English
Français
Türkçe
Español
Русский
Şişeye ayran, yağ ya da meyve suyu dolduran bir makine ile poşete un, şeker veya baharat dolduran bir makine dışarıdan benzer görünse de içlerindeki motorların işi birbirinden oldukça farklıdır. Bu sayfa gıda makineleri elektrik motorları başlığının bir parçasıdır; dolum makinelerinde standart trifaze motorun nerede çalıştığını, nerede başka bir tahrik türünün devreye girdiğini anlatır.
Bir dolum makinesinde kaç motor çalışır?
Küçük bir yarı otomatik makinede tek bir motor bulunabilir; tam otomatik bir hatta ise sayı ondan fazlaya çıkar. Tipik bir dolum hattında şu tahrikler yer alır:
- Şişe veya kabı makineye getiren ve dolu ürünü çıkaran taşıma bandı,
- Döner (rotary) makinelerde dolum tablasını ve yıldız çarklarını birlikte döndüren ana tahrik,
- Sıvıyı depodan dolum başlıklarına gönderen ürün pompası,
- Toz dolumda haznedeki ürünün köprü yapmasını önleyen karıştırıcı ve hazneyi besleyen helezon,
- Kapak besleme elevatörü, vakum pompası ve toz emme fanı gibi yardımcı birimler.
Bu tahriklerin büyük kısmı standart üç fazlı asenkron motorla çalışır. Dozu doğrudan ölçen elemanın (pistonlu dolumda pistonun, helezonlu toz dolumda dozaj helezonunun) hassas konumlanması gerekiyorsa çoğu modern makinede servo ya da step motor kullanılır; bu motor türleri HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz.
Sıvı dolumda motorun görevi
Sıvı dolum makineleri doz ölçme yöntemine göre ayrılır: seviye ile dolum, zaman-basınç ile dolum, pistonlu (hacimsel) dolum ve debimetreli dolum. Seviye ve zaman esaslı makinelerde doz, valflerin açık kalma süresi veya şişedeki sıvı seviyesiyle belirlenir; motor burada ürün pompasını sabit hızda çevirir ve tabla ile bandı yürütür.
Döner makinelerin ana tahriki genellikle redüktörlü bir motordur; tablayı, giriş-çıkış yıldızlarını ve kapama kafalarını dişli dizisiyle aynı ritimde döndürür. Bu senkron ilişki mekanik olarak kurulduğu için motorun devri değil, redüktör çıkışındaki hız önemlidir; hat hızı çoğunlukla bir frekans konvertörüyle ayarlanır. Ürün pompası için genel seçim bilgisi pompa elektrik motorları sayfamızda, ana tahrik için redüktör uyumu redüktörlü uygulamalar sayfasında bulunur.
Viskoz ürünlerde (bal, tahin, sos, sıvı yağ) pompanın yükü artar ve soğuk günlerde ürün koyulaştıkça motor daha fazla akım çeker. Pompa motorunu seçerken ürünün en soğuk hâlindeki akışkanlığı düşünülmelidir.
Toz dolumda motorun görevi
Toz ve granül ürünlerde iki ana yöntem görülür: hacimsel kaplı (cup) dolum ve helezonlu (auger) dolum. Kaplı sistemde dönen bir disk üzerindeki ölçü kapları ürünle dolar ve sırayla boşaltılır; diski bir redüktörlü asenkron motor çevirir. Helezonlu sistemde ise doz, helezonun yaptığı tur sayısıyla ölçülür. Eski ve basit makinelerde bu helezonu kavrama-fren ünitesi üzerinden sürekli dönen bir asenkron motor çevirir; yenilerinde servo tahrik yaygındır.
Un, süt tozu veya pudra şekeri haznede kolayca köprü kurar ve akışı keser. Bunu önlemek için haznenin içinde yavaş dönen bir karıştırıcı bulunur. Bu karıştırıcı, hazneyi dolduran besleme helezonu ve dolum sırasında havaya kalkan tozu toplayan emiş fanı standart trifaze motorla çalışan tipik tahriklerdir.
Toz, nem ve temizlik koşulları
Toz dolum alanında ince partiküller motor gövdesine ve fan kapağına yapışır. Şeker ve süt tozu nemle birleşince sertleşen bir kabuk oluşturur; bu kabuk soğutmayı bozar ve motorun ısınmasına yol açar. Düzenli kuru temizlik ve fan ızgarasının açık tutulması motor ömrünü korur.
Sıvı dolumda ise sorun damlama ve yıkamadır. HEM motorlarının IP55 koruma sınıfı toza ve su sıçramasına karşı koruma sağlar; ancak basınçlı veya köpüklü yıkama, ürünle doğrudan temas ve hijyenik tasarım gerekleri bu standart motor için öngörülmemiştir. Motor dolum bölgesine yakınsa veya hat sıkça yıkanıyorsa makine üreticisinin koruma önlemi (motoru tablanın altında kapalı bir bölmeye almak, damlama siperi) ya da özel motor gerekir; bunu siparişte belirtin. Sargı sıcaklığını izlemek için PTC veya PT100 sensör ve soğuk depolara yakın hatlarda yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçenekleridir.
