English
Français
Türkçe
Español
Русский
Kırma-eleme tesisinde taşın makineye ilk girdiği nokta bunkerdir; bunkerin ağzındaki besleyici, malzemeyi kırıcıya ne hızda vereceğine karar verir ve çoğu tesiste aynı makine kırılmaya gerek olmayan ince kısmı da baştan ayırır. Bu sayfada bunker altı besleyicileri ve ön eleme (grizzly) besleyicilerini çeviren elektrik motorları anlatılır; tesisin bütününe bakmak isterseniz konkasör ve taş kırma tesisleri için elektrik motorları sayfası iyi bir başlangıçtır.
Bunker altında hangi besleyici çalışıyor?
Motoru doğru seçmenin ilk adımı, bunkerin altındaki besleme organının ne olduğunu bilmektir; çünkü aynı adla anılan makineler motordan çok farklı şeyler ister.
Titreşimli ve grizzly besleyici
Bir oluk ya da tekne, yaylar üzerinde durur ve altındaki eksantrik ağırlıklı miller tarafından sarsılır. Taş bu sarsıntıyla ileri sekerek ilerler. Grizzly tipinde teknenin son bölümünde aralıklı kalın çubuklar bulunur; toprak ve küçük taneler bu aralıklardan aşağı düşer, iri taş ise doğrudan kırıcıya gider. Böylece primer kırıcı yalnızca gerçekten kırılması gereken malzemeyle uğraşır. Eksantrik milleri genellikle şaseye bağlı, standart yapıda bir trifaze motorun kayış tahrikiyle döner.
Bantlı bunker besleyici
Kısa ve kalın bir bant, bunker ağzının hemen altında yavaşça döner. Agrega ara stoklarında ve ikincil kırıcıların önünde yaygındır. Burada motor bir redüktörü çevirir ve bant hızı malzeme akışını belirler.
Hidrolik itmeli besleyici
Bunker tabanındaki plaka bir silindirle ileri geri itilir. Bu düzende elektrik motoru plakayı değil hidrolik pompayı çevirir; seçim pompanın debisine ve basıncına göre yapılır. Ayrıntı için hidrolik pompa için elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.
Eksantrik milli besleyicide motorun yükü
Titreşimli bir teknede motorun harcadığı enerjinin büyük kısmı taşı ileri atmaya değil, kütleyi sürekli sarsmaya gider. Yük oldukça düzenlidir; ancak tekne üzerine kamyonla iri blok döküldüğünde yayların sıkışması ve eksantrik millerin kısa süre zorlanması motora yansır.
Asıl dikkat isteyen an, kalkış ve duruştur. Makine hızlanırken yay sisteminin doğal frekansından geçer; bu birkaç saniyede tekne olağandan fazla salınır ve motordan geçici olarak yüksek akım çekilir. Duruşta da aynı bölge tersine geçilir. Bu nedenle bazı makine üreticileri duruşta konvertör üzerinden kontrollü yavaşlama ya da makine tarafında bir sönümleme düzeni öngörür. Eksantrik ağırlıklar çoğunlukla 4 kutuplu motorun devriyle ve kayış kasnak oranıyla ayarlanmış bir titreşim sıklığına göre tasarlanır; bu yüzden değişimde motor devri ve kasnak çapı eskisiyle aynı tutulmalıdır.
Kayış, kasnak ve motor kaidesi
Titreşimli besleyicide motor sarsılan teknenin üzerinde değil, sabit şaseye bağlı ayrı bir kaidede durur. Tekne ile motor arasındaki mesafe her salınımda biraz değişir; V-kayışlar bu hareketi taşıyacak biçimde uzun tutulur ve kayış gerginliği bu salınımı hesaba katarak ayarlanır. Gergi fazla olursa motor rulmanlarına kalıcı bir yan yük biner; az olursa kayış kayar, ısınır ve kopar.
Bu kaide ayaklı (B3) motora göre yapılır ve gergi kızağına oturur. Ayaklı-flanşlı ya da dikey yerleşim gerekiyorsa da HEM gövdeye göre uygun yapıyı verebilir; kızağa ya da redüktöre uyacak ölçüler sipariş aşamasında karşılıklı kontrol edilir. Kasnak motor miline mümkün olduğunca yakın takılmalıdır; mil ucundan uzakta duran kasnak rulmana binen kuvveti büyütür.
Bantlı bunker besleyicide ise motor bir redüktörün girişine flanşla ya da kaplinle bağlanır. Bu tarafta redüktör oranını makine üreticisi belirler; motor için yol haritası redüktör motorları sayfasında bulunur.
Akışı ayarlamak: konvertör ve kısma kapakları
Besleme miktarını değiştirmenin iki yolu vardır. Mekanik yolda bunker ağzındaki kapak yükseltilip indirilir ya da eksantrik ağırlıkların açısı değiştirilir. Elektriksel yolda motor frekans konvertörüyle sürülür; titreşimli besleyicide devir düştükçe titreşim genliği ve akış azalır, bantlı besleyicide ise bant hızı doğrudan akışı belirler.
