Sera Havalandırma Fanı Motoru

Seralarda yan duvara veya kalkan duvara yerleştirilen aspiratörler, içerideki sıcak ve nemli havayı dışarı atar; boşalan hacme serin hava ıslak petekten ya da açık havalandırma kapaklarından girer. Bu sayfa, o pervaneyi döndüren üç fazlı motorun nasıl seçileceğini anlatır; havalandırmada kullanılan diğer motor uygulamaları için havalandırma elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Sera Aspiratöründe Motor Neyi Döndürür, Neyi Yapmaz?

Sera fanlarının çoğu kanatlı aksiyel tiptir. Küçük ve orta çaplı olanlarda pervane göbeği doğrudan motor miline takılır. Büyük çaplı kutu tipi fanlarda ise motor küçük bir kasnağı çevirir; kayış bu hareketi pervane göbeğindeki büyük kasnağa taşır ve pervane daha yavaş döner. İki düzende de motorun tek görevi pervaneyi sabit hızda, saatlerce döndürmektir.

Seranın ne kadar serinleyeceği motorun değil, bütün sistemin sonucudur. Petek soğutmasındaki su pompası, petek alanı, panjur kapakları, sera içi karıştırma fanları ve iklim kontrol cihazı ayrı ekipmanlardır. Panjurlar çoğu fanda hava basıncıyla ya da ayrı bir mekanizmayla açılır. Motor seçimi bu parçaları kapsamaz; pompa motoru da ayrıca ele alınır.

Sera Fanı İçin Motor Ararken Toplanacak Bilgiler

Doğru motoru bulmanın en kısa yolu fanın kendisinden başlamaktır. Fan üreticisinin plakası veya teknik föyü duruyorsa soruların çoğu orada cevaplanır.

İlk istenenler şunlardır: pervane çapı ve kanat sayısı, fanın doğrudan mı kayışlı mı çalıştığı, pervanenin hedef devri, motorun fan kafesine hangi yüzden bağlandığı ve sökülen motorun etiketindeki güç, devir, gerilim ve akım değerleri. Seranın elektrik beslemesi de en baştan bilinmelidir. Tek fazlı beslenen küçük işletmelerde monofaze motor serisi ayrıca değerlendirilir.

Fan sayısı da hesaba katılır. Aynı duvarda sekiz, on fan aynı tip motorla çalışıyorsa hepsinin aynı gövde ve aynı devirde olması yedek tutmayı kolaylaştırır; yeni sipariş verirken diğer fanlardaki motorların etiketine de bakmak bu yüzden faydalıdır.

Pervane Gücü ve Devri Nereden Okunur?

Motor gücü, pervanenin istenen hava miktarını seranın direncine karşı basarken mile bindirdiği yükten gelir. Bu değeri fan üreticisi kendi ölçümleriyle belirler; doğru kaynak fanın plakası veya föyüdür. Plakası okunamayan fanlarda sökülen motorun etiketi en güvenilir başlangıç noktasıdır.

Devirde bir tuzak vardır: fanın devri artırıldığında çektiği güç kabaca devrin küpüyle büyür. Bu yüzden 1000 d/d için tasarlanmış bir pervaneyi 1500 d/d motorla döndürmek motoru aşırı yükler, kanatları da zorlar. Doğrudan akuple fanda motor devri pervane devrine eşittir; kayışlı fanda pervane devrini iki kasnağın çap oranı belirler.

Islak petek kireçlendikçe, kuş teli ve böcek filtresi tozla dolduğunda fanın karşılaştığı direnç değişir. Motorun çektiği akım da buna göre oynayabilir. İlk devreye almada ve petek bakımından sonra akımı pens ampermetreyle ölçmek, motorun etiket değerine ne kadar yakın çalıştığını gösterir.

Tablodaki modeller yalnız örnektir; kesin seçim fan üreticisinin verisi, mevcut motor etiketi ve bağlantı ölçüleriyle doğrulanır.

Fan Kafesine Bağlantıda Karşılaştırılacak Ölçüler

Yeni motorun sera fanına oturup oturmayacağını anlamanın ilk adımı IEC gövde numarasıdır (ör. 80M, 90S, 90L). Bu numara mil ekseni yüksekliği ve ayak delikleri gibi temel ölçüleri standart bir çerçeveye bağlar; ayrıntılar gövde ölçü tablosunda görülebilir.

Gövde aynı çıksa bile şunlar tek tek kıyaslanır: montaj şekli (ayaklı B3, flanşlı B5 veya B14, ayak ve flanşın birlikte olduğu B34/B35), mil çapı ve boyu, kama ölçüsü, flanş delik çemberi ve motorun asıldığı braketteki delik aralığı. Sera fanlarında mil çoğunlukla yataydır; tavana veya çatı açıklığına konan bazı fanlarda dikey montaj gerekir. Sunulan montaj şekilleri montaj seçenekleri sayfasında açıklanır.

Elektrik tarafında etiketteki gerilim, yıldız veya üçgen bağlantı ve nominal akım yeni motorla karşılaştırılmalıdır. Pervane göbeğinin mil ucuna tam oturması ve kamanın yerinde olması, titreşimsiz çalışmanın ön koşuludur.

Nem, Yoğuşma ve Dış Hava: Sera Ortamının Motora Etkisi

Sera, motor için kolay bir yer değildir. Yaz öğlenlerinde iç hava ısınır ve neme doyar; gece sıcaklık düşünce motor gövdesinin içinde su damlacıkları oluşabilir. Fanın dış yüzüne yakın duran motorlar ayrıca yağmura, rüzgârla gelen toza ve doğrudan güneşe açıktır.

