English
Français
Türkçe
Español
Русский
Geriye eğik kanatlı fan, kanatları dönme yönünün tersine yatırılmış bir santrifüj fandır. Kanatlar düz sac (geriye eğimli), kavisli ya da uçak kanadı kesitinde (airfoil) olabilir. Hava çarktan nispeten düşük teğetsel hızla çıkar; bu yüzden aynı basınç için daha yüksek devirde döner ama enerjiyi havaya verimli biçimde aktarır. Klima santrallerinden proses egzozuna, kazan yakma havasından temiz hava aspirasyonuna kadar geniş bir alanda kullanılır. Fan türlerinin bütünü fan ve aspiratör motorları sayfasında yer alıyor; burada geriye eğik çarkın motor seçimine etkisine odaklanıyoruz.
Kendini Sınırlayan Güç Eğrisi
Geriye eğik çarkın en bilinen özelliği, mil gücünün debi arttıkça bir tepe değere ulaşıp sonra düşmesidir. Bu özelliğe aşırı yüklenmeyen (non-overloading) karakteristik denir. Kanal direnci beklenenden düşük çıksa, bir damper tam açık kalsa ya da filtre sökülse bile çekilen güç bu tepe değeri aşmaz.
Motor seçimi bu tepeye göre yapıldığında, sistemdeki değişiklikler motoru aşırı yüke sokmaz. Tasarım noktasına göre seçilen ve tepe değere pay bırakmayan bir motor ise işletme koşulları değiştiğinde zorlanabilir. Fan üreticisinin eğrisinde hem çalışma noktasındaki gücü hem de eğrinin tepe gücünü okumak, motoru buna göre seçmek sağlıklı yoldur.
Daha Yüksek Devir, Daha Ağır Çark
Bu çark tipi aynı basıncı üretmek için öne eğik çarka göre daha yüksek çevre hızına ihtiyaç duyar. Doğrudan akuple fanlarda bu nedenle 2 kutuplu (3000 d/d sınıfı) ve 4 kutuplu (1500 d/d sınıfı) motorlar sık kullanılır; büyük çaplı çarklarda 6 kutup da görülür. Kayışlı düzenlerde istenen fan devri kasnak oranıyla elde edilir.
Geriye eğik çarklar genellikle kalın sacdan, az sayıda ama büyük kanatla yapılır ve kütleleri yüksektir. Yüksek devirle birleşince kalkışta motorun hızlandırması gereken kinetik enerji büyür. Bu, uzun kalkış süresi ve bu süre boyunca yüksek akım demektir. Yol verme yöntemi (yıldız-üçgen, yumuşak yol verici ya da konvertör) ve termik rölenin açma sınıfı bu süreye göre seçilmelidir; aksi halde koruma fan devrine ulaşmadan açabilir.
Tahrik Düzeni ve Rulman Yükleri
Çark doğrudan motor miline takıldığında ağırlığı ve kalan balans hatası motor rulmanlarına biner. Yüksek devirde küçük bir dengesizlik bile belirgin titreşime dönüşür. Bu nedenle çark değişiminden ya da temizliğinden sonra balans kontrolü yapılmalıdır.
Kayışlı düzende motor kızak üzerinde durur ve kayış gerginliği miline yanal yük uygular. Gerginlik üreticinin önerdiği değerde tutulmalı, kasnak mil omzuna yakın takılmalıdır. Yüksek yanal yük beklenen büyük fanlarda bunu siparişte belirtmeniz rulman düzeninin değerlendirilmesini sağlar.
Gövde büyüklüğüne göre ayaklı (B3), flanşlı (B5, B14), ayaklı-flanşlı (B34, B35) ve dikey (V1, V3, V5, V6, V15) bağlantılar sunulur; mil ve flanş ölçüleri siparişte fan çizimine göre kesinleşir. Ayaklı-flanşlı yapılar için B34/B35 motorlar sayfasına göz atabilirsiniz.
Kanat Biçimi ve Taşınan Hava
Düz geriye eğimli kanat hafif tozlu havada çalışabilir; toz kanat yüzeyine daha az tutunur. Uçak kanadı kesitli kanatlar en verimli seçenektir ama genellikle içi boştur; aşındırıcı tozda kanat delinirse içine malzeme dolar ve çark balansı ani biçimde bozulur. Bu durum motor rulmanlarında hızlı hasara yol açabilir. Tozlu hatlarda çark tipinin taşınan havaya uygun seçilmesi fan üreticisinin işidir; motor tarafında yapılacak şey titreşimi izlemek ve rulmanları zamanında yağlamaktır.
