English
Français
Türkçe
Español
Русский
Dondurma üretimi, karışımın hazırlanıp olgunlaştırılmasıyla başlar, dondurucuda havalandırılıp kısmen dondurulmasıyla şekillenir ve sertleştirme tünelinde biter. Bu yolun her durağında farklı bir elektrik motoru çalışır: tank karıştırıcıları yavaş döner, sürekli dondurucunun kazıyıcı bıçak mili soğuyan ve koyulaşan kütleye karşı tork verir, tünel fanları ise eksi derecelerde hava basar. Bu sayfa, gıda işleme makinelerinin motorlarını ele aldığımız bölümün altındadır ve dondurma hattına özgü motor yüklerini anlatır.
Olgunlaştırma tankı: saatlerce yavaş karıştırma
Pastörize edilip homojenize edilen karışım, dondurucuya gitmeden önce soğuk ceketli olgunlaştırma tanklarında birkaç saat ile bir gece arası bekletilir. Bu sürede yağın kristalleşmesi ve stabilizörün su bağlaması için karışımın yavaşça hareket etmesi gerekir. Tankın tepesindeki karıştırıcı, dikey milli bir redüktörlü motorla döner; yük hafif ama süreklidir ve motor çoğunlukla V1 gibi dikey bir düzende flanşla redüktöre bağlanır.
Karıştırıcı devri düşük tutulur; fazla hızlı karıştırma karışıma hava katar ve köpürmeye neden olur. Devir makine üreticisinin seçtiği redüktör oranıyla belirlenir; motor değişiminde oran ve kutup sayısı korunmalıdır. Redüktöre bağlanan motorlar için redüktörlü tahrik sayfamız yol gösterir. Karışımın ısıl işlem adımı ayrı bir konudur ve pastörizasyon üniteleri için yazdığımız kardeş sayfada anlatılır.
Sürekli dondurucu: kazıyıcı bıçaklı silindir
Endüstriyel dondurmanın kalbi sürekli dondurucudur (freezer). İçinde soğutucu akışkanın dolaştığı ceketli bir silindir ve bu silindirin içinde dönen, üzerinde kazıyıcı bıçaklar bulunan bir dasher (bıçak mili) vardır. Karışım silindire pompalanırken içine kontrollü miktarda hava verilir; bıçaklar silindir duvarında donan ince tabakayı sürekli kazır, hava kabarcıklarını karışıma dağıtır ve ürünü yumuşak dondurma kıvamında çıkışa iter.
Dasher motorunun yükü dondurmanın sertliğiyle doğrudan ilişkilidir. Çıkış sıcaklığı düştükçe kütle koyulaşır ve milde gereken tork artar; operatörler bu yüzden dasher motor akımını kıvamın göstergesi olarak izler. Bu, sıradan bir fan ya da pompa yükünden farklı olarak üründen beslenen değişken bir yüktür. Dondurucunun durması da kritik bir andır: silindir içinde kalan ürün donarsa yeniden kalkışta motor çok yüksek tork ister. Çoğu dondurucu, durduğunda soğutmayı keser veya sıcak gaz ile silindiri çözer; bu kumanda mantığı makine üreticisine aittir.
Dondurucuda dasher dışında bir karışım besleme pompası (genellikle dişli ya da loblu pozitif deplasmanlı pompa) ve çıkışta bir ürün pompası bulunur. Bu pompalar debiyi ve ürünün hava oranını belirlediği için çoğunlukla frekans konvertörüyle sürülür. HEM'in trifaze motorları konvertörlü kullanıma elverişlidir; pompa ya da dasher uzun süre düşük devirde ve yüksek torkta kalacaksa bağımsız soğutma fanı, motorla sürücü arasında uzun kablo varsa filtre gerekip gerekmediği siparişte konuşulur. Konu inverterle sürülen motorlar sayfasında da var.
Kesikli (batch) dondurma makineleri
Dondurmacılarda ve küçük atölyelerde kullanılan kesikli makinelerde aynı prensip tek parti hâlinde uygulanır: karışım yatay ya da dikey bir silindire konur, bıçaklar dönerken silindir soğutulur ve kıvam geldiğinde dondurma boşaltılır. Parti sonuna doğru yük belirgin şekilde artar. Bu makinelerin bir kısmı iki hızlı çalışır veya konvertörle hız değiştirir. Üç faz bulunmayan küçük işletmeler için 0,18–5,5 kW aralığında monofaze motor serimiz bulunur; doğru gücü mevcut motorun etiketi gösterir.
Soğuk zincirdeki diğer motorlar
- Sertleştirme tüneli ve soğuk oda fanları: Ambalajlanmış dondurma eksi derecelerde hava üflenen tünellerde sertleştirilir. Evaporatör fanları sürekli çalışır; fan yükü devirle yaklaşık küp oranında değiştiğinden fanın tasarım devrinde kalmak önemlidir. Genel fan bilgileri endüstriyel fan motorları sayfasındadır.
