Kesim hattında haşlama kazanından çıkan tavuk, yolma makinesinde dönen lastik parmakların arasında birkaç saniye içinde tüyünden arındırılır. Kesimhane ekipmanı, gıda makinelerinde kullanılan elektrik motorlarını topladığımız ana sayfanın altında yer alır; burada yalnız yolma makinesi ile haşlama kazanı çevresindeki tahrikler konu ediliyor.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – tavuk yolma makinesi tahriki için örnek motor
Fotoğraftaki ürün bir HEM Motor asenkron motorudur; yolma makinesi bu karede görünmez.

Tamburlu Yolucu ile Disk Hattı Nasıl Çalışır?

Küçük kesimhanelerde kullanılan tamburlu (kazan tipi) yolucuda silindirik bir haznenin tabanında lastik parmaklı bir disk döner, haznenin iç çeperinde de parmaklar bulunur. Haşlanmış tavuklar içeri atılır; dönen tabla hayvanları savurur, parmaklar tüyü sürterek söker. Birkaç tavuk aynı anda işlenir ve bir partinin süresi kısadır. Su püskürtme hattı tüyleri tabandaki çıkıştan uzaklaştırır.

Endüstriyel hatlarda ise tavuklar havai konveyöre ayaklarından asılı olarak geçer. Hattın iki yanında, açılı yerleştirilmiş çok sayıda disk sırası vardır; her diskin yüzünde lastik parmaklar bulunur ve diskler birbirine ters yönde döner. Disk gruplarının her biri genellikle kendi motoruyla, kayış ya da dişli kutusu üzerinden çevrilir. Hattın başında haşlama kazanı, sonunda baş ve ayak kesme üniteleri yer alır.

Parmakların Motora Bindirdiği Yük

Yolma yükü, parmakların tavuğa ne kadar bastırıldığına ve ne kadar tüyle karşılaştığına göre değişir. Tamburlu yolucuda tavuklar atıldığı anda yük yükselir, tüyler döküldükçe azalır. Hazneye kapasitenin üstünde tavuk konulması, tabla motorunu zorlar ve hayvanların derisinde hasara yol açabilir. Disk hattında ise yük hat hızına ve tavuk aralığına bağlıdır; hat dolu aktığında yük oldukça düzgündür.

Haşlama suyunun sıcaklığı ve süresi de dolaylı olarak motoru etkiler. Yetersiz haşlamada tüy sıkı tutunur, parmaklar daha çok direnç görür ve akım artar. Fazla haşlamada ise deri yırtılır. Motoru büyütmek yerine haşlama ayarının doğru yapılması hem ürün kalitesini hem tahrik ömrünü korur.

Devir, Dönüş Yönü ve Aktarma

Disk yolucularda parmakların tavuğa çarpma hızı yolma sonucunu belirler. Bu nedenle disk devri genellikle kasnak oranıyla ya da frekans konvertörüyle ayarlanır. Trifaze HEM motorları sürücüyle beslenebilir; disklerin saatlerce yavaş ve ağır yükte dönmesi planlanıyorsa motorun kendi kanadı yeterli hava sağlamayabilir ve bağımsız bir soğutma fanı gündeme gelir. Pano motordan uzaktaysa çıkış filtresi konusu da teklifte ele alınır; inverter uyumlu elektrik motorları sayfasında bu başlıklar ayrıntılı anlatılır.

Karşılıklı disk gruplarının ters yönde dönmesi gerekir; asenkron motorda dönüş yönü iki fazın yer değiştirmesiyle kolayca değiştirilir. Tamburlu yolucularda tabla çoğu zaman bir kayışla, bazen doğrudan alttan bağlanan bir redüktörle döner; dikey milli düzende redüktör ve flanş eşleşmesi için redüktör için elektrik motorları sayfasına göz atabilirsiniz.

Haşlama Kazanı ve Hattın Diğer Motorları

Haşlama kazanında suyun her noktada aynı sıcaklıkta kalması için bir sirkülasyon pompası ya da hava üfleyen bir blower çalışır. Havai konveyörün zincirini çeken tahrik, kazandan çıkan tavukları hattın hızında taşır; bu tahrik genellikle redüktörlü ve sürekli çalışan bir motordur. Tüy ve suyu taşıyan kanal veya helezon, ayak yolma ve baş çekme makineleri de ayrı motorlarla döner.

Havai konveyör motorunda yük, hattaki tavuk sayısı ve zincir sürtünmesiyle değişir; kalkış dolu hatla yapıldığında tork ihtiyacı artar. Blower ve pompa tahriklerinde yük sürekli olup akış ihtiyacına göre belirlenir.