Motor sıcak ya da kirli havanın dışında konumlanmalıdır. IP55 koruma toza ve su sıçramasına karşıdır; sıcak gaz akımı, aşındırıcı buhar, basınçlı su ile yıkama ya da patlayıcı ortam bu korumanın kapsamında değildir ve fan üreticisinin ek önlemini ya da özel motoru gerektirir. Nemli ortamda duruşlarda yoğuşma ısıtıcısı, sargı sıcaklığını izlemek için PTC/PT100 sensörü siparişle eklenebilir.
Değişken Debide Hız Kontrolü
Geriye eğik fanlar verimli oldukları için değişken debili sistemlerde konvertörle sürülmeye uygundur. Debiyi damperle kısmak yerine devri düşürmek, fan yükünün devirle yaklaşık küp oranında azalmasından yararlanır; ilişki yaklaşıktır ve sistemin direncine bağlıdır. Trifaze motorlarımız sürücüyle beslenebilir; uzun süre düşük devirde yüksek tork gerektiğinde ayrı soğutma fanı, motor kablosu uzun olduğunda çıkış filtresi değerlendirilir. Ayrıntılar inverter uyumlu elektrik motorları sayfasındadır. Devri şebeke frekansının üzerine çıkarmak ise hem çarkın izin verilen en yüksek devrini hem de motor gücünü aşabilir; bu adım fan üreticisinin onayıyla atılmalıdır.
Geriye Eğik Fanlar İçin Örnek HEM Modelleri
| Uygulama | Tahrik | Seçimde bakılacak | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Küçük temiz hava aspiratörü | Doğrudan akuple, 6 kutup | Çark çapı, sessiz çalışma | 3 kW, 968 d/d, 132S-6 pik |
| Yakma havası veya proses fanı | Doğrudan akuple, 2 kutup | Yüksek çevre hızı, balans | 15 kW, 2.945 d/d, 160M2-2 pik |
| Proses egzozu, değişken debi | Kayışlı veya doğrudan, konvertörlü | Eğrinin tepe gücü, kalkış süresi | 45 kW, 1.485 d/d, 225M-4 pik |
| Büyük debili ana fan | Kayışlı veya kaplinli | Ağır çark ataleti, yol verme | 90 kW, 1.486 d/d, 280M-4 pik |
Bu motorlar yalnız başlangıç önerisidir; kesin seçimi fanın tepe gücü, gerekli devir, bağlantı şekli ve ortam koşulları belirler. 75 kW ve üzerindeki modellerimizin servis faktörü 1,15'tir.
Teklif İsterken
Fanın bulunduğu makine ya da tesis, çark tipi, gerekli güç (tercihen eğrinin tepe gücüyle birlikte), devir, şebeke gerilimi, montaj biçimi, tahrik şekli, yol verme yöntemi ve adet bilgisi teklif için yeterlidir. Mevcut bir motoru değiştiriyorsanız etiketinin fotoğrafını eklemeniz işi hızlandırır.
Ürünlerin fiyatları mağaza sayfalarımızda görünür. WhatsApp ve telefonla ulaşmak için iletişim sayfasını kullanın.
Sık Sorulan Sorular
Geriye eğik fanda motor aşırı yüklenebilir mi?
Motor eğrinin tepe gücüne göre seçildiyse debi değişimleri onu aşırı yüke sokmaz. Yalnız tasarım noktasına göre seçilmiş ve pay bırakılmamış bir motor ise sistem direnci düştüğünde zorlanabilir.
Bu fanın kalkışı neden uzun sürüyor?
Çark kalın sacdan yapılmış ve ağırdır, üstelik yüksek devirde döner. Motorun hızlandırması gereken kinetik enerji büyük olduğundan kalkış süresi uzar; yol verme yöntemi ve termik ayarı buna göre seçilir.
Fan devrini konvertörle 50 Hz üzerine çıkarabilir miyim?
Önce çarkın izin verilen en yüksek devri ve motorun gücü kontrol edilmelidir. Güç devirle hızla arttığı için küçük bir artış bile motoru anma değerinin üzerine taşıyabilir.
Uçak kanadı kesitli çark tozlu havada sorun çıkarır mı?
Aşındırıcı tozda içi boş kanat delinip malzemeyle dolabilir ve çarkın balansı bozulur. Titreşim motor rulmanlarına yansır; bu hatlarda çark tipi fan üreticisiyle birlikte belirlenmelidir.
