Fındık, fıstık, leblebi ya da kahve çekirdeği kavuran bir makinede ısıyı brülör veya rezistans verir; ürünü çeviren, soğutan ve dumanı çeken ise birkaç ayrı elektrik motorudur. Bu yazı gıda işleme ve hazırlama makineleri elektrik motorları başlığının bir parçasıdır ve yalnız kavurma makinesindeki tahrikleri inceler.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – kuruyemiş kavurma makinesi tahriki için örnek motor
Fotoğrafta HEM Motor'un trifaze elektrik motoru görülüyor; kavurma makinesinin kendisi değildir.

Kavurucunun İçinde Kaç Motor Döner?

Kesikli (parti usulü) tamburlu bir kavurucuda genellikle dört hareket vardır. Ana motor delikli ya da kapalı tamburu yavaşça döndürür ve tamburun içindeki kanatlar taneleri sürekli alt üst eder. Kavurma bitince kapak açılır, ürün yuvarlak bir soğutma teknesine dökülür; teknenin ortasındaki karıştırıcı kollar ayrı bir motorla döner. Teknenin altındaki fan, taneler arasından oda havasını emerek ürünün ısısını hızla alır. Dördüncü motor ise tamburdaki sıcak havayı ve kavurma dumanını bacaya veya siklona gönderen çekiş fanıdır.

Leblebi ve çekirdek kavuran tava tipi makinelerde tambur yerine sabit bir kazan ve içinde dönen bir karıştırıcı bulunur. Büyük tesislerde ise ürünü bant ya da titreşimli tabla üzerinde sıcak hava tünelinden geçiren sürekli kavurucular kullanılır. Hangi tip olursa olsun, ısıtma tarafı makine üreticisinin işidir; HEM Motor bu hareketleri sağlayan standart asenkron motorları sunar.

Tambur Tahrikinde Yük Nasıl Değişir?

Tambur boşken motor yalnız tamburun kendi ağırlığını ve yatak sürtünmesini yener. Ürün yüklendiğinde yük belirgin biçimde artar, çünkü kanatlar her turda tanelerin bir kısmını kaldırıp yeniden bırakır. Kavurma ilerledikçe taneler nemini kaybeder ve hafifler; akım değeri bu nedenle partinin sonuna doğru biraz düşer. Bu değişim normaldir; motoru seçerken başlangıçtaki dolu tambur yükü esas alınır.

Tamburun büyük kütlesi ve içindeki ürün, kalkışta önemli bir atalet oluşturur. Elektrik kesildiğinde ya da brülör arıza verdiğinde tamburun yeniden çalıştırılması gerekir, çünkü duran sıcak tamburda ürün yanar. Motorun dolu tamburu ağır kalkışla harekete geçirebilmesi için güç değeri makine üreticisinin verisine göre seçilmeli, kalkış yöntemi de buna göre planlanmalıdır.

Devir, Redüktör ve Kayış Düzeni

Tambur çok düşük devirde döner; motorun devri bir redüktör, zincir dişli ya da kayış-kasnak düzeniyle indirilir. Küçük makinelerde motor ile redüktör çoğunlukla aynı şasi üzerinde, tamburun arka tarafında durur. Redüktör seçimi ve flanş eşleşmesi için redüktör için elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Fındık ile kahve, ya da iri badem ile küçük ay çekirdeği aynı tambur devrinde iyi kavrulmaz. Bu yüzden pek çok üretici tambur motorunu frekans konvertörüyle sürer ve devri ürüne göre ayarlar. HEM'in trifaze motorları konvertörle çalıştırılabilir; tambur sürekli yavaş tutulacaksa motorun kendi fanı az hava üretir, bu durumda ayrı fan değerlendirilir. Uzun kablo mesafesi varsa filtre gerekip gerekmediğini konuşmak için inverter uyumlu elektrik motorları sayfası yardımcı olur.

Soğutma Teknesi ve Çekiş Fanı

Soğutma teknesindeki karıştırıcı kollar düşük devirde döner, ancak tekneye boşaltılan sıcak ürün aniden yük bindirir; bu motor redüktörlü ve dikey milli bir yapıda olabilir. Teknenin altındaki emiş fanı ile tamburun çekiş fanı ise sürekli yük taşır. Fan gücü devirle yaklaşık küp oranında değiştiği için fan devrini düşürmek motor yükünü önemli ölçüde azaltır; gerçek fark kanal ve siklon direncine bağlıdır.

Çekiş fanı sıcak ve yağlı dumanı taşır. Motorun kendisi bu hava akımının dışında, fan gövdesinin yanında durmalı ve mil ile çark arasındaki ısı köprüsü makine tasarımında hesaba katılmalıdır.

