English
Français
Türkçe
Español
Русский
Ceviz, fındık, badem ya da kayısı çekirdeğinin sert kabuğunu içteki iç bütün kalacak biçimde açmak hassas bir iştir; kabuk kırılmalı ama iç ezilmemelidir. Bu sayfa, gıda işleme ve hazırlama makineleri elektrik motorları sayfasının bir alt başlığı olarak kırma makinelerini döndüren motorları anlatır.
Kabuğu Açmanın Üç Yolu
Valsli kırıcılarda ürün, aralarında ayarlı bir boşluk bulunan iki silindirin arasından geçer. Silindirler birbirine doğru döner, kabuğu sıkıştırıp çatlatır. Boşluk, meyvenin iriliğine göre milimetrik olarak ayarlanır; bu yüzden ürün önce boylarına göre sınıflandırılır. Fındık ve kayısı çekirdeğinde sık rastlanan bu düzende iki vals ya tek motordan dişli veya kayışla, ya da her biri kendi motoruyla çevrilir.
Santrifüj (darbeli) kırıcılarda hızla dönen bir rotor, taneleri dışarı doğru fırlatır ve çevredeki sert bir halkaya çarptırır. Kabuk darbeyle açılır. Rotor devri, kırma oranını doğrudan belirler. Bademde ve bazı ceviz hatlarında kullanılan bu yapıda motor yüksek devirli ve sürekli çalışır. Üçüncü yol olan konik ya da diskli kırıcılarda ürün, dönen ve sabit iki yüzey arasında ezilmeden çatlatılır.
Kırma Yükü Neden Dalgalı?
Kırıcıya düzenli besleme yapıldığında motor akımı oldukça dengelidir. Besleme bunkerinden aniden fazla ürün gelirse ya da iri bir taş veya metal parça valslerin arasına girerse yük kısa süreliğine sıçrar. Pek çok makinede valslerden biri yaylı yataklıdır; sert bir cisim geldiğinde geri çekilerek hem valsleri hem motoru korur. Bu emniyet makinenin tasarımına aittir, motorun işi değildir.
Ürünün nemi de yükü değiştirir. Kurutulmamış ceviz kabuğu esner, kırılması daha fazla güç ister ve iç ezilmeye başlar. Kırma öncesinde ürünün doğru nem değerine kadar kurutulması, motoru da makineyi de rahatlatır. Akımın sürekli yüksek seyretmesi genellikle motorun değil besleme hızının ya da nemin ayarlanması gerektiğini gösterir.
Rotor Hızı ve Vals Devri Nasıl Ayarlanır?
Darbeli kırıcıda rotor devri arttıkça kırılmayan tane azalır ama kırık iç oranı yükselir. Ürün çeşidi değiştikçe en iyi devir de değişir. Bu yüzden rotor motoru çoğu zaman frekans konvertörüyle sürülür ve kırma testi yapılarak uygun devir bulunur. Standart trifaze HEM motorları konvertörle çalıştırmaya uygundur; motorun düşük devirde uzun süre tam yükte kalacağı durumlar ile motor ile konvertör arasındaki kablonun uzun olduğu kurulumlar siparişte konuşulmalıdır. Ayrıntı için inverter uyumlu elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.
Valsli kırıcıda ise vals çevresel hızı düşük tutulur; motor devri kayış-kasnakla ya da bir redüktörle indirilir. İki valsin farklı hızda dönmesi istenen makinelerde bu fark kasnak çaplarıyla sağlanır. Redüktörlü tahriklerde eşleşme için redüktör için elektrik motorları sayfası yol gösterir.
Kırıcının Yanındaki Yardımcı Motorlar
Bir kırma hattı yalnız kırıcıdan oluşmaz. Ürünü bunkere taşıyan elevatör ya da helezon, kırıcıyı düzenli besleyen titreşimli besleyici, kırılan karışımı iç, kabuk ve kırılmamış tane olarak ayıran elekler ve hafif kabuk parçalarını havayla uzaklaştıran aspirasyon fanı ayrı motorlarla çalışır. Kırılmamış taneler çoğunlukla bir geri dönüş hattıyla kırıcıya yeniden gönderilir.
Bu yardımcıların çoğu küçük güçlüdür ve 1500 d/d sınıfındaki alüminyum gövdeli motorlarla karşılanabilir. Aspirasyon fanında motor yükü, fanın devri ve hava kanalının direnciyle birlikte değişir. Fan devri düştükçe güç ihtiyacı yaklaşık küp oranında azalır; gerçek değer sisteme bağlıdır.