Sıcak Su, Buhar ve Yıkama Koşulları

Yolma bölümü kesimhanenin en ıslak yeridir. Sıcak su püskürtülür, ortam buharla dolar, tüy ve kan kalıntıları çevreye yayılır; vardiya sonunda alan yoğun biçimde yıkanır. HEM motorlarındaki IP55 işareti, motoru içeri sızan toza ve dışarıdan sıçrayan suya karşı belli bir düzeyde korur. Hortumla ya da köpükle yapılan temizlik, ürünle temas ve hijyenik gövde beklentisi ise bu motorun tasarım kapsamının dışında kalır; motor, makine üreticisinin kapalı bölmesinde korunmalı, başka bir çözüm gerekiyorsa siparişte belirtilmelidir.

Sürekli nemli ortamda duruş saatlerinde motor soğurken içine nem çekebilir. Buna karşı sargı ısıtıcısı, sargının ne kadar ısındığını görmek için de termistör (PTC) ya da PT100 elemanı motorla birlikte istenebilir. Kayış koruyucularının ve klemens kutusu contasının düzenli kontrolü de bakımın parçası olmalıdır.

Montaj ve Küçük Kesimhaneler

Tamburlu yolucularda motor çoğunlukla haznenin altına dikey milli olarak yerleşir; disk hatlarında ise şasiye ayaklı ya da flanşlı bağlanır. HEM'de ayaklı, flanşlı, ayaklı-flanşlı ve dikey yapılar (B3, B5, B14, B34, B35, V1, V15 ve diğer dikey biçimler) gövde boyuna göre seçilebilir; eski motorun flanş ve mil ölçüleri siparişten önce karşılaştırılır.

Çiftliklerde ve küçük işletmelerde kullanılan tamburlu yolucular sıkça tek fazlı prize bağlanır. Bu durumda 0,18 kW'tan 5,5 kW'a uzanan monofaze elektrik motoru ailemiz bir seçenektir; tavuklarla dolu hazneyi harekete geçirip geçiremeyeceği makinenin yüküne göre sınanmalıdır.

Yolma Hattı İçin Örnek HEM Modelleri

ÜniteTahrik ettiği parçaDikkat edilecek noktaHEM örneği
Tamburlu tavuk yolucuParmaklı taban tablasıDikey montaj, dolu kalkış2,2 kW, 955 d/d, 112M-6 alüminyum
Disk yolucu grubuKayışla bağlı disk sırasıDevir ayarı, dönüş yönü3 kW, 1.450 d/d, 100L2-4 alüminyum
Havai konveyör tahrikiRedüktör üzerinden zincirDolu hatla kalkış, sürekli çalışma0,75 kW, 935 d/d, 90S-6 alüminyum
Büyük disk yolma ünitesiAğır disk gruplarıIslak ortam, sargı koruması5,5 kW, 1.460 d/d, 132S-4 pik

Tablo yol göstericidir; kesin seçim makinenin yükü, hat hızı, gereken devir, montaj ve ıslak ortam koşulları birlikte değerlendirilerek yapılır.

Motor Talebinde Gerekli Bilgiler

Bize yolma makinesinin tipini (tamburlu ya da disk hattı) ve motorun çevirdiği bölümü yazın. Mevcut motorun güç ve devir değerlerini, kesimhanedeki gerilimi (230 V monofaze ya da 400 V trifaze), montaj tipini, konvertör kullanımını ve kaç adet motor gerektiğini ekleyin. Değişecek motorun etiket fotoğrafını paylaşmanız muadil bulmayı kolaylaştırır.

Model fiyatları için elektrik motoru mağazamızı inceleyebilirsiniz. Teklif istemek için iletişim sayfamızdaki WhatsApp hattına mesaj atabilir ya da numaralarımızı arayabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Yolma makinesinde motor sık termik atıyorsa nedeni ne olabilir?

Hazneye fazla tavuk atılması, yetersiz haşlama nedeniyle tüyün sıkı tutunması ya da kayışın fazla gergin olması en sık nedenlerdir. Ayrıca motor gövdesinin tüy ve kirle kaplanıp kaplanmadığına bakın; bu da soğumayı engeller.

Disk yolucunun dönüş yönünü nasıl değiştiririm?

Trifaze asenkron motorda klemens kutusundaki iki faz kablosunun yeri değiştirilerek dönüş yönü ters çevrilir. Bu işlem yetkili bir elektrikçi tarafından, enerji kesildikten sonra yapılmalıdır.

Yolma bölümünde motoru hortumla yıkayabilir miyim?

Hayır; standart IP55 motor hortumla yıkamaya göre yapılmamıştır. Temizlik sırasında motorun üzeri örtülmeli ya da korunmuş bölmede kalmalıdır; farklı bir koruma gerekiyorsa siparişte belirtin.

Disk devrini konvertörle ayarlamak yolma kalitesini etkiler mi?

Evet. Tavuk iriliği ve haşlama durumu değiştikçe uygun disk devri de değişir. Konvertör ile devri ayarlamak, deri hasarı ile tüy kalıntısı arasında dengeyi bulmayı kolaylaştırır.