Sıcaklık, Yağlı Toz ve Kabuk Kırıntısı

Kavurma hattının çevresi sıcaktır ve motorlar tamburun ışıdığı ısıya yakın durur. Motorun etiket değerleri belirli bir ortam sıcaklığı için verilir; motor bölmesi bunun üstüne çıkıyorsa sipariş sırasında bunu belirtin. Kavrulan fıstık ve fındıktan çıkan yağlı toz ile zar kırıntıları fan kapağının ızgarasını tıkar; gövdedeki soğutma kanatları bu tabakayla örtülürse motor ısınır. Haftalık kuru temizlik ve fan kapağının kontrolü iyi bir alışkanlıktır.

IP55 sınıfı toz girişini sınırlar ve sıçrayan suya karşı korur. Gıda ile doğrudan temas, basınçlı suyla yıkama ya da hijyenik tasarım bu standart motorun kapsadığı koşullar değildir; motor, makinenin kapalı bölmesinde kalmalıdır. Sargı sıcaklığını izlemek için PTC veya PT100 sensörü, uzun duruşlarda nem toplanmasını önlemek için yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneği olarak eklenebilir.

Bağlantı Şekli ve Küçük Kavurucular

HEM motorları gövde boyutuna bağlı olarak ayaklı B3, flanşlı B5 ve B14, ayak ile flanşı birlikte taşıyan B34 ve B35 ile dikey V1, V3, V5, V6, V15 yapılarında verilebilir. Eski motorun flanş çapı ve mil ölçüsü değişimden önce siparişte birlikte netleştirilir.

Kuruyemişçi dükkânlarındaki küçük tava ve tambur kavurucuları çoğunlukla 230 V ile çalışır. Üç faz bulunmayan yerler için 0,18–5,5 kW aralığındaki monofaze motor serisi değerlendirilebilir; dolu tamburla kalkışın monofaze motorla yeterli olup olmadığı makineye göre kontrol edilmelidir.

Kavurma Hattı İçin Örnek HEM Modelleri

HareketMotorun işiSeçimde dikkatÖrnek HEM modeli
Parti tipi tamburDolu tamburu redüktörle çevirirYüklü kalkış, devir ayarı1,5 kW, 1.445 d/d, 90L-4 alüminyum
Soğutma teknesi karıştırıcısıSıcak ürünü kollarla karıştırırDikey montaj, ani yük0,55 kW, 1.400 d/d, 80M1-4 alüminyum
Duman çekiş fanıTamburdaki sıcak havayı çekerSürekli yük, ısıdan uzak konum1,1 kW, 2.880 d/d, 80M2-2 alüminyum
Büyük sürekli kavurucu tamburuAğır tamburu uzun süre döndürürAtalet, sıcak ortam4 kW, 1.450 d/d, 112M-4 pik

Tablodaki modeller örnektir; kesin seçim tamburun kapasitesi, ürün türü, istenen devir, montaj ve çalışma ortamı birlikte değerlendirilerek yapılır.

Teklif İçin Hangi Bilgiler Gerekli?

Bize makinenin türünü (tambur, tava ya da sürekli kavurucu) ve motorun hangi hareketi yaptığını yazın. Motorun güç ve devir değerlerini, tesisinizdeki gerilimi (230 V ya da 400 V), montaj tipini, konvertör kullanıp kullanmadığınızı ve kaç adet gerektiğini ekleyin. Eski motorun etiket fotoğrafını göndermek muadil bulmayı hızlandırır.

Model fiyatları elektrik motoru mağazamızda yer alır. Teklif ve teknik sorular için WhatsApp ya da telefonla iletişim sayfamızdaki numaralara ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kavurma sırasında elektrik kesilirse motor tamburu yeniden döndürebilir mi?

Doğru seçilmiş bir motor dolu tamburu yeniden harekete geçirir. Güç değeri makine üreticisinin verisine göre seçildiyse ve kalkış yöntemi buna uygunsa sorun beklenmez; motor zorlanıyorsa redüktör ve kayış durumu da kontrol edilmelidir.

Tambur motorunu frekans konvertörüyle sürmek mantıklı mı?

Farklı ürünleri aynı makinede kavuruyorsanız evet. Devri ürüne göre ayarlamak kavurma kalitesini kolaylaştırır; sürekli düşük devirde çalışılacaksa ayrı fan ihtiyacı siparişte konuşulur.

Motor neden partinin başında daha çok akım çekiyor?

Başlangıçta taneler nemli ve ağırdır, tamburdaki yük en yüksek düzeydedir. Ürün kurudukça yük azalır; bu davranış kavurucuların doğal çalışma biçimidir.

Çekiş fanı motoru sık ısınıyorsa ne yapmalı?

Önce fan kapağında ve gövde kanatlarında yağlı toz birikimi olup olmadığına bakın. Ardından fanın çektiği havanın sıcaklığını ve kanal direncini kontrol edin; motorun sıcak hava akımına çok yakın olması da ısınmaya yol açar.