Endüstriyel mutfaklarda ocak, fritöz, ızgara ve fırınların üstündeki davlumbaz; pişirme sırasında yükselen yağ buharını, dumanı ve ısıyı toplar. Bu havayı kanallardan çekip çatıya ya da cepheye atan fan, çoğu zaman davlumbazdan metrelerce uzakta, bir kutu (kabin) fan veya kanal fanı olarak çalışır. Otel, hastane, yemekhane ve toplu yemek üretim tesislerinde bu fan gün boyu durmaz. Havalandırmada kullanılan motorların genel tablosu havalandırma elektrik motorları sayfasındadır; burada yalnız mutfak egzoz fanını döndüren motor anlatılır.

HEM Motor ayaklı trifaze elektrik motoru – endüstriyel mutfak davlumbaz fanı tahriki için örnek motor görseli
Görseldeki ayaklı (B3) trifaze motor HEM Motor serisinden örnektir; davlumbaz, filtre ve fan kabini fotoğrafta yoktur.

Mutfak Egzozunda Motorun Gerçek Görevi: Fan Çarkını Çevirmek

Davlumbaz sisteminde motorun yaptığı iş, egzoz fanının çarkını döndürmektir. Kabin tipi mutfak fanlarında bu çark genellikle öne eğik kanatlı ya da geriye eğik kanatlı bir santrifüj çarktır ve davlumbaz filtreleri, kanal dirsekleri ve çatı çıkışı boyunca oluşan direnci yener. Motor bazen kabinin içinde çarkın milini kayışla döndürür, bazen de çark doğrudan motor miline takılır.

Motorun üstlenmediği işler de net olmalıdır. Yağ tutucu filtreler, davlumbazdaki söndürme sistemi, yangın damperleri, kanal temizliği ve taze hava beslemesi mutfak havalandırma tasarımcısının ve fan üreticisinin konusudur. Ev tipi aspiratörlerin küçük, gövdeye gömülü motorları da bu sayfanın kapsamı dışındadır; söz konusu olan endüstriyel ölçekte, IEC gövdeli ayrı bir motorla çalışan fanlardır.

Yağlı ve Sıcak Hava: Motoru Hava Akışının Dışında Tutmak

Mutfak egzozunu diğer havalandırma işlerinden ayıran şey, taşınan havanın içeriğidir. Filtreden kaçan yağ zerrecikleri soğuk yüzeylerde yoğuşur, motorun soğutma kanatlarına ve fan kapağına yapışır. Yağ tabakası hem soğutmayı bozar hem de tutuşabilir bir birikim oluşturur. Bu yüzden mutfak fanlarında yaygın tercih, motorun hava akışının dışında, kabinin yan bölmesinde ya da kabin dışına taşınmış bir kaidede durduğu kayışlı düzendir.

Çarkın motor miline doğrudan takıldığı ve motorun egzoz havasının içinde kaldığı tasarımlar da vardır. Böyle bir fanda motor değiştirilecekse bu durum siparişte ayrıca belirtilmeli, havanın sıcaklığı ve yağ yükü fan üreticisinin verisiyle birlikte paylaşılmalıdır. Motor yerinin değiştirilip değiştirilemeyeceği, fanın tasarımına ve üreticinin kararına bağlıdır.

Davlumbaz Fanı Motoru İçin Gerekli Teknik Bilgiler

Teklif hazırlanmadan önce fanın tipi bilinmelidir: kabin fan mı, kanal fanı mı, çatı tipi bir egzoz mu? Ardından çarkın motorla bağlantısı (kayış-kasnak ya da doğrudan akuple), motorun konumu ve mevcut motorun etiket değerleri gelir. Etikette yazan güç, devir, gerilim, akım ve IEC gövde ölçüsü, değişim için en sağlam başlangıç noktasıdır.

Mutfağın çalışma düzeni de önemlidir. Kahvaltıdan akşam servisine kadar kesintisiz çalışan bir fan ile yalnız öğle servisinde açılan bir fan aynı şekilde değerlendirilmez. Fanın bir hız kontrol cihazıyla mı yoksa kademeli şalterle mi kumanda edildiği, yangın alarmında fanın ne yapması gerektiği gibi bilgiler mutfak projesinden öğrenilir.

