Tersiyer kırıcı, kırma hattının üçüncü kademesinde ön kırılmış ve elenmiş taşı alıp kum ile ince mıcıra çeviren makinedir. Bu kademede en sık yatay milli tersiyer darbeli kırıcı kullanılır; kimi tesislerde aynı görevi dik milli kırıcı ya da ince ayarlı bir konik kırıcı üstlenir. Bu sayfa yatay milli tersiyer darbeli kırıcıyı ve onu çeviren trifaze motoru esas alır. Kırma-eleme hattının tamamını ve öteki makineleri taş kırma tesisleri elektrik motorları ana sayfası özetler.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – tersiyer (üçüncü kademe) kırıcı tahriki için örnek motor
Fotoğrafta, üçüncü kademe kum kırıcısının rotorunu kayışla çevirebilecek türden bir HEM Motor trifaze motoru görülüyor; kırıcı gösterilmiyor.

Üçüncü kademenin işi: kum üretmek

Tersiyer kırıcıya gelen taş küçüktür, ama istenen ürün çok daha incedir. İnceliği sağlayan şey, rotorun yüksek dönüş hızı ve kırma odasında taşın defalarca çarpmasıdır. Bunun için bu kırıcıların rotorları önceki kademelere göre daha hızlı döner ve odanın alt kısmında çoğunlukla bir öğütme yolu ya da ayarlanabilir alt perde bulunur.

Motor açısından bu, giriş taşı küçük olsa da sürekli ve yüksek bir yük demektir. Kırılan her ton kum için harcanan enerji, iri mıcıra göre daha fazladır; ince ürün oranı arttıkça motorun yükü de artar. Tersiyer kırıcı motoru vardiyalar boyunca anma yüküne yakın döner, bu yüzden motor seçiminde kısa tepelerden çok sürekli ısıl yük belirleyicidir.

Kapalı devre ve dolaşan yük

Tersiyer kırıcı neredeyse her zaman bir elekle kapalı devrede çalışır. Elekten geçmeyen iri tane bant üzerinden yeniden kırıcıya döner. Bu dolaşan yük, toplam beslemenin önemli bir kısmını oluşturabilir ve elek verimi düştüğünde hızla büyür.

Bunun motordaki karşılığı, besleme bandı aynı hızda dönerken kırıcı akımının saatler içinde yavaşça tırmanmasıdır. Elek teli aşındığında ya da ıslak malzemede elek gözleri tıkandığında kırıcıya dönen miktar artar. Motor akımını ve dönüş bandının yükünü birlikte izlemek, sorunun kırıcıda mı elekte mi olduğunu ayırt etmeyi kolaylaştırır. Aşırı yüke karşı besleme ya da dönüş bandı otomatik olarak yavaşlatılabilir.

Rotor hızı, kasnak ve sürücü

Rotor yine de motordan yavaş döner; fark, önceki kademelere göre küçülme oranının daha az olmasıdır. Genellikle 4 kutuplu motor kullanılır ve motor kasnağı rotor kasnağına daha yakın bir çapta seçilir. Kum inceliğini ayarlamak için kasnak oranı değiştirilebilir; bu değişiklikte kayışın çevre hızı da yükseldiği için kayış tipinin bu hıza uygun olduğu kontrol edilmelidir.

Ürün talebi mevsime ya da şantiyeye göre değişen tesislerde frekans konvertörü tercih edilir: rotor hızı ayarlanarak aynı makineden farklı kum eğrileri alınır. Üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle sürülebilir. Tersiyerde sürücü çoğunlukla anma devrine yakın ya da biraz üstünde kullanılır. Motorun uzun saatler yavaş dönerken tam tork vermesi gerekecekse kendi mil fanı yetmez, ayrı beslenen bir fan eklenir; sürücü panodan uzaktaysa çıkışa dv/dt ya da sinüs filtresi konması düşünülür. Anma frekansının üzerinde çalışmada motorun mekanik sınırları ve kayış hızı da ayrıca kontrol edilmelidir. Sürücülü kullanımı siparişte yazmanız yeterlidir; konu inverter uyumlu motor sayfasında ayrıntılı anlatılır.

Islak ve yapışkan malzeme

Kum üretiminde taş genellikle nemlidir ya da toz bastırmak için ıslatılır. İnce ve nemli malzeme kırma odasının çeperlerine, perdelere ve çıkış ağzına yapışır. Yapışma büyüdükçe oda daralır, rotor etrafındaki sürtünme artar ve motor akımı kırılan miktar artmadan yükselir. Bu tür bir akım artışı, besleme fazlalığından çok oda temizliğine işaret eder.

Nemli malzemenin kırıcının motoru için bir başka sonucu ortamdır. Islak toz motor kanatlarına çamur gibi yapışır ve ısı atımını hızla düşürür. Motorlarımızın IP55 gövdesi ve F sınıfı yalıtımı toz ve yağmura göre düşünülmüştür. Motorun üzerine doğrudan su sıçrayacaksa ya da gövde basınçlı suyla yıkanacaksa bu koruma yeterli değildir; makine üreticisinin bir koruma önlemi almasını ya da özel motoru siparişte belirtmenizi isteriz. Motoru kırıcının çıkış bandının sıçrama alanından uzağa yerleştirmek ve gövde temizliğini haftalık plana almak pratik önlemlerdir.

