English
Français
Türkçe
Español
Русский
Bir ekmek ya da bisküvi fabrikasında fırın, ısıyı brülör veya rezistanstan alır; ama hamuru içeri taşıyan bant, sıcak havayı dolaştıran fanlar ve raf arabasını çeviren tabla elektrik motoruyla çalışır. Bu sayfa, gıda işleme ve hazırlama makinelerinin motorlarını anlattığımız bölümün bir parçasıdır ve endüstriyel fırınlarda hangi motorun hangi işi yaptığını, sıcaklığın motor seçimini nasıl etkilediğini ele alır.
Fırın tipine göre motorun gördüğü iş
Endüstriyel fırınlar ısıtma yönteminden çok ürünün fırın içinde nasıl ilerlediğine göre ayrılır. Motor açısından üç düzen öne çıkar:
- Tünel fırın: Hamur ya da tepsiler, onlarca metre uzunluğundaki bir tel örgü veya çelik bant üzerinde fırının bir ucundan girip öbür ucundan pişmiş çıkar. Bandı çeken tahrik tamburu fırının çıkış tarafındadır; motor redüktör üzerinden bu tamburu çok yavaş ve kesintisiz döndürür. Pişirme süresini bant hızı belirler.
- Döner raflı (rack) fırın: Tepsi arabası fırının içine itilir, tavandaki bir kanca ya da tabandaki döner tabla arabayı pişirme boyunca döndürür. Bu dönüşü küçük güçlü, redüktörlü bir motor sağlar; yanında sıcak havayı üfleyen bir fan motoru bulunur.
- Katlı (deck) fırın: Ürün taş ya da sac tabanlar üzerinde sabit durur. Motor genellikle yalnız buhar düzeneğinde, baca çekişinde veya yükleme arabasında görülür.
Bant tahriki: düşük hız, uzun hat
Tünel fırın bandı dakikada birkaç metre gibi düşük hızlarda ilerler. Bu nedenle tahrikte 4 ya da 6 kutuplu bir motor ve yüksek oranlı bir redüktör birlikte kullanılır; redüktörün çıkış devri ve tork değeri fırın üreticisinin hesabına dayanır. Motor değiştirilirken redüktör oranı, flanş tipi ve mil çapı aynı tutulmalıdır. Redüktöre bağlanan motorlar için redüktörlü tahrik sayfamıza bakabilirsiniz.
Bant hızı ürün değiştikçe ayarlandığı için tünel fırınların büyük çoğunluğunda motor bir frekans konvertörüyle sürülür. HEM'in trifaze serisi konvertörle hız ayarına elverişlidir. Bant çok yavaş ama tam yükle dönüyorsa motorun kendi fanı yeterli hava basamayabilir; böyle durumlarda bağımsız bir soğutma fanı eklenir. Konvertör panodan uzaksa kablo boyuna göre dv/dt veya sinüs filtresi düşünülür. Bu bilgileri siparişle birlikte paylaşmanız yeterlidir; ayrıntı inverterle kullanılan motorlar sayfasında.
Bandın kalkışı kolaydır ama ilk sabah ısınmasında bant metal genleştikçe gerilir; gergi ayarı yanlışsa motor akımı yükselir. Bant kayması ya da kopması durumunda hattı durduran sensörler fırın üreticisinin kumanda sistemine aittir.
Konveksiyon ve sirkülasyon fanları
Konveksiyonlu ve döner raflı fırınlarda pişirme odasındaki havayı bir radyal fan dolaştırır. Fan çarkı sıcak bölmede, motor ise fırın duvarının dış yüzünde durur ve uzun bir milin ucundan çarkı çevirir. Burada iki nokta önemlidir: fan gücü devirle yaklaşık küp oranında değişir, yani devri yükseltmek motor yükünü hızla artırır; ikincisi mil üzerinden ısı motor yatağına doğru taşınır. Fırın üreticileri bu yüzden mil üzerine soğutma kanatları ya da yalıtımlı bir ara parça koyar.
Brülörlü fırınlarda yanma havasını sağlayan ayrı bir fan vardır; bu konu brülör fanı motorları sayfasında, yüksek sıcaklıktaki proses fanları ise proses ve fırın fanı sayfasında ele alınır. HEM Motor bu fanlar için standart trifaze motor sağlar; yüksek sıcaklık veya duman tahliyesi için sertifikalı bir motor iddiası taşımaz.
Sıcak ortam, un tozu ve temizlik
Fırın hattında motorun en büyük düşmanı çevresindeki ısıdır. Fırın duvarından yayılan sıcaklık ve tavanda biriken sıcak hava, motorun soğutma havasını ısıtır. Motorun yer aldığı noktanın sıcaklığı katalogdaki ortam sınırını aşıyorsa bunu siparişte bildirin; bu durumda motor gücünde pay bırakmak ya da motoru ısıdan uzaklaştırmak gerekebilir. Sargı sıcaklığını izlemek için PTC veya PT100 sensör sipariş aşamasında eklenebilir.
