Sekonder darbeli kırıcı, primer kademeden gelen taşı yatay milli bir rotorun paletleriyle çarpma perdelerine fırlatarak kübik mıcıra çeviren ikinci kademe makinesidir. Primer darbeliye göre giriş ağzı daha dar, rotoru genellikle daha hafif, uçtaki çevre hızı ise daha yüksektir; ürünün boyunu perdelerle rotor arasındaki aralık ve rotor devri birlikte belirler. Tesisin bütününe dair çerçeve konkasör ve taş kırma tesisleri için elektrik motorları sayfasındadır; burada yalnız bu kırıcının rotorunu çeviren trifaze motor konu ediliyor.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – sekonder darbeli kırıcı tahriki için örnek motor
Görseldeki HEM Motor trifaze motoru, kayışla darbeli kırıcı rotoruna güç veren tahriklere örnektir; fotoğraf kırıcının kendisini göstermez.

Palet, perde ve rotor: yük nereden doğar?

Rotorun çevresine sabitlenmiş iki ila dört palet, kırma odasına düşen taşa yüksek hızla vurur. Taş paletten aldığı enerjiyle birinci ve ikinci çarpma perdesine savrulur, orada parçalanır ve yeniden rotorun önüne düşer. Perdelerin rotora olan mesafesi küçüldükçe ürün incelir, motorun harcadığı enerji de artar.

Motor açısından tablo şöyledir: her vuruşta rotor biraz hız kaybeder, motor bu kaybı kesintisiz yerine koyar. Yük besleme debisine, taşın sertliğine ve nemine göre sürekli değişir. Kırıcı bir elekle kapalı devrede çalışıyorsa elekten geri dönen iri tane de beslemeye katılır; elek tıkandığında geri dönen miktar artar ve motor akımı bunu hemen gösterir.

Rotor devri, kasnak oranı ve ürün şekli

Sekonder darbelide rotor devri bir işletme ayarıdır. Devir yükseldikçe kırılma artar, ince oranı büyür ve tane daha kübik olur; karşılığında palet aşınması hızlanır. İşletmeler bu dengeyi ya kasnak değiştirerek ya da frekans konvertörüyle kurar.

Kasnakla ayarda motor çoğunlukla 1500 d/d sınıfında, yani 4 kutuplu seçilir ve rotor kasnağının çapı hedef devre göre belirlenir. Paletler aşındıkça uçtaki hız düşer; bazı tesisler bunu telafi etmek için zamanla daha küçük bir rotor kasnağına geçer. Böyle bir değişiklikte kayış hızı ile motor torku yeniden hesaplanmalı, üreticinin rotor için verdiği en yüksek devir aşılmamalıdır.

Sürücüyle çalışmada ürün eğrisi makine durdurulmadan ayarlanabilir. Serilerimiz frekans konvertörüyle kullanılmaya elverişlidir. Rotor uzun süre anma devrinin belirgin altında dönecek ve motordan tam tork istenecekse motorun kendi fanı soğutmaya yetmeyebilir; harici fan düşünülür. Pano ile motor arasındaki kablo boyu fazlaysa sürücü çıkışına bir dv/dt filtresi ya da sinüs filtresi konabilir. Bu iki bilgiyi siparişte yazmanız yeterlidir; ayrıntı inverter uyumlu elektrik motorları sayfasındadır.

Ağır rotorla kalkış ve serbest duruş

Rotorun kütlesi ve çapı büyük olduğu için motor anma devrine ulaşana kadar uzun süre yüksek akım çeker. Bu süre, motorun kilitli rotor ısınma sınırına yaklaşabilir. Bu yüzden rotorun eylemsizlik momenti ve kırıcı üreticisinin öngördüğü kalkış süresi, motor seçimi için bize iletilmesi gereken bilgilerdir.

Doğrudan yol vermede hızlanma en kısa sürer, fakat şebekeye ve kayışlara en sert darbe de bu yöntemde biner. Yıldız-üçgende kalkış torku yaklaşık üçte bire iner; ağır rotor bu torkla yeterince hızlanmadan üçgene geçilirse ikinci bir akım sıçraması oluşur. Yumuşak yol verici akımı sınırlar ama torku da düşürdüğü için hızlanma uzar. Frekans konvertörü ise düşük akımla yüksek torklu bir kalkış sunar. Seçim; trafo gücüne, kablo boyuna ve rotor ataletine bakılarak yapılır.

Enerji kesildiğinde rotor uzun süre serbest döner. Kırıcı tamamen durmadan yeniden yol verilmesi kayışlarda patinaja ve sargıda ek ısınmaya yol açar; kumandaya bir yeniden kalkış gecikmesi eklemek bunu önler. Besleme motor tam devre çıktıktan sonra açılmalı, duruşta ise ilk kesilen şey olmalıdır.

Kırılmaz parça, perde açılması ve aşırı yük

Kepçe dişi ya da delici ucu gibi kırılmaz bir parça odaya girdiğinde çarpma perdeleri yaylı veya hidrolik düzenle geriye açılır ve parçayı geçirir. Bu an motor için kısa ama sert bir tork darbesidir. V kayışların bir miktar kayabilmesi darbeyi sönümler; kaplinle doğrudan bağlı düzende ise darbe mile ve rulmanlara aynen ulaşır.

