Paletli (Apron) Besleyici Motoru

Patlatmadan gelen iri blokları kamyonun boşalttığı bunkerden alıp primer kırıcının ağzına düzenli bir akışla bırakan makine, çoğu ocakta paletli (apron) besleyicidir. Üst üste binen çelik paletler iki zincir üzerinde ağır ağır ilerler; bütün bunker yükü bu paletlerin üstünde durur. Bu sayfa besleyiciyi yürüten elektrik motorunu ele alır; tesisin diğer makineleri için konkasör ve taş kırma tesisleri motorları sayfasına göz atabilirsiniz.

Paletli besleyici ocak taşını nasıl taşır?

Apron besleyicinin gövdesi, iki yanda sonsuz zincir, zincirlere cıvatalı ağır paletler ve bunları taşıyan rulolardan oluşur. Baş taraftaki zincir dişlisi (sprocket) döndükçe paletler bunkerin altından ileri çekilir ve taşı kırıcıya döker. Paletlerin üzerinde metrelerce yükseklikte malzeme bulunabilir; kamyon her boşaltmada bu yığının üstüne yeni blok bırakır.

Bu yüzden besleyici, bantlı bir konveyörden çok farklı bir tahrik ister. Hız çok düşüktür, buna karşılık mile gelen döndürme momenti yüksektir. Motor bu düşük hızı tek başına veremez; araya yüksek oranlı bir redüktör girer ve asıl iş, motorun gücünü redüktör üzerinden yavaş ama kuvvetli bir dönüşe çevirmektir.

Dolu bunkerin altında kalkış: motoru zorlayan an

Besleyicinin en ağır anı ilk harekettir. Gece durdurulan tesis sabah açıldığında bunker çoğu zaman doludur; paletler, üzerlerindeki taş kütlesinin ağırlığı ve bunker duvarlarına sürtünen malzemeyle birlikte yerinden oynatılmak zorundadır. Bu, sabit hızda dönerken çekilen momentten belirgin biçimde yüksek bir koparma momenti demektir.

Çalışma sırasında yük de düz değildir. Kamyon boşaltırken düşen bloklar paletlere çarpar; darbeyi esas olarak paletler ve altındaki darbe kirişleri karşılar, fakat zincir üzerinden motora kısa moment tepeleri ulaşır. Kırıcı dolup besleyici durdurulduğunda ve yeniden başlatıldığında aynı koparma yükü tekrar yaşanır. Motor gücü belirlenirken makine üreticisinin verdiği kalkış momenti ve en kötü yükleme senaryosu esas alınır; mevcut bir besleyicide eski motorun etiketi en güvenilir başlangıç noktasıdır.

Hız ayarı: kırıcıyı aç ya da tıkalı bırakmamak

Primer kırıcının verimli çalışması, ağzına düzenli miktarda taş girmesine bağlıdır. Fazla besleme kırıcıyı boğar, az besleme kapasiteyi boşa harcar. Bu nedenle modern tesislerde apron besleyicinin hızı çoğunlukla frekans konvertörüyle ayarlanır; kırıcı motorunun akımı izlenir ve besleyici buna göre hızlanır ya da yavaşlar. Konvertör aynı zamanda dolu bunkerin altında yumuşak ama yüksek momentli bir kalkış sağlar ve sıkışmayı gidermek için kısa bir geri yürütmeye izin verir.

HEM'in üç fazlı motorları frekans konvertörüyle sürülebilir. Besleyicide motor sık sık anma devrinin çok altında ve tam momentle döner; bu çalışmada mile bağlı fan yeterli soğutmayı vermeyebilir ve ayrı beslemeli bir harici fan gerekebilir. Motor ile konvertör arasındaki kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülmelidir. Bu ayrıntıları siparişte belirtin; konu inverter uyumlu motorlar sayfasında da anlatılır.

Bazı büyük besleyiciler elektromekanik değil hidrolik tahriklidir: elektrik motoru bir hidrolik pompayı döndürür, paletleri ise zincir dişlisine bağlı hidrolik motor çeker. Bu düzende motor seçimi pompanın debi ve basıncına göre yapılır; ayrıntı hidrolik pompa motorları sayfasındadır.

Redüktör, kaplin ve bağlantı biçimi

Elektromekanik tahrikte iki yaygın düzen görülür. Birincisinde motor ve redüktör ayrı kaideye oturur, aralarında esnek kaplin bulunur; redüktörün çıkışı zincir dişlisi miline bağlanır. İkincisinde redüktör doğrudan dişli miline geçirilir (mile takma tip) ve bir tork koluyla gövdeye tutturulur; motor redüktörün üstünde ya da yanında taşınır. Her iki durumda da motorun redüktör girişiyle uyumlu flanş ve mil ölçüsünde olması gerekir.