Egzoz Debisi, Kasnak Oranı ve Motor Gücü Arasındaki Bağ

Davlumbaz fanının gücü, davlumbaz ölçüsüne ve pişirme cihazlarına göre belirlenen egzoz debisinden ve kanal sisteminin direncinden hesaplanır; bu hesap mutfak havalandırma projesinin ve fan üreticisinin işidir. Motor seçerken bu hesabı yeniden yapmak yerine fanın etiketinde ya da mevcut motorun etiketinde yazan güç ve devir esas alınır. “Davlumbaz fanına şu kW yeter” gibi tek bir değer vermek yanıltıcı olur.

Kayışlı kabin fanlarında çarkın devri motor devrinden farklıdır ve kasnak çaplarının oranıyla belirlenir. Mutfak sonradan büyütüldüğünde debiyi artırmak için kasnak değiştirilirse fan daha hızlı döner ve gücü devirle yaklaşık küp oranında artar; bu durumda eski motor yetersiz kalabilir. Kasnak değişikliğinden sonra motor akımını ölçmek basit ama etkili bir kontroldür. Kayışlı düzende 4 kutuplu, 1500 devir sınıfındaki motorlar sık görülür; doğrudan akuple fanlarda motor devri çark devrine eşit olmalıdır.

Mutfak egzoz düzeniMotorun hava akışına göre yeriYük ve bakım açısından dikkatÖrnek HEM modeli
Küçük yemekhane, kayışlı kabin fanKabinin yan bölmesinde, akışın dışındaKayış gerginliği, kasnak hizası0,75 kW, 1.420 d/d, 80M2-4
Otel ya da hastane mutfağı, kayışlı kabin fanKabin dışında, kaide üzerindeUzun çalışma süresi, kayış aşınması1,5 kW, 1.445 d/d, 90L-4
Toplu yemek üretimi, birden çok davlumbaz tek fanAkışın dışında, ayrı motor sehpasındaYüksek kanal direnci, yağ birikimi3 kW, 1.450 d/d, 100L2-4

Bu modeller yalnız örnektir; kesin seçim fan üreticisinin verdiği güç ve devre, kasnak düzenine, motorun konumuna ve egzoz havasının koşullarına göre yapılır.

Motor Sehpası, Kasnak Tarafı ve Gövde Ölçülerinin Kontrolü

Kayışlı mutfak fanlarında motor çoğunlukla ayaklı (B3) gövdeyle, kayış gerdirmeye izin veren kızaklı bir sehpaya bağlanır. Değişimde ilk bakılacak bilgi IEC gövde ölçüsüdür; ardından ayak delik aralığı, mil yüksekliği, mil çapı ve boyu, kama ölçüsü ve kasnağın oturduğu mil ucu karşılaştırılır. Kasnak eski motordan sökülüp yenisine takılacaksa mil çapı ve kama kanalı aynı olmalıdır. Elektriksel değerler, yani gerilim, bağlantı şekli ve akım da yan yana konarak kontrol edilir. Ölçüler için gövde ölçü tablosuna bakılabilir.

Doğrudan akuple kabin fanlarında flanşlı (B5, B14) ya da ayaklı-flanşlı (B34, B35) motorlar görülebilir. Hangi montaj şeklinin hangi gövdede sunulduğu montaj şekilleri sayfasında özetlenir; flanş ve mil ölçüleri siparişte teyit edilir.

Mutfak Ortamında Isı, Nem ve Temizlik Etkisi

Motor hava akışının dışında olsa bile mutfak fan odaları sıcak olabilir. Katalogdaki değerler −15 ile +40 derece ortam sıcaklığı ve 1000 metreye kadar rakım içindir; fan odası bu sınırları aşıyorsa veya motor egzoz havasının içinde kalıyorsa bu bilgi siparişte yazılmalıdır. Motorlarımız IP55 koruma ve F sınıfı yalıtımla gelir. IP55 toz ve sıçrayan suya karşıdır; motorun basınçlı suyla ya da yağ çözücü kimyasallarla yıkanmasına uygun değildir. Kanal ve fan temizliği sırasında motorun üzeri örtülmeli, temizlik suyu klemens kutusuna yöneltilmemelidir.

Gün içinde ısınıp gece soğuyan, nemli fan odalarında yoğuşma ısıtıcısı; sargı sıcaklığını izlemek için PTC sensörü sipariş seçeneğidir. Motor gövdesinde biriken yağ tabakasının periyodik olarak temizlenmesi, motorun kendi soğutmasını korumanın en basit yoludur.