HEM Motor'un standart serileri IP55 koruma ve F sınıfı yalıtımla gelir. Kataloğa göre motorlar eksi 15 ile artı 40 derece arasındaki havada ve deniz seviyesinden 1000 metreye kadar yükseklikte çalışmak üzere tanımlanmıştır. Fanın arkasında, cam çatı altında bu üst değer aşılıyorsa veya sera daha yüksek rakımdaysa bunu siparişte bildirin. Gece soğuyan ve günlerce duran fan motorları için yoğuşma ısıtıcısı, sargı sıcaklığını izlemek için PTC veya PT100 sensörü sipariş seçeneği olarak istenebilir.

Gövde malzemesi de bir karardır. Alüminyum gövde hafiftir ve fan çerçevesine asılı montajı kolaylaştırır; pik döküm gövde daha ağır ve rijittir. Farklar için alüminyum mu pik döküm mü sorusuna bakabilirsiniz. İlaçlama yapılan seralarda motorun püskürtmeye doğrudan maruz kalmaması gerekir; IP55 koruma, basınçlı suyla yıkama için tasarlanmamıştır.

Termostatla Kademeli Çalışma ve İnverterle Hız Ayarı

Seralarda fanlar genellikle iklim kontrol cihazının komutuyla kademe kademe devreye girer: sıcaklık yükseldikçe önce bir grup, sonra diğerleri çalışır. Bu, gün içinde çok sayıda dur-kalk demektir. Her kalkışta motor kısa süre yüksek akım çeker; aynı motorun saatte kaç kez çalıştırıldığını kontrol cihazının ayarlarından öğrenip talepte belirtmek gerekir.

Fan hızını kademe yerine sürekli ayarlamak isteyenler frekans konvertörü kullanır. Üç fazlı serilerimiz inverterle hız kontrolüne uygundur. Fanda yük düşük devirde hızla azaldığı için motorun kendi soğutma fanı çoğu zaman yeter; yine de uzun süre çok düşük frekansta çalışılacaksa harici fan, inverter ile motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir. Tek inverterden birden çok motor besleniyorsa her motora ayrı termik koruma konmalıdır.

Arızalı Sera Fanı Motorunu Değiştirmek İçin Gönderilecekler

Yaz ortasında duran bir fan, seranın o bölümünde hızla ısı birikmesine yol açar. Hızlı ve doğru muadil için aşağıdaki bilgileri WhatsApp üzerinden iletmeniz yeterlidir; etiket fotoğrafının nasıl çekileceği motor etiketi gönder sayfasında anlatılır.

• Motor etiketinin net fotoğrafı: güç, devir, gerilim, akım ve gövde yazısı okunacak şekilde
• Fan düzeni: doğrudan akuple mi, kayışlı kutu fan mı; biliniyorsa pervane çapı
• Montaj tipi (ayaklı, flanşlı, ayaklı-flanşlı) ve motorun fana bağlandığı yerin fotoğrafı
• Mil çapı ve kama bilgisi, mümkünse mil ucunun ölçüsü
• Seranın beslemesi: üç fazlı 400 V mi, tek faz mı
• Fanın kumanda şekli: termostatla kademeli mi, inverterle mi
• Kaç adet motorun değiştirileceği, kaç adedin yedek tutulacağı

Etiket silinmişse fan makinesinin üreticisi, model kodu ve motorun gövde ölçüleri de işe yarar. Bilgileri iletişim sayfasındaki WhatsApp hattından gönderebilirsiniz.

Sera Fanları İçin Mağazada Bakılabilecek Motor Grupları

Tüm modeller elektrik motoru mağazasında listelenir. Hafif fan çerçevelerinde genellikle alüminyum gövdeli motorlar, daha ağır pervaneli ve kayışlı düzenlerde pik döküm gövdeli motorlar incelenir. Örnek olarak 1,1 kW 1500 d/d alüminyum gövdeli motor, 0,75 kW 1000 d/d alüminyum gövdeli motor ve 0,75 kW 1500 d/d pik döküm gövdeli motor sayfalarına bakabilirsiniz. Bunlar yalnız örnektir; fanınıza uygunluğu güç, devir ve bağlantı ölçüleriyle ayrıca doğrulanır.

Sık Sorulan Sorular

Sera fanının motorunu daha yüksek devirli bir motorla değiştirirsem fan daha çok hava atar mı?

Atar, ama pervanenin çektiği güç devrin küpüyle arttığı için motor aşırı yüklenir ve kanatlar tasarım sınırının dışına çıkabilir. Devir değişikliği yalnız fan üreticisinin onayıyla yapılmalıdır.

Kayışlı sera fanında motor devri neden pervane devrinden farklıdır?

Motor kasnağı küçük, pervane kasnağı büyüktür; aradaki oran pervaneyi yavaşlatır. Yeni motor aynı devirde seçilip aynı kasnakla kullanılırsa pervane hızı değişmez.

Kış boyunca çalışmayan fan motoru için ne önerilir?

Uzun duruşlarda gövde içinde yoğuşma olabilir. Yoğuşma ısıtıcısı siparişte istenebilir; sezon başında sargı yalıtımının bir elektrikçiye ölçtürülmesi de yararlıdır.

Yalnız tek faz elektriği olan bir serada üç fazlı motor kullanılabilir mi?

Doğrudan bağlanamaz. Ya monofaze seriden uygun bir motor seçilir ya da besleme durumu bir elektrikçiyle değerlendirilir. Motor etiketini gönderirken besleme bilgisini de ekleyin.

Petek soğutma pompasının motoru da bu sayfadaki seçimle mi belirlenir?

Hayır. Pompa ayrı bir ekipmandır ve kendi motoru vardır; seçimi pompanın debi ve basınç verisine göre yapılır. Onun için de değişim gerekiyorsa pompa motorunun etiketini ayrıca gönderin.