Hamur hazırlama tarafından gelen un tozu fan kapağına yapışır ve nemle birleşince hamurlaşır. Kapağın düzenli temizlenmesi soğutmayı korur. IP55 koruma tozun içeri girmesine ve su sıçramasına karşıdır; basınçlı suyla yıkama, ürünle temas ya da hijyenik tasarım şartı bu standart motorun tasarımına dahil değildir. Böyle bir şart varsa makine üreticisinin koruma önlemi veya özel motor gerekir; siparişte belirtin.
Bağlantı şekli ve yerleşim
Bant tahrikinde motor çoğu zaman redüktöre flanşla (B5 ya da B14) bağlanır; fan motorları ise fırın duvarına konsol üzerinden ayaklı (B3) ya da ayak-flanş birlikte (B35) yerleştirilir. Dikey milli tabla tahriklerinde V1 gibi dikey düzenler gerekir. HEM, gövde ölçüsüne göre ayaklı, flanşlı, ayak-flanşlı ve dikey seçenekler sunar; flanş ile mil ölçüsünü siparişte sizinle teyit ederiz. Küçük pastanelerdeki döner raflı fırınlarda üç faz yoksa 0,18–5,5 kW aralığındaki monofaze motor serimiz değerlendirilebilir.
Fırın hattı için örnek HEM modelleri
| Fırın bölümü | Motorun işi | Bakılacak değer | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Döner raflı fırın tablası | Arabayı yavaş döndürmek | Redüktör oranı, monofaze/trifaze besleme | 0,75 kW 80M2-4 (1.420 d/d) |
| Konveksiyon fanı | Pişirme havasını dolaştırmak | Fan devri, mil ısısı | 1,5 kW 90S-2 (2.895 d/d) |
| Tünel fırın bandı | Sürekli, düşük hızlı çekiş | Konvertörle hız aralığı, harici fan | 2,2 kW 100L1-4 (1.450 d/d) |
| Tünel fırın sirkülasyon fanı | Bölgeler arası sıcak hava | Ortam sıcaklığı, PTC seçeneği | 4 kW 112M-4 (1.450 d/d) |
Tablodaki modeller yalnız örnektir; kesin seçim fırının yükü, istenen devir, montaj ve çalışma koşulları birlikte değerlendirilerek yapılır.
Motor talebi için gereken bilgiler
Arızalanan motorun etiketi okunuyorsa fotoğrafını göndermeniz işi hızlandırır; yöntemi etiketten muadil motor bulma yazımızda anlattık. Etiket yoksa şunları iletin: makine tipi (tünel, döner raflı, katlı fırın) ve motorun yeri (bant, fan, tabla), motor gücü (kW), devir (d/d), şebeke gerilimi, montaj şekli, motorun yakınındaki tahmini sıcaklık ve kaç adet istediğiniz.
Modellerin tamamı ve fiyatları mağazamızda yer alır. Teklif ve teknik sorular için WhatsApp veya telefonla yazabilirsiniz; numaralar iletişim sayfamızda.
Sık Sorulan Sorular
Fırın fanı motorunu daha yüksek devirli bir motorla değiştirebilir miyim?
Önerilmez. Fan gücü devir arttıkça hızla büyür; daha hızlı dönen çark motoru aşırı yükleyebilir ve fırın içindeki hava dağılımını bozar. Makinenin tasarlandığı devirde kalmak en güvenli yoldur.
Tünel fırın bandı sabah ilk çalıştırmada neden daha fazla akım çekiyor?
Soğuk fırında bant ve tamburlar henüz genleşmemiştir; gergi, ısınmış duruma göre ayarlıysa bant sıkı kalır. Fırın ısındıkça akım normale döner. Fark büyükse gergi ayarını ve tambur yataklarını kontrol ettirin.
Fan motorunun yatakları neden sık değişiyor?
Fırın içinden mil üzerinden gelen ısı, motorun ön yatağındaki gresi yaşlandırır. Mil üzerindeki soğutma kanadının ve yalıtım parçasının yerinde olup olmadığını kontrol edin; motorun yakın çevresindeki sıcaklığı siparişte bildirin.
Döner raflı fırında tabla motoru durunca araba neden dönmüyor?
Tabla motoru redüktör üzerinden arabayı çevirir; motor durduysa önce termik koruma, sonra redüktör ve kanca bağlantısı kontrol edilir. Motor çalışıyor ama araba dönmüyorsa sorun çoğunlukla mekanik aktarmadadır.