- Meyve ve parça besleyici: Dondurucu çıkışına fındık, çikolata parçası veya meyve katan helezonlu besleyici küçük güçlü, redüktörlü bir motorla döner.
- Soğutma kompresörü: Dondurucuyu ve tüneli besleyen soğutma sistemi büyük güçlü kompresörlere dayanır; bu tahrikler kompresör motorları sayfasında anlatılır.
Soğuk ve nemli ortamda motor
Dondurma tesisinde motorlar iki uç arasında çalışır: üretim salonu serin ve nemlidir, sertleştirme bölgesi ise donma noktasının çok altındadır. Soğuk alandan sıcak alana geçen ya da gece duran motorlarda sargıda yoğuşma riski yüksektir; yoğuşma ısıtıcısı bu nedenle sık istenen bir sipariş seçeneğidir. Sargı sıcaklığını izlemek için PTC veya PT100 sensör de siparişte eklenebilir. Motorun çalışacağı ortam sıcaklığı katalogdaki sınırın altına iniyorsa bunu siparişte bildirin; rulman gresi ve conta malzemesi bu bilgiye göre değerlendirilir.
Dondurucu ve tanklar her üretim sonunda CIP ile ve dış yüzeyden yıkanır. HEM motorlarının IP55 koruması toz ve su sıçramasına yöneliktir; hortumla doğrudan yıkama, köpüklü kimyasal, ürünle temas veya hijyenik tasarım beklentisi bu standart motorun karşıladığı koşullar değildir. Böyle bir koşulda makine üreticisinin koruma önlemi ya da özel motor gerekir; siparişte belirtin.
Dondurma hattı için örnek HEM modelleri
| Hat bölümü | Yükün niteliği | Dikkat edilecek nokta | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Olgunlaştırma tankı karıştırıcısı | Hafif, saatlerce sürekli | Dikey montaj, redüktör oranı | 0,37 kW 71M2-4 (1.340 d/d) |
| Karışım besleme pompası | Pozitif deplasman, sabit tork | Konvertörle debi ayarı | 1,5 kW 90L-4 (1.445 d/d) |
| Kesikli dondurma makinesi | Parti sonuna doğru artan | Monofaze/trifaze besleme | 2,2 kW 100L1-4 (1.450 d/d) |
| Sürekli dondurucu dasher mili | Kıvamla değişen, donmuş kalkış riski | Kalkış torku, yoğuşma ısıtıcısı | 7,5 kW 132M-4 (1.460 d/d) |
Tablo yalnız yön göstermek içindir; doğru motor, makinenin yükü, gereken devir, bağlantı biçimi ve çalışma ortamı birlikte incelenerek seçilir.
Motor talep ederken iletmeniz gerekenler
Değiştirilecek motorun etiketini fotoğraflayıp göndermek çoğu zaman yeterlidir; adımları etiketten muadil motor bulma yazımızda bulabilirsiniz. Etiket yoksa lütfen şunları paylaşın: makine (olgunlaştırma tankı, sürekli dondurucu, kesikli makine, besleyici, tünel fanı), motorun gücü (kW), devri (d/d), şebeke gerilimi, montaj şekli (dikey, flanşlı, ayaklı), motorun çalışacağı ortam sıcaklığı ve istenen adet.
Tüm modelleri ve fiyatları mağazamızda inceleyebilirsiniz. Teklif için WhatsApp ya da telefonla bize ulaşın; numaralar iletişim sayfamızda.
Sık Sorulan Sorular
Dondurucunun dasher motoru neden bazen kalkmıyor?
Makine durduğunda silindirde kalan dondurma donmuşsa bıçak mili kilitlenir ve motor kalkış torkunu yenemez. Silindirin çözülmesi beklenmeli; motoru tekrar tekrar zorlamak sargıya ve redüktöre zarar verir.
Dasher motorunun akımı neden üretim boyunca değişiyor?
Çıkış sıcaklığı düştükçe dondurma koyulaşır ve milde daha fazla tork gerekir. Akımdaki bu değişim normaldir ve birçok tesiste kıvam kontrolü için izlenir.
Olgunlaştırma tankı karıştırıcısını daha hızlı çevirebilir miyim?
Önerilmez. Hızlı karıştırma karışıma hava katar ve köpürmeye yol açar; tankın tasarım devri ürün kalitesi için seçilmiştir.
Sertleştirme tünelinde çalışacak motor için ne bildirmeliyim?
Motorun bulunacağı yerin en düşük ortam sıcaklığını ve motorun duruş süreleri olup olmadığını yazın. Bu bilgiyle yoğuşma ısıtıcısı ve rulman yağlaması değerlendirilir.