Kabuk Tozu, Titreşim ve Temizlik
Ceviz ve badem kabuğu kırılırken ince, sert ve aşındırıcı bir toz çıkar. Bu toz motorun fan kapağına ve gövde kanatlarına yapışır, soğumayı zayıflatır. Kırıcının etrafında toz emişi kurulması ve motor gövdesinin kuru havayla düzenli temizlenmesi önerilir. Toz içinde çalışan motorlarda IP55 koruma sınıfı toz girişini sınırlar; doğrudan gıda teması, basınçlı suyla yıkama ya da hijyenik tasarım ise bu standart motorun karşıladığı koşullar değildir ve gerekiyorsa siparişte belirtilmelidir.
Darbeli kırıcıların rotoru ve valsli kırıcıların ayarsız valsleri titreşim yaratır. Motor ayaklarındaki cıvataların ve kayış gerginliğinin belirli aralıklarla kontrol edilmesi rulmanları korur. Sargı sıcaklığını izlemek isteyen işletmeler PTC veya PT100 sensörünü, sezon dışı uzun süre bekleyen makineler için yoğuşma ısıtıcısını sipariş seçeneği olarak isteyebilir.
Montaj Biçimi ve Küçük İşletmeler
Valsli kırıcılarda motor çoğunlukla şasiye ayaklı (B3) bağlanır ve kayışla tahrik eder. Rotor motorunun dikey durduğu darbeli kırıcılarda ise flanşlı dikey yapı gerekir. HEM motorları gövde ölçüsüne göre B3, B5, B14, B34, B35 ile V1, V3, V5, V6 ve V15 biçimlerinde sağlanabilir; flanş ve mil ölçüleri sipariş aşamasında eski motorla karşılaştırılarak teyit edilir.
Köylerdeki küçük ceviz ve fındık kırma makineleri çoğu zaman yalnız 230 V şebekeye bağlanır. Bu tür yerlerde HEM Motor'un 0,18 ile 5,5 kW arasını kapsayan monofaze elektrik motoru serisi değerlendirilebilir.
Kırma Hattı İçin Örnek HEM Modelleri
| Makine | Motorun görevi | Seçimde bakılacak | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| İki valsli fındık kırıcı | Valsleri kayışla yavaş çevirir | Ani yük, kayış düzeni | 2,2 kW, 1.450 d/d, 100L1-4 alüminyum |
| Santrifüj badem kırıcı | Rotoru yüksek devirde döndürür | Devir ayarı, titreşim | 1,5 kW, 2.895 d/d, 90S-2 alüminyum |
| Kabuk ayırma eleği | Elek kasasını sallar | Rulman yükü, sürekli çalışma | 0,37 kW, 1.340 d/d, 71M2-4 alüminyum |
| Endüstriyel ceviz kırma hattı | Büyük kırıcıyı sürekli besler | Toz, ağır kalkış | 5,5 kW, 968 d/d, 132M2-6 pik |
Bu modeller fikir vermek içindir; kesin seçim makinenin yükü, istenen devir, aktarma şekli, montaj ve toz koşulları birlikte değerlendirilerek yapılır.
Sipariş Öncesi Bize İletmeniz Gerekenler
Kırma makinenizin tipini (valsli, darbeli, diskli) ve motorun hangi parçayı çevirdiğini yazın. Mevcut motorun güç ve devir bilgisini, şebeke gerilimini, montaj şeklini, konvertör kullanıp kullanmadığınızı ve ihtiyaç duyduğunuz adet sayısını ekleyin. Eski motorun etiket fotoğrafı muadil seçimini kolaylaştırır.
Modellerin fiyatları mağaza sayfalarında yer alır. Teklif için WhatsApp veya telefonla iletişim sayfasındaki numaralardan bize ulaşın.
Sık Sorulan Sorular
Kırıcıya taş girdiğinde motor zarar görür mü?
Valslerin yaylı yatakla geri çekildiği makinelerde motor kısa bir yük sıçraması görür ve termik koruma doğru ayarlıysa zarar beklenmez. Yaylı emniyeti olmayan makinelerde ise kayış kayması ya da termik açma yaşanabilir; ürünün taş ayırıcıdan geçirilmesi en iyi önlemdir.
Darbeli kırıcının rotor devrini değiştirmek için motoru mu değiştirmeliyim?
Gerekmez. Kasnak oranı değiştirilerek ya da motor bir frekans konvertörüyle sürülerek devir ayarlanabilir. Konvertör, farklı ürünler arasında hızlı geçiş sağlar.
Valsli kırıcıda iki vals için tek motor yeterli mi?
Küçük ve orta kapasiteli makinelerde iki vals genellikle tek motordan dişli veya kayışla çevrilir. Valslerin farklı hızda dönmesi ya da ayrı ayrı ayarlanması isteniyorsa iki ayrı motor kullanılır.
Kabuk tozu motorun ömrünü kısaltır mı?
Toz tek başına sargıya ulaşmaz, ancak gövdeyi kaplayarak soğumayı bozar ve motorun daha sıcak çalışmasına yol açar. Düzenli temizlik ve toz emişi bu etkiyi büyük ölçüde ortadan kaldırır.
