Titreşimli Besleyici Motoru

Bir kırma-eleme hattında malzemenin bir makineden ötekine hangi miktarda geçeceğini çoğu zaman titreşimli besleyici belirler. Stok yığınının altındaki geri alma tünelinde, ara siloların ağzında ya da sekonder kırıcının önünde duran bu sarsıntılı oluklar, kırıcıyı ve bantları düzenli bir akışla doyurur. Bu sayfa besleyicinin titreşimini üreten trifaze motoru ele alır; tüm tesise bakmak için konkasör ve taş kırma tesisleri için elektrik motorları sayfasına dönebilirsiniz.

Besleyici hatta hangi noktalarda durur?

Titreşimli besleyici kısa, sığ ve yaylı bir oluktur; altına ya da yanına bağlı bir titreşim kaynağı onu belirli bir açıyla ileri yukarı iter. Malzeme her itişte küçük bir sıçrama yapar ve oluğun ucundan bir sonraki makineye dökülür. Ocak taşını primer kırıcıya veren ağır grizzly tipleri ayrı bir sayfada anlatılır; burada daha çok hattın ortasındaki dozaj besleyicileri konu ediliyor:

• Stok altı geri alma besleyicileri: Konik yığının altındaki betonarme tünelde, tavandaki ağızlardan inen malzemeyi banda verir. Bir tünelde art arda iki ya da üç besleyici bulunabilir.
• Kırıcı önü besleyicileri: Konik ya da dik milli kırıcının odasını eşit doldurmak için kullanılır; kırıcı aşırı dolup boşalmasın diye debisi ayarlanır.
• Silo ve bunker ağzı dozajı: Kum ve mıcır silolarının altında, belli bir oranda karışım hazırlamak için birden çok besleyici birlikte çalışır.

Titreşim kaynağı: motor, eksitör ve diğer düzenler

Besleyiciyi sarsmanın üç yaygın yolu vardır ve motordan beklenen iş buna göre değişir. İlkinde oluğun altına iki milli bir eksitör kutusu cıvatalanır; içindeki ters dönen dengesiz ağırlıklar oluğu tek doğrultuda iter. Standart trifaze motor sabit bir kaideye oturur ve eksitörü kardan mili ya da V-kayışla döndürür. Bu sayfanın asıl konusu bu düzendir.

İkinci yolda oluğun iki yanına gövdesinde dengesiz ağırlık bulunan titreşim motorları (vibromotor) doğrudan bağlanır. Bu özel motorlar HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz. Üçüncü yol elektromanyetik besleyicidir: titreşimi bir mıknatıs bobini üretir, dönen motor yoktur. Mevcut makinenizin hangi gruba girdiğini etiket ve tahrik düzeninden ayırt etmek, yanlış motor arayışını baştan önler.

Dolu silo altında kalkış ve yükün niteliği

Geri alma tünelindeki bir besleyicinin üstünde onlarca metre yüksekliğe ulaşan bir yığın durur. Oluğa binen malzeme basıncı, dengesiz ağırlıkların dönmesini doğrudan engellemez; fakat oluk hareketsizken üstüne oturmuş malzeme, titreşim başlarken bir süre sönümleyici gibi davranır ve eksitörün tam devre çıkışını uzatır. Bu yüzden besleyici motorunun termik koruması kalkış süresine uygun ayarlanmalı, ilk devreye almada dolu siloda akım ve hızlanma süresi ölçülmelidir.

Çalışırken yük düzgündür; motor esas olarak eksitör rulmanlarının sürtünmesini ve oluk kütlesinin her darbede yayları ezip bırakmasını karşılar. Islak ve yapışkan malzemede oluğun dibine kaplama gibi tabaka yapışır, sallanan kütle büyür ve akım kalıcı olarak yükselir. Kışın donmuş topak düştüğünde kısa süreli bir yük artışı da görülebilir.

Akış ayarı ve konvertörün yeri

Besleyicinin debisini değiştirmenin iki temel yolu vardır: titreşim genliğini değiştirmek ya da titreşim sıklığını değiştirmek. Genlik, eksitördeki ağırlıkların açısıyla mekanik olarak ayarlanır ve makine dururken yapılır. Sıklık ise motoru frekans konvertörüyle sürerek çalışırken değiştirilebilir. Bu yüzden kırıcı önü ve silo dozaj besleyicilerinde konvertör yaygındır; kırıcı motorunun akımı ya da bant kantarının sinyali konvertöre bağlanır ve besleyici kendini buna göre hızlandırır veya yavaşlatır.

Devri fazla düşürmek titreşimin malzemeyi taşıyamayacağı bir noktaya getirir; çok düşük frekansta ise oluk yay sisteminin doğal frekansına yaklaşır. Kullanılabilir alt ve üst devir sınırını makine üreticisi verir. HEM'in üç fazlı motorları konvertörle çalışmaya elverişlidir; motor saatlerce düşük devirde tam torkla dönecekse kendi fanı yetmeyebilir ve harici fan eklenir, pano tünelden uzaktaysa kablo boyuna göre dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülür. Bunları sipariş notuna ekleyin; konu inverter uyumlu motorlar sayfasında da var.