Akım izleme rölesi ya da sürücünün aşırı yük fonksiyonu, beslemenin kısılması gereken anı sargı ısınmadan önce bildirir. Besleyicinin hızını kırıcı motorunun akımına göre ayarlayan bir kontrol, motoru anma yüküne yakın ama onu aşmadan tutar. 75 kW ve üzeri pik döküm modellerimizde servis faktörü 1,15'tir; bu pay kısa tepeler içindir, sürekli aşırı besleme için değildir.

Kızaklı kaide, kayış hattı ve toz

Motor çoğunlukla kırıcının yanında, kayış gerginliğini ayarlamaya yarayan kızaklı ya da menteşeli bir kaideye oturur; bu yüzden ayaklı B3 düzen en yaygın olanıdır. Gövde büyüklüğüne göre B5, B14, B34, B35 ve dikey V1, V3, V5, V6, V15 seçenekleri de sunulur; flanş ve mil ölçüsü siparişte teyit edilir. Kasnakların ağır olduğu bu düzende tahrik tarafı rulmanı sürekli radyal yük taşır. Kasnağın mil omzuna dayalı takılması, kayışların takım hâlinde değiştirilmesi ve kızak cıvatalarının kontrolü rulman ömrünü doğrudan etkiler.

İkinci kademe bol ince toz üretir. Motorlarımız IP55 gövde ve F sınıfı yalıtımla gelir; yine de kanatlara yapışan toz ısı atımını düşürür. Fan kapağı ve kanatlar bakım planına yazılmalı, motor mümkünse kırıcının toz çıkan ağzından uzak tarafa yerleştirilmelidir. Sargı sıcaklığını izlemek için PTC termistör veya PT100, uzun duruşlarda nem birikimine karşı yoğuşma ısıtıcısı siparişe eklenebilir.

Örnek motor seçenekleri

Kırıcı düzeniAktarmaDikkat noktasıÖrnek HEM motoru
Küçük sekonder darbeli, kasnakla devir ayarıV kayış, 4 kutupKasnak oranı, kalkış süresi55 kW 1500 d/d 250M-4
Orta boy, elekle kapalı devreV kayış, 4 kutupDönüş yükü, akım izleme90 kW 1500 d/d 280M-4
Sürücüyle rotor devri ayarlanan kırıcıV kayış, frekans konvertörüDüşük devirde soğutma110 kW 1500 d/d 315S-4
Büyük rotorlu sekonder darbeliV kayışKalkış yöntemi, trafo gücü160 kW 1500 d/d 315L1-4

Tablodaki motorlar örnektir; kesin seçim makinenin yüküne, gereken devre, montaj düzenine ve çalışma koşullarına göre yapılır. Fikir vermesi için: 280M-4 modeli 1486 d/d'de 578,4 Nm, 315L1-4 modeli 1488 d/d'de 1027 Nm nominal tork verir.

Teklif isterken iletmeniz gerekenler

Kırıcının markası ve tipi, gereken güç (kW) ve devir (d/d), şebeke gerilimi, montaj şekli, aktarma (kayış ya da kaplin), kalkış yöntemi, sürücü kullanılıp kullanılmayacağı ve adet bilgisi teklifi hızlandırır. Değişecek motorun etiket fotoğrafını göndermek çoğu soruyu tek başına yanıtlar.

Modelleri ve güncel fiyatları mağazamızda, büyük güçleri pik döküm gövdeli motorlar kategorisinde bulabilirsiniz. WhatsApp ve telefon için iletişim sayfasını kullanın.

Sık Sorulan Sorular

Rotor devrini artırmak sekonder darbeli kırıcının ürününü nasıl değiştirir?

Rotor hızlandıkça ince oranı artar ve tane şekli iyileşir; buna karşılık palet aşınması ve motordan istenen güç de yükselir. Devir artışı rotor üreticisinin sınırı içinde kalmalı, motor gücü yeni devre göre yeniden kontrol edilmelidir.

Kalkış sırasında termik neden atıyor olabilir?

En sık neden kalkışın uzamasıdır: ağır rotor, yıldız-üçgende düşen tork ya da odada kalan malzeme. Rotor boşken kaldırılmalı, termik rölenin kalkış sınıfı da gerçek kalkış süresine göre seçilmelidir.

Primer kırıcıdaki motor sekonder kırıcıda kullanılabilir mi?

Güç, devir ve montaj ölçüleri uyuyorsa aynı model kullanılabilir. Belirleyici olan rotor devri, kasnak oranı ve kalkış koşuludur; etiket değerleri kırıcı üreticisinin verisiyle karşılaştırılmalıdır.

Paletler değiştirildikten sonra motorda titreşim artarsa ne kontrol edilmeli?

Önce paletlerin aynı takımdan ve aynı ağırlıkta olup olmadığına bakılır. Ardından kayış gerginliği, kasnak salgısı ve kızak cıvataları kontrol edilir. Titreşim sürerse rotor balansı kırıcı tarafında ele alınmalıdır.