English
Français
Türkçe
Español
Русский
Çeneli kırıcı, ocaktan gelen en iri blokları ilk kez parçalayan makinedir: sabit bir çene plakası ile ona doğru salınan hareketli çene arasında taş ezilir ve aşağı doğru daralan kırma odasından boyut küçülerek çıkar. Granit, bazalt, kuvarsit gibi sert ve aşındırıcı kayaçta da çalışabildiği için primer kademenin en yaygın makinesidir. Bu sayfa kırıcının eksantrik milini çeviren elektrik motorunu ele alır; hattın tamamı için konkasör ve taş kırma tesisleri elektrik motorları sayfasına göz atabilirsiniz.
Eksantrik mil, mafsal plakası ve iki volan
Tek mafsallı çeneli kırıcıda hareketli çene doğrudan eksantrik milin üzerine asılıdır. Mil döndükçe çenenin üst kısmı eliptik bir yol çizer, alt kısmı ise arkadaki mafsal (toggle) plakasına dayanarak ileri geri salınır. Her turda çene bir kez taşa yaklaşır ve bir kez açılır; ezme yalnız yaklaşma yarısında olur.
Milin iki ucunda birer büyük volan bulunur. Bunlardan biri aynı zamanda motorun kayışlarının sarıldığı kasnaktır. Volanlar açılma yarısında motorun verdiği enerjiyi depolar, ezme yarısında taşa aktarır. Böylece motor, her turda bir kez gelen ezme darbesini tek başına karşılamak zorunda kalmaz; ama yükün yine de devir başına bir kez yükselip alçalan dalgalı bir yapısı vardır.
Motorun gördüğü yük nasıl değişir?
Kırıcıya giren taş ne kadar sert ve iri, çıkış aralığı (CSS) ne kadar darsa ezme başına harcanan enerji o kadar artar. Çıkış aralığı daraltıldığında kapasite düşer ama motor akımı yükselir; bu nedenle ayar değiştirildikten sonra yük altındaki akımı ölçmek iyi bir alışkanlıktır.
Besleme düzensizse yük de düzensizleşir. Bir anda iki-üç blok odaya düştüğünde volanların hızı belirgin biçimde düşer ve motor bu hızı geri kazanmak için kısa süre anma akımının üstüne çıkar. Kırılmaz bir demir parça (kepçe dişi, delici ucu) odaya girdiğinde ise mafsal plakası kırılarak ya da hidrolik emniyet devreye girerek makineyi korur; bu, motorun değil makinenin emniyet düzenidir. Motor tarafında yapılacak şey, aşırı akım korumasının etiket değerine doğru ayarlanmasıdır.
Volanlı kalkış ve dolu odada yeniden başlatma
Çeneli kırıcıda kalkışı zorlaştıran, iki ağır volanın ve eksantrik milin eylemsizliğidir. Boş bir kırıcıda motor bu kütleyi birkaç saniye içinde anma devrine çıkarır. Kırma odası taşla doluyken durmuş bir makinede ise çene sıkışmış olabilir ve motorun ilk hareketi çok yüksek moment ister. Pek çok kırıcı üreticisi bu nedenle makinenin yalnız boşken kaldırılmasını, dolu odanın önce boşaltılmasını şart koşar.
Kalkış yöntemini, kırıcı üreticisinin verdiği kalkış koşulu ve sahadaki trafo gücü belirler. Yıldız-üçgende kalkış momenti düşer; boş kırıcıda bu çoğu zaman yeterlidir. Daha kontrollü bir kalkış istenirse yumuşak yol verici ya da frekans konvertörü kullanılır. 4 kW ve üzerindeki modellerimizin 400/690 V etiketli olması, 400 V hatta üçgen çalışarak yıldız-üçgen kalkışa uygun olmalarını sağlar. Ardışık kalkışlarda sargının ısınmasını izlemek için PTC termistör sipariş seçeneğidir.
Kayış aktarımı ve motor kaidesi
Çeneli kırıcıların çoğunda motor, çoklu V kayışla volan kasnağını döndürür. Eksantrik mil devri düşük olduğu için kasnak oranı büyüktür; bu yüzden 6 kutuplu motorlar, aynı güçte daha yüksek mil torku ve daha küçük oran gerektirdikleri için sık tercih edilir. Bazı tesislerde 4 kutuplu motor ve daha küçük motor kasnağı kullanılır; karar kırıcı üreticisinin kasnak hesabına aittir.