Tünel ve silo altında montaj

Geri alma tünelleri dar, rutubetli ve tozludur. Motor çoğunlukla besleyicinin yanında, beton kaideye ya da tünel duvarına bağlı bir konsola oturur. Kardan milli bağlantıda motor ile eksitör arasında açı sınırı vardır; kayışlı bağlantıda kayış hattı oluk hareketini taşıyacak uzunlukta tutulur. Her iki durumda motor ayağının sıkı oturması ve kaidenin titreşimi motora aktarmaması önemlidir.

HEM ayaklı B3 yapıyı ve gövde büyüklüğüne göre B5, B14, B34, B35 ile dikey V1/V3/V5/V6/V15 konumlarını sunar; flanş ve mil ölçüsü siparişte teyit edilir. Bazı kompakt besleyicilerde motor oluğun üstüne yakın bir platforma eğik konumda bağlanır; böyle bir yerleşim varsa siparişte açıkça yazılmalıdır.

Ortam ve bakım

Tünelde hava hareketi azdır; motorun kendi fanı tozlu ve sıcak havayı geri emer. IP55 gövde zararlı toz girişini sınırlar, ancak kanatçık aralarına ve fan kapağına dolan ince toz soğutmayı düşürür; besleyici bakımı sırasında motor gövdesi de temizlenmelidir. Tünel tabanında birikmiş su ya da yıkama suyu motora sıçrıyorsa bir siper uygundur.

Tüneller kışın soğuk ve nemlidir; uzun duruşlardan sonra sargıda yoğuşma görülebilir. Yoğuşma ısıtıcısı ve sargı sıcaklığını izleyen PTC sensör sipariş seçeneğidir. Eksitörün yağ seviyesi ve kardan mafsallarının gresi, motor arızası gibi görünen birçok akım artışının asıl kaynağıdır.

Örnek motorlar ve seçim tablosu

Dozaj ve geri alma besleyicileri primer besleyicilerden genellikle daha küçük güçtedir. Hafif bir silo besleyicisinde 3 kW 100L2-4 1450 d/d'de 19,8 Nm verir. Tünel besleyicilerinde 5,5 kW 132S-4 (1460 d/d, 36 Nm) ve 7,5 kW 132M-4 (49,1 Nm) bakılabilecek modellerdir. Eksitörü 1000 d/d sınıfına göre tasarlanmış bir besleyicide 7,5 kW 160M-6 970 d/d'de 73,8 Nm sağlar.

Tablo yön göstermek içindir; kesin seçim besleyicinin yüküne, istenen devre, montaj düzenine ve tünel koşullarına göre yapılır.

Talep için iletilecek bilgiler

Besleyicinin markası ve hattaki yeri (tünel, silo altı, kırıcı önü), titreşim kaynağının tipi, mevcut motorun gücü (kW), devri (d/d), şebeke gerilimi, montaj şekli, kardan ya da kayış bağlantısı, konvertör kullanılıp kullanılmadığı ve gereken adet bize yeter. Eski motorun etiketini etiket gönderme sayfasında anlatıldığı gibi fotoğraflayıp iletebilirsiniz.

Modeller ve güncel fiyatlar mağaza sayfasında listelenir; dişli kutusu üzerinden çalışan yardımcı tahrikler için redüktör için elektrik motorları sayfası da işinize yarar. Numaralarımız iletişim sayfasındadır, talebi WhatsApp'tan ya da telefonla iletebilirsiniz; depomuzda bulunan modeller Türkiye içinden gönderilir.

Sık Sorulan Sorular

Elektromanyetik besleyiciyi motorlu bir besleyiciye çevirebilir miyim?

Bu bir makine dönüşümüdür; oluk, yaylar ve titreşim kaynağı birlikte değişir. Karar makine üreticisine aittir. Dönüşüm yapılırsa motor gücü ve devri yeni eksitörün verisine göre seçilir.

Tünel besleyicisinin motoru neden sık ısınıyor?

Tünelde sıcak ve tozlu hava motorun çevresinde döner, fan kapağı da kolay tıkanır. Gövde temizliği, havalandırma ve konvertörle düşük devirde uzun çalışma olup olmadığı birlikte kontrol edilmelidir.

Konvertörlü besleyicide hangi frekans aralığı kullanılır?

Bu aralık eksitörün tasarımına ve oluğun yay sistemine bağlıdır. Makine üreticisinin verdiği alt ve üst sınırın dışına çıkılmamalıdır; sınır bilinmiyorsa üreticiden istenmelidir.

Aynı tünelde birden fazla besleyici aynı motor modeliyle çalışabilir mi?

Besleyiciler aynı tip ve boyutta ise evet; bu yedek parça ve stok yönetimini de kolaylaştırır. Farklı boyutta olanlarda her biri kendi eksitör verisine göre seçilir.