Kalkış, aşınma ve koruma

Yüksek devirli rotor kalkışta büyük bir dönme enerjisi toplar. Kalkış her zaman boş odayla yapılır; besleme bandı kırıcı motoru tam devre çıkmadan çalışmamalıdır. Kalkış yöntemi; trafo gücüne, motor gücüne ve rotor ataletine göre doğrudan, yıldız-üçgen, yumuşak yol verici ya da sürücü arasından seçilir.

Tersiyerde paletler ve perdeler hızlı aşınır; aşınmış palet çevre hızını düşürür ve kumun inceliği bozulur. Bazı işletmeler bunu devir artırarak telafi eder, bu da motorun gücünü bir sonraki palet değişimine kadar sınırda tutar. Palet değişimi sonrası titreşim kontrolü, kayış takımının birlikte değiştirilmesi ve motor rulmanlarının gresleme aralığına uyulması bu kademede özellikle önemlidir. Sargıya yerleştirilen PTC termistör veya PT100 ile duruşlarda nemi uzak tutan yoğuşma ısıtıcısı, motor siparişine eklenebilen seçeneklerdir.

Kayışlı kızak düzeninde en yaygın bağlantı ayaklı B3'tür. Gövde boyuna bağlı olarak flanşlı (B5, B14), ayak ve flanşlı (B34, B35) ya da dikey (V1, V3, V5, V6, V15) yapılar da mümkündür; mil ve flanş ölçülerini sipariş aşamasında sizinle birlikte teyit ederiz.

Tersiyer kırıcı için örnek motorlar

UygulamaTahrik düzeniÖne çıkan konuÖrnek HEM modeli
Küçük kum kırıcısıV kayış, 4 kutupSürekli ısıl yük90 kW 1500 d/d 280M-4
Elekle kapalı devre tersiyerV kayış, 4 kutupDolaşan yük, akım izleme185 kW 1500 d/d 315L-4
Sürücüyle kum eğrisi ayarlanan tersiyerV kayış, frekans konvertörüKayış hızı, filtre250 kW 1500 d/d 355M-4
Büyük kapasiteli kum hattıV kayışKalkış yöntemi, trafo gücü315 kW 1500 d/d 355L-4

Örnek modeller yön göstermek içindir; kesin karar kırıcının yüküne, istenen devre, montaj düzenine ve çalışma koşullarına göre, kırıcı üreticisinin verisi esas alınarak verilir. Büyük gövdelerde nominal tork yükselir: 355M-4 modeli 1490 d/d'de 1602 Nm, 355L-4 modeli aynı devirde 2019 Nm verir.

Teklif için bilgi listesi

Teklifi hazırlarken şunlara ihtiyacımız olur: kırıcı makinenin marka ve tipi; gereken güç (kW) ve devir (d/d); şebeke gerilimi; montaj şekli ve aktarma biçimi; kalkış yöntemi; sürücü kullanılacaksa anma frekansının üzerine çıkılıp çıkılmayacağı; adet. Sahadaki motorun etiketinin fotoğrafını eklerseniz muadili daha çabuk buluruz.

Model ve fiyatları mağazamızda, büyük güçleri pik döküm gövdeli motorlar kategorisinde inceleyebilirsiniz. WhatsApp ve telefon için iletişim sayfasına geçin.

Sık Sorulan Sorular

Tersiyer kırıcı motorunun akımı besleme sabitken neden artıyor?

En sık iki nedeni vardır: elek verimi düştüğü için kırıcıya dönen iri tane miktarının artması ve nemli malzemenin kırma odasına yapışması. Dönüş bandının yükü ve oda içi kontrol edilerek hangisi olduğu anlaşılır.

Kum inceliğini artırmak için rotor devrini yükseltmek motoru zorlar mı?

Evet; devir arttıkça hem kırılma hem güç ihtiyacı artar. Yeni devirde motor akımının anma değerini aşmadığı ölçülmeli, rotor ve kayış için üreticinin hız sınırına uyulmalıdır.

Tersiyer kademede sürücü ile anma frekansının üzerinde çalışmak mümkün mü?

Kısa bir aralıkta mümkündür, ancak motor anma frekansının üzerinde sabit güçle çalışır, yani torku düşer. Rulman, balans ve kayış hızı sınırları ayrıca değerlendirilmeli; bu kullanım siparişte belirtilmelidir.

Islak kum ortamında motor ömrünü ne uzatır?

Motoru sıçrama alanından uzak tutmak, üstüne siper yapmak, kanat ve fan kapağını düzenli temizlemek ve uzun duruşlarda yoğuşma ısıtıcısı kullanmak en etkili önlemlerdir.