Motor genellikle ayrı bir kızaklı kaide üzerinde durur ve kayış motor kaydırılarak gerilir. Küçük ve mobil makinelerde motor kırıcı gövdesine bağlı menteşeli bir platforma oturabilir; bu durumda kırıcının titreşimi doğrudan motora geçer. Her iki düzende de kayışların eşit gerginlikte, takım hâlinde değiştirilmesi ve motor ayak cıvatalarının periyodik kontrolü gerekir. Motorlarımız gövde büyüklüğüne göre ayaklı B3 başta olmak üzere B5, B14, B34, B35 ve dikey V1/V3/V5/V6/V15 seçenekleriyle sunulur; mil ve kasnak ölçüsü siparişte teyit edilir.
Primer kademedeki ortam
Çeneli kırıcı kamyon ya da dozerle beslenen bunkerin hemen altındadır; boşaltmada kalkan toz motorun kanatçıklarını kısa sürede örter. Fan kapağının ve gövdenin temizliği, kırıcı bakım planında ayrı bir madde olmalıdır. Motorlarımızın gövdesi IP55 korumalı, sargısı F sınıfı yalıtımlıdır. Açık sahada güneşe ve doğrudan yağmura karşı basit bir siper, kışın uzun duruşlarda yoğuşma ısıtıcısı ömrü uzatır. Toz bastırmak için yapılan su püskürtmesi motoru hedef almamalıdır.
Hidrolik çıkış aralığı ayarı olan makinelerde küçük bir hidrolik ünite, yağlamalı rulman yataklarında ise yağ pompası da bulunabilir. Bunların motorları ayrı kalemler olarak listelenmeli; ayrıntı hidrolik pompa motorları sayfasındadır.
Örnek motorlar
| Çeneli kırıcı sınıfı | Yükün özelliği | Seçimde öne çıkan | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Küçük ya da mobil kırıcı | Gövdeden gelen titreşim | Platform montajı, cıvata kontrolü | 30 kW 1000 d/d 225M-6 |
| Orta boy sabit primer kırıcı | Devir başına dalgalanan moment | Kasnak oranı, kayış sayısı | 45 kW 1000 d/d 280S-6 |
| Büyük primer kırıcı | Ağır volan, uzun kalkış | Kalkış yöntemi, trafo gücü | 90 kW 1000 d/d 315M-6 |
| Çok büyük sert taş kırıcısı | Yüksek sürekli yük | SF 1,15 payı, akım izleme | 132 kW 1000 d/d 315L2-6 |
Modeller yalnız örnektir; kesin seçim kırıcının yükü, gereken devir, montaj ve çalışma koşulları dikkate alınarak yapılır. Fikir vermesi için: 280S-6 modeli 985 d/d'de 436,3 Nm, 315M-6 modeli 988 d/d'de 869,9 Nm nominal tork verir; 75 kW ve üzerindeki modellerde servis faktörü 1,15'tir.
Teklif için gönderilecek bilgiler
Teklif hazırlarken en çok işimize yarayanlar şunlardır: kırıcının markası, modeli ve ağız ölçüsü gibi makine bilgileri; istenen güç (kW) ile devir (d/d); sahadaki gerilim; montaj şekli; kasnak çapı ve kayış tipi; kalkış yöntemi ve kaç adet motor gerektiği. Sahadaki motorun etiket fotoğrafı bu listenin çoğunu tek karede verir.
Yüksek güçlü seçenekler pik döküm gövde ailesinde listelenir; tüm modellerin fiyatı mağazamızda görünür. WhatsApp ya da telefon için iletişim sayfamıza geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Çeneli kırıcı dolu odayla durdu, motoru yeniden çalıştırabilir miyim?
Önerilmez. Sıkışmış çeneyi hareket ettirmek için gereken moment çok yüksektir; motor uzun süre kalkış akımı çeker ve kayışlar kayar. Önce oda boşaltılmalı, sonra kırıcı boşken kaldırılmalıdır.
Çıkış aralığını daralttım, motor akımı arttı; normal mi?
Evet. Daha ince ürün için taş daha çok ezilir ve ezme başına enerji artar. Akım etiket değerine yaklaşıyorsa besleme debisi azaltılmalı ya da ayar geri alınmalıdır.
Mafsal plakası kırıldığında motor zarar görür mü?
Mafsal plakası makineyi korumak için kırılır; motor çoğunlukla yalnız kısa bir yük darbesi görür. Yine de olaydan sonra kayışlar, kasnak salgısı ve motor ayak cıvataları kontrol edilmelidir.
Mobil çeneli kırıcıda motor neden daha sık arıza yapar?
Motor kırıcı gövdesine yakın taşındığı için titreşimi doğrudan alır, sık taşınma ve açık hava koşulları da eklenir. Cıvata kontrolü, kablo girişlerinin sağlamlığı ve rulman bakımı daha sık yapılmalıdır.