HEM'in trifaze motorları konvertörle sürülebilir. Motor saatlerce anma devrinin epey altında ve yüklü dönecekse kendi fanı yetersiz kalabilir, bu durumda ayrı beslenen bir soğutma fanı eklenir; konvertör pano içinde motordan uzaktaysa kablo boyuna göre dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülür. Hepsini sipariş notuna yazın. Titreşimli besleyicide devri çok düşürmek tekneyi rezonans bölgesine yaklaştırabilir; alt devir sınırını makine üreticisinden öğrenin. Konu inverter uyumlu motorlar sayfasında da ele alınır.
Tozlu ve sarsıntılı ortamda bakım
Ön eleme noktası tesisin en tozlu yeridir: çubukların arasından düşen toprak havalanır ve motor çoğunlukla bu bulutun içindedir. IP55 gövde, içeri toz girişini zarar verecek düzeyin altında tutar ama gövde üzerinde biriken kalın toz tabakası soğutmayı azaltır. Fan kapağının ızgarası tıkanmamalı, kanatçıklar düzenli temizlenmelidir.
Motor her ne kadar sabit kaidede dursa da tekneden gelen sarsıntı şaseye geçer. Ayak cıvatalarının periyodik olarak sıkılması, kablo girişinin esnek ve sağlam yapılması ve klemens kutusu bağlantılarının kontrol edilmesi bu noktada önemlidir. Islak taş yıkayan tesislerde ve uzun duruşlarda yoğuşma ısıtıcısı, sargı sıcaklığını izlemek isteyen işletmelerde PTC sensör sipariş seçeneğidir.
Örnek motorlar ve seçim tablosu
Eksantrik milli besleyicilerde sık rastlanan devir sınıfı 1500 d/d'dir. Örneğin pik döküm gövdeli 160M-4 (11 kW) modeli 1465 d/d nominal devirde 71,7 Nm verir; 15 kW 160L-4 aynı devirde 97,8 Nm üretir. Ağır bir grizzly besleyicide 22 kW 180L-4 modeli 1470 d/d'de 142,9 Nm sağlar. Küçük bantlı bunker besleyicileri için redüktörle kullanılan 4 kW 112M-4 bakılabilecek bir modeldir.
| Besleyici tipi | Motorun bağlantısı | Siparişte netleşecek nokta | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Titreşimli tekne besleyici | V-kayışla eksantrik mile | Devir, kasnak çapı, kayış yönü | 160M-4, 11 kW |
| Grizzly (ön eleme) besleyici | V-kayışla iki eksantrik mile | Kalkıştaki rezonans geçişi, duruş yöntemi | 180L-4, 22 kW |
| Konvertörlü titreşimli besleyici | Kayış, hız ayarlı | Alt devir sınırı, harici fan | 160L-4, 15 kW |
| Bantlı bunker besleyici | Redüktör girişine flanş ya da kaplin | Redüktör flanşı ve mil ölçüsü | 112M-4, 4 kW |
| Hidrolik itmeli besleyici | Hidrolik pompaya kaplin | Pompa debisi ve basıncı | Pompa verisine göre |
Bu satırlar yön göstermek içindir, kesin seçim yerine geçmez; son karar besleyicinin gerçek yüküne, istenen devre, bağlantı biçimine ve sahadaki koşullara bakılarak verilir.
Bize iletmeniz gerekenler
Besleyicinin tipi ve markasıyla birlikte motorun gücünü (kW), devrini (d/d), şebeke gerilimini, montaj şeklini, kasnak ya da redüktör bağlantısını ve kaç adet motor gerektiğini yazın. Konvertörle çalışacaksa bunu da ekleyin. Elinizdeki motorun değişeceği durumlarda motor etiketini gönder sayfası üzerinden bir fotoğraf iletmek işleri hızlandırır.
Güç ve gövde seçeneklerini fiyatlarıyla satın al sayfasında görebilirsiniz. WhatsApp ve telefon numaralarımız iletişim sayfasındadır; depoda hazır bulunan motorlar Türkiye içinden yola çıkar.
Sık Sorulan Sorular
Titreşimli besleyicideki vibrasyon motorunun yerine standart motor takılabilir mi?
Hayır, bunlar farklı makinelerdir. Dış titreşim motoru (vibromotor) gövdesinde dengesiz ağırlık taşıyan özel bir üründür ve HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz. Standart trifaze motor ise eksantrik milli besleyicide kayışla mili çeviren motordur.
Grizzly besleyici kalkarken neden bir süre sert sallanıyor?
Makine hızlanırken yay sisteminin doğal frekansından geçer ve kısa süre genlik artar. Bu normaldir; uzun sürüyorsa kalkış yöntemi, kayış gerginliği ve yayların durumu kontrol edilmelidir.
Eski besleyici motorunu 1000 d/d bir motorla değiştirebilir miyim?
Kasnak oranı değiştirilmeden devri düşürmek titreşim sıklığını ve akışı değiştirir. Değişim gerekiyorsa makine üreticisinden yeni kasnak oranı istenmelidir.
Bunker besleyici motoru açık havada güneş altında çalışabilir mi?
IP55 motor açık hava koşullarına uygundur. Doğrudan güneş ve yağmura karşı hafif bir sundurma ömrü uzatır; yüksek ortam sıcaklığı söz konusuysa siparişte belirtilmelidir.