Montaj, devir ve hız kontrolü
Dolum makinelerinde yer dar olduğundan motorlar çoğunlukla redüktöre flanşla (B5 veya B14) bağlanır ya da tablanın altına dikey konumda yerleştirilir. HEM motorları gövde büyüklüğüne göre B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1, V3, V5, V6, V15 olarak sunulur; flanş ve mil ölçüsü siparişte teyit edilir. Flanşlı tipler için B5 ve B14 flanşlı motorlar sayfasına göz atabilirsiniz.
Bant, tabla ve pompa hızlarının ürün ve şişe boyuna göre değiştirilmesi gerektiğinden frekans konvertörü bu makinelerde neredeyse standarttır. HEM'in üç fazlı motorları konvertörle hız kontrolüne uygundur. Motor uzun süre düşük devirde tam torkla çalışacaksa ayrı bir fan gerekebilir; pano ile motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi düşünülür. Bu koşulları siparişte iletin; ayrıntılar inverter uyumlu motorlar sayfasında. Tek fazlı beslemeyle çalışan küçük masaüstü dolum makineleri için 0,18–5,5 kW aralığındaki monofaze motor serimiz de değerlendirilebilir.
Dolum hattı için örnek HEM motorları
| Tahrik | Çalışma biçimi | Seçimde dikkat edilecek nokta | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Toz haznesi karıştırıcısı | Yavaş, sürekli, redüktörlü | Redüktör flanşı, toz birikimi | 0,37 kW 71M2-4 (1.340 d/d) |
| Giriş-çıkış taşıma bandı | Sürekli, konvertörle hız ayarı | Hat hızı aralığı, düşük devirde soğutma | 0,55 kW 80M1-4 (1.400 d/d) |
| Sıvı ürün pompası | Sürekli, ürün viskozitesine bağlı | Pompa devri, en soğuk ürün koşulu | 0,55 kW 71M2-2 (2.750 d/d) |
| Döner makinenin ana tahriki | Sürekli, dişli dizisiyle senkron | Redüktör çıkış hızı, kalkışta tabla ataleti | 2,2 kW 100L1-4 (1.450 d/d) |
Tablodakiler örnek modellerdir; kesin seçim makinenin yükü, gereken devir, montaj ve çalışma koşullarına göre belirlenir.
Sipariş öncesi bize iletmeniz gerekenler
Arızalanan ya da yenilenecek motorun etiket fotoğrafı, muadil bulmanın en hızlı yoludur; bunun için motor etiketi gönderme sayfamızı kullanabilirsiniz. Etiket yoksa makine türünü (sıvı mı toz mu, döner mi doğrusal mı), motorun hangi tahrikte olduğunu, güç (kW), devir (d/d), şebeke gerilimi, montaj tipi (flanşlı, ayaklı, dikey), mil çapı ve adet bilgisini yazın. Hat kuran makine üreticileri bir makinedeki tüm motorları tek listede gönderebilir.
Modellerin güncel fiyatlarını elektrik motoru satın al sayfasında bulabilirsiniz. Teklif ve teknik soru için WhatsApp ve telefon numaralarımız iletişim sayfasındadır. Paketleme tarafındaki diğer makineler için ambalaj ve paketleme makineleri motorları sayfasına da bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Helezonlu toz dolum makinemin dozaj motoru servo; yerine standart motor takabilir miyim?
Doğrudan takılamaz. Servo tahrikli makinede doz, motorun konum kontrolüyle ölçülür; standart asenkron motor bu kontrolü sağlamaz. Bu motor türü HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz; karıştırıcı, besleme helezonu ve bant gibi diğer tahrikler için ise standart motor kullanılabilir.
Sıvı dolum pompasının motoru kış aylarında daha çok ısınıyor; neden?
Soğuyan ürün koyulaşır ve pompa daha fazla tork ister. Ürün tankının ısıtılması, pompa devrinin düşürülmesi veya motor gücünün gözden geçirilmesi çözüm olabilir; mevcut etiket bilgileriyle bize danışın.
Dolum makinesinde motorun dönüş yönü önemli mi?
Evet. Helezon, pompa ve yıldız çarkları belirli bir yöne göre tasarlanır. Motor değiştikten sonra ilk çalıştırmada yön kontrol edilmeli, gerekirse iki faz yer değiştirilmelidir.
Aynı hatta alüminyum ve pik döküm gövdeli motorları birlikte kullanabilir miyim?
Evet. Dolum hatlarında küçük güçlü tahriklerde hafif alüminyum gövde yaygındır; montaj ölçüleri IEC gövde büyüklüğüne göre aynıdır. Gövde malzemesi seçimini ortam koşullarına göre yapabilirsiniz.