HEM motorlarında ayaklı B3, flanşlı B5 ve B14, ayaklı-flanşlı B34 ve B35 ile dikey konumlar, gövde büyüklüğüne bağlı olarak verilebilir; redüktöre uyacak flanş ve mil ölçüsü sipariş sırasında birlikte doğrulanır. Redüktör seçimi ve oranı makine üreticisinin hesabına aittir; motor tarafı için redüktör için elektrik motorları sayfası yol gösterir. Eğimli kurulmuş besleyicilerde geri kaçmayı önleyen düzen genellikle redüktör tarafındadır.

Bunker altındaki ortam: toz, su ve sıcaklık

Apron besleyici çoğunlukla açık havadadır ve kamyonun döktüğü taş yoğun toz kaldırır. HEM motorları IP55 koruma sınıfındadır; bu sınıf, gövdeye zarar verecek toz girişini ve sıçrayan suyu sınırlar. Ancak tozun kalınlaşması soğutma kanatçıklarını örter; motor gövdesi ve fan kapağı periyodik olarak temizlenmelidir. Doğrudan yağmur ya da yıkama suyunun hedef aldığı yerlerde bir koruyucu çatı uygundur; basınçlı suyla yıkama için standart IP55 motor tasarlanmamıştır.

Kışın uzun süre duran motorlarda gövde içinde nem yoğuşabilir; yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir. Hız ayarlı besleyicide sargı sıcaklığını izlemek için PTC termistör de istenebilir. Rulmanların yağlama aralığı ve zincir gerginliği, motor arızalarının önemli bir kısmını önleyen bakım kalemleridir.

Örnek HEM modelleri ve seçim tablosu

Paletli besleyiciler genellikle 4 ya da 6 kutuplu motorla ve redüktörle çalışır. Örnek olarak 7,5 kW 1000 d/d pik 160M-6 modeli 970 d/d nominal devirde 73,8 Nm tork verir. Daha büyük bir besleyicide 15 kW 1000 d/d pik 180L-6 modeli 978 d/d'de 146,5 Nm üretir. Redüktör girişi 1500 d/d sınıfı istiyorsa 7,5 kW pik 132M-4 ya da 18,5 kW pik 180M-4 modelleri bakılabilecek seçeneklerdir.

Tablodaki modeller örnektir; kesin seçim makine yükü, gerekli devir, montaj ve çalışma koşullarına göre belirlenir.

Teklif isterken hangi bilgileri gönderin?

Doğru motoru hızlı önerebilmemiz için besleyicinin bulunduğu makine düzenini ve şu verileri iletin: gerekli güç (kW), devir (d/d), tesis gerilimi, montaj şekli (ayaklı, flanşlı ya da redüktöre takma), redüktör giriş ölçüleri, konvertör kullanılıp kullanılmayacağı ve istenen adet. Eski bir motoru değiştiriyorsanız etiketin fotoğrafını göndermeniz yeterli bir başlangıçtır.

Tüm gövde ve güç seçenekleri, güncel fiyatlarıyla birlikte mağaza sayfamızda listelenir. Talebinizi WhatsApp'tan ya da telefonla iletmek için iletişim sayfasındaki numaraları kullanın; stokta bulunan motorlar Türkiye'deki depomuzdan gönderilir.

Sık Sorulan Sorular

Apron besleyici için hangi kutup sayısı uygundur?

Bu besleyicilerde hem 4 hem 6 kutuplu motor görülür. Belirleyici olan, redüktörün hangi giriş devri için seçildiğidir. Mevcut redüktörün etiketindeki giriş devri ve eski motorun kutup sayısı korunmalıdır.

Besleyici motoru kalkışta neden atıyor?

Dolu bunker altında koparma momenti yüksektir. Termik ayarı, kalkış yöntemi ve motor gücü birlikte kontrol edilmelidir. Yıldız-üçgen kalkış momenti düşürdüğü için ağır besleyicide yetersiz kalabilir; konvertör daha kontrollü bir kalkış sağlar.

Konvertörle çok düşük hızda sürekli çalışmak motora zarar verir mi?

Uzun süre düşük devirde tam momentle çalışmada mile bağlı fanın soğutması azalır. Bu durumda harici fan ve PTC ile sargı sıcaklığı izleme siparişte istenmelidir.

Hidrolik tahrikli besleyicinin motorunu da tedarik edebilir misiniz?

Evet, hidrolik ünitenin pompasını döndüren standart üç fazlı motoru sunuyoruz. Seçim için pompa üreticisinin verdiği debi, basınç ve mil gücü bilgisi gerekir.