Servis Saatlerine Göre Hız Ayarı ve Uzun Çalışma Süresi

Mutfak egzozu servis saatlerinde tam, hazırlık saatlerinde düşük debiyle çalıştırılabilir. Hız ayarı için frekans konvertörü kullanıldığında üç fazlı serilerimiz bu kullanıma uygundur; ayrıntılar inverter uyumlu elektrik motorları sayfasındadır. Fan yükü düşük devirde azaldığı için harici fan ihtiyacı nadirdir; motor ile sürücü arasındaki kablo uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir. Bu koşullar siparişte bildirilmelidir.

Davlumbaz fanları genellikle sık kalkış yapmaz, ama günde 14–16 saati bulan sürekli çalışma rulman ve kayış bakımını öne çıkarır. Rulman sesindeki değişim ve kayış kayması, motordan çok bağlantı düzenine işaret eder. Yangın senaryosunda fanın çalışmaya devam etmesi isteniyorsa bu, ayrı sertifikalı ekipman gerektiren bir tasarım konusudur ve standart motorla karşılanmaz.

Yenileme Talebinde İletilmesi Gereken Bilgiler

Davlumbaz fanının motorunu değiştirmek için talebinizi WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz. Mevcut motorun etiket fotoğrafı ile güç, devir, gerilim, montaj tipi ve adet bilgisi teklif için yeterli temeli oluşturur. Telefon ve WhatsApp numaraları iletişim sayfasındadır.

  • Fan tipi (kabin, kanal, çatı), fanın makine etiketi ve bağlı olduğu mutfak bölümü
  • Motor etiketinin okunaklı fotoğrafı ve IEC gövde ölçüsü
  • Kayışlı mı doğrudan akuple mi; kayışlıysa kasnak çapı ve mil çapı
  • Motorun egzoz havasının içinde mi dışında mı durduğu
  • Günlük çalışma süresi ve hız kontrol cihazı kullanılıp kullanılmadığı
  • Şebeke gerilimi, montaj şekli (ayaklı, flanşlı) ve istenen adet

Mutfak Egzoz Fanı İçin İncelenebilecek Ürün Grupları

Bütün modeller elektrik motoru mağazamızda yer alır. Mutfak fanlarında sık karşılaşılan küçük ve orta güçler için alüminyum gövdeli motorlar, daha büyük merkezi egzoz fanları için pik döküm gövdeli motorlar incelenebilir. Örnek olarak 0,75 kW 80M2-4, 1,5 kW 90L-4 ve 3 kW 100L2-4 modellerine bakılabilir. Bunlar örnektir; fana uygunluğu ayrıca doğrulanır.

Sık Sorulan Sorular

Davlumbaz fanı motorunun üzerinde yağ birikmesi neden sorun olur?

Yağ tabakası motorun soğutma kanatlarını ve fan kapağını kapatarak ısı atımını zorlaştırır, ayrıca tutuşabilir bir birikim oluşturur. Motorun hava akışının dışında olması ve gövdenin düzenli temizlenmesi bu riski azaltır.

Mutfağı büyüttük, fanın kasnağını değiştirmek yeterli mi?

Kasnak değişince çark daha hızlı döner ve fanın güç ihtiyacı devirle birlikte hızla artar. Değişiklikten sonra motor akımı ölçülmeli; etiket akımı aşılıyorsa fan üreticisiyle birlikte daha güçlü bir motor değerlendirilmelidir.

Ev tipi davlumbazın motorunu da temin ediyor musunuz?

Bu sayfa endüstriyel mutfaklardaki, IEC gövdeli ayrı motorla çalışan fanları kapsar. Ev tipi cihazların gövdeye gömülü küçük motorları HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz.

Motor egzoz havasının içinde kalıyorsa ne yapmalıyım?

Bu durumu siparişte açıkça belirtin ve egzoz havasının sıcaklığını paylaşın. Motorun akış dışına alınıp alınamayacağı fan tasarımına bağlıdır ve fan üreticisinin kararıdır.

Mutfak fanında motoru inverterle yavaşlatabilir miyim?

Evet, üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle kullanılabilir. Düşük devirde yeterli egzozun sağlanıp sağlanmadığı ise mutfak havalandırma projesine göre kontrol edilmelidir.