imal eden firmanın tasarımıdır. Milin ne kadar uzun olacağı, diskin çapı ve yalıtımın kalınlığı fan üreticisinin hesabına girer; motor bu parçalar sayesinde sıcak gazla temas etmez.

HEM Motor'un sağladığı taraf bu düzenin dışındaki elektrik motorudur: IP55 koruma, F sınıfı yalıtım, 50 Hz. Kataloğumuzdaki standart tasarım −15 °C ile +40 °C arası ortam sıcaklığı ve 1000 m'ye kadar rakım içindir. Motorun bulunduğu noktada hava +40 °C'nin üzerine çıkıyorsa bu durum sipariş öncesi bildirilmelidir; seçim aşamasında bir üst güç ya da farklı bir yerleşim değerlendirilir.

Yangın veya duman tahliye sınıfı gerektiren uygulamalarda sertifikalı motor gerekir; standart IP55/F motor bu sınıf için tasarlanmamıştır.

Hangi fırında fan ne iş yapar?

Kurutma fırınları (ahşap, tarım ürünü, döküm maçası, tekstil): Fan nemli havayı ürün katmanlarının arasından geçirir, bir bölümünü dışarı atar ve yerine taze hava alır. Tek bir kurutma çevrimi saatlerce, kereste kurutmada günlerce sürebilir.

Boya fırınları: Toz veya yaş boya kürlemesinde fan, ısıyı parçanın her yüzüne eşit taşır.

Ekmek ve gıda fırınları: Konveksiyon, rotatif ve tünel fırınlarda fan pişirme odasındaki havayı karıştırır; buhar ve nem motorun yakınına kadar gelebilir. Hattın diğer tahrikleri için gıda işleme makineleri motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Seramik ve tuğla kurutucular: Yaş ürün yığınlarının arasından sıcak hava geçiren sirkülasyon fanları ile fırındaki fazla ısıyı kurutucuya aktaran transfer fanları burada çalışır. Hattın bütün motorları tuğla, kiremit ve seramik üretim hattı motorları sayfasında anlatılır. Brülöre yanma havası basan fan ise ayrı bir görevdir: brülör fanı elektrik motoru.

Soğuk kalkış: fırın ısınmadan önce motor daha çok yüklenir

Bir fan aynı devirde hacim olarak benzer miktarda hava taşır; fakat soğuk hava sıcak havadan daha yoğundur. Fırın henüz soğukken çark daha ağır bir hava kütlesini itmek zorunda kalır ve milden istenen güç sıcak işletmedekinden yüksek olur. Fan çoğunlukla sıcak çalışma noktasına göre boyutlandırıldığından en zor an sabahki ilk çalıştırma ya da bakım sonrası ilk kalkıştır.

Bu nedenle motor gücü yalnız sıcak işletme değerine bakılarak değil, soğuk kalkış durumu da hesaba katılarak belirlenir; esas alınacak değer fan üreticisinin soğuk hava için verdiği güçtür. Uygulamada üç yol görülür: ısınma süresince damperi kısık tutmak, fanı inverterle düşük devirde başlatıp fırın ısındıkça devri artırmak ya da motoru doğrudan soğuk durum gücüne göre seçmek.

Büyük çaplı çarkların ataleti yüksektir, kalkış uzun sürer. Yol verme yöntemi (yıldız-üçgen, yumuşak yol verici ya da inverter) ve termik koruma ayarı bu uzun kalkışa göre seçilmelidir; aksi hâlde koruma, motor daha devrini almadan devreyi açabilir.

Gece gündüz dönen fan: sürekli işletme, sargı sensörü, hız kontrolü

Proses fanları çoğu zaman vardiyaya göre değil, üretim döngüsüne göre çalışır ve kurutma odalarında hafta boyunca durmayabilir. Kesintisiz işletmede motorun kendi soğutma fanının serin hava emmesi, gövde kanatçıklarının toz ya da boya buharıyla kaplanmaması belirleyicidir.

Sargı sıcaklığını izlemek için PTC termistör veya PT100 sensör sipariş seçeneği olarak eklenebilir; sensör kumanda panosundaki röleye ya da PLC'ye bağlanır. Nemli fırınlarda uzun duruşlarda gövde içinde su toplanmaması için yoğuşma ısıtıcısı da sipariş seçeneğidir.

Hava miktarını fırın sıcaklığına göre ayarlamak isteyen tesisler için inverter uyumlu elektrik motorları sayfası ayrıntı verir. Frekans konvertörüyle sürülen fanlarda üç fazlı serilerimiz kullanılabilir. Fan uzun süre yavaş ve tam yükte dönecekse ayrı soğutma fanı, inverter ile motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi gündeme gelir; bunları siparişte yazın. Fanda çekilen güç devirle kabaca küp oranında artar ya da azalır; bu genel bir kuraldır, gerçek değer sistemin direncine bağlıdır.

Proses türüne göre motor seçimi

Tablo genel bir yol göstericidir; kesin motor seçimi fan üreticisinin verilerine ve sahadaki koşullara bakılarak yapılır.

Montaj: tavandaki dikey motor, yan duvardaki yatay motor

Konveksiyon fırınlarında motor çoğunlukla tavana dikey oturur ve çark aşağı sarkar; bu durumda çarkın ağırlığı ve hava itkisi motor rulmanına eksenel yük olarak biner. Yan duvardan girilen fırınlarda motor yatay durur.

Montaj seçenekleri gövde büyüklüğüne bağlıdır: ayaklı B3, flanşlı B5 ile B14, ayaklı-flanşlı B34 ile B35, dikeyde V1, V3, V5, V6 ve V15. Flanş ile mil ölçüleri sipariş sırasında birlikte netleştirilir. Flanşlı bağlantı için B5 ve B14 flanşlı motorlar sayfasına bakabilirsiniz.

Örnek olarak 1500 d/d sınıfında 132S-4 (5,5 kW, 1460 d/d) ve 11 kW 160M-4 (1465 d/d), daha yavaş dönmesi gereken büyük çarklar için 1000 d/d sınıfında 7,5 kW 160M-6 (970 d/d) pik döküm gövdeli modeller gösterilebilir. Bunlar örnektir; hangi modelin uygun olduğunu fanın yükü, istenen devir, montaj şekli ve işletme koşulları belirler.

Teklif için hangi bilgiler gerekli?

Doğru motoru hızlı belirlemek için bize makine türünü (hangi fırın, hangi fan), motor gücünü (kW), devri (d/d), şebeke gerilimini, montaj tipini ve adet bilgisini iletin. Fırın fanına özel olarak motorun duracağı noktadaki hava sıcaklığını, fan üreticisinin soğuk kalkış gücünü, PTC/PT100 ya da yoğuşma ısıtıcısı ihtiyacını ve inverter kullanılıp kullanılmayacağını da ekleyin.

Mevcut motoru değiştiriyorsanız etiketin fotoğrafı çoğu zaman yeterlidir: motor etiketini gönderin, muadilini bulalım. Standart modeller stoktan teslim edilir; fiyatlı modelleri elektrik motoru satın al bölümünde görebilir, özel durumlar için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Fırın içi 250 °C ise motorum bu sıcaklığa dayanmalı mı?

Hayır. Fırın içindeki sıcaklığa çark maruz kalır; motoru koruyan uzatılmış mil, soğutma diski ve ısı bariyeri fan üreticisinin tasarımıdır. Motor için önemli olan, durduğu yerdeki ortam sıcaklığıdır; bu değer +40 °C'yi geçiyorsa siparişte belirtin.

Sıcakta rahat çalışan fan neden soğuk sabahlarda termik attırıyor?

Soğuk hava daha yoğun olduğundan fan aynı devirde daha fazla güç çeker. Damperi ısınma süresince kısmak, inverterle düşük devirde başlatmak veya motoru soğuk durum gücüne göre seçmek bu sorunu giderir; termik ayarı da uzun kalkışa uygun yapılmalıdır.

Boya fırını fanı için PTC mi PT100 mü seçmeliyim?

PTC belirli bir eşikte sinyal veren basit bir korumadır; PT100 sıcaklığı sürekli ölçer ve PLC'de izlenebilir. İkisi de sipariş seçeneğidir; panonuzdaki röle veya giriş tipine göre karar verin.

Konveksiyon fırınında dikey duran motoru yatay modelle değiştirebilir miyim?

Hayır; motor fırındaki konumuna uygun montaj tipiyle sipariş edilmelidir. Dikey ve mili aşağı bakan düzen için V1 gibi dikey montaj seçilir, flanş ve mil ölçüsü siparişte teyit edilir.

Ekmek fırınının fan motoru kesintisiz çalışabilir mi?

Standart üç fazlı motorlar sürekli çalışmaya uygundur; buhar ve nemin motora ulaşmaması, soğutma havasının serin olması